ارحەولوگتەردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ولجالار ساق مادەنيەتىنىڭ قالىپتاسۋ كەزەڭىن تەرەڭىرەك زەرتتەۋگە جول اشادى، دەپ حابارلايدى تاسس.
ەكسپەديتسيا جەتەكشىسى، رەسەي عىلىم اكادەمياسى ماتەريالدىق مادەنيەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى تيمۋر سادىقوۆتىڭ ايتۋىنشا، بيىل تابىلعان ەكى ستەلانىڭ ازىرگە ناقتى بالاماسى جوق.
«بيىل ءبىز بۇرىن-سوڭدى ناقتى ۇقساسى كەزدەسپەگەن ەكى ستەلانى تاپتىق. قازبا بارىسىندا انىقتالعان ءارتۇرلى بۇيىمدار الىس وڭىرلەردەن تابىلاتىن ۇقساس جادىگەرلەرمەن سالىستىرىلعان كەزدە، ولاردىڭ ءوزارا بايلانىسى قانشالىقتى جاقىن بولعانىن تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل وتپەلى كەزەڭ ەسكەرتكىشى بولعاندىقتان، جاڭا مادەني نىسانداردىڭ پايدا بولۋى مەن مادەني ترانسفورماتسيا ۇدەرىسىن كوزبەن كورۋگە بولادى. كەيبىر كۇتپەگەن ولجالاردىڭ ءمانىن بىردەن ءتۇسىندىرۋدىڭ ءوزى قيىن»، - دەدى تيمۋر سادىكوۆ.
مامانداردىڭ پىكىرىنشە، قازبا بارىسىندا تابىلعان زاتتاردىڭ الۋان تۇرلىلىگى بۇل جەردە الىس ايماقتاردان كەلگەن ادامداردىڭ بولعانىن كورسەتەدى. سوندىقتان تۋننۋگ قورعانى مادەني وزگەرىستەر كەزەڭىن بەينەلەيتىن بىرەگەي ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىش سانالادى.
تۋننۋگ قورعانى الدى-بەل مادەنيەتىنە جاتادى جانە وسى مادەنيەتكە قاتىستى بەلگىلى ەسكەرتكىشتەردىڭ ىشىندەگى ەڭ كونەسى بولىپ ەسەپتەلەدى.
قازبا جۇمىستارى جوسپارلى تۇردە جۇرگىزىلىپ جاتىر. قورعان مەن ونى قورشاعان قۇرىلىمداردىڭ جالپى اۋماعى شامامەن 19 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايدى. ارحەولوگتەر باتپاقتى جەردە جۇمىس ىستەپ، اعاش، ساز، توپىراق جانە تاس قاباتتارىن ارشۋعا ءماجبۇر.
ايتا كەتەيىك، عالىمدار التىن وردا داۋىرىنە تيەسىلى جاڭا ەسكەرتكىشتەردى زەرتتەپ جاتىر.