سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونىنىڭ جابىلعانىنا 35 جىل تولۋىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان ءىس-شاراعا قازاقستان رەسپۋبليكاسى اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى اگەنتتىگى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى عۇمار سەرگازين، پاۆلودار وبلىسى اكىمى اپپاراتىنىڭ باسشىسى رۋسلان مۇقانوۆ، ماي اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ادىلەت سىزدىقبايەۆ جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق يادرولىق ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنى باس ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى سەرگەي لوكشتانوۆ قاتىستى.
سوڭعى شەكارالىق بەلگى ورناتىلعان جەردە قازاقستاننىڭ يادرولىق سىناقتاردىڭ سالدارىن جويۋ جانە بۇرىنعى پوليگون اۋماعىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا كوپجىلدىق جۇمىسىنا ارنالعان ەستەلىك بەلگى دە اشىلدى.
— سەمەي يادرولىق قاۋىپسىزدىك ايماعىن قالىپتاستىرۋ — بۇرىنعى پوليگون اۋماعىنا قاتىستى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تۇبەگەيلى جاڭا كەزەڭى. بۇگىندە ءبىزدىڭ مىندەتىمىز — اۋماقتاردى تاۋەكەل دەڭگەيىنە قاراي ناقتى ءبولۋ: ءقاۋىپتى ۋچاسكەلەر مەملەكەت تاراپىنان سەنىمدى باقىلاۋدا قالۋى ءتيىس، ال قاۋىپسىزدىگى عىلىمي زەرتتەۋلەرمەن راستالعان جەرلەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن شارۋاشىلىق اينالىمعا قايتارىلۋى قاجەت، — دەپ اتاپ ءوتتى عۇمار سەرگازين.
- سەمەي يادرولىق سىناق پوليگونى جابىلعاننان كەيىن قازاقستان ونىڭ اۋماعىن ءقاۋىپسىز جاعدايعا كەلتىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىستار كەشەنىن جۇرگىزدى. سىناق ينفراقۇرىلىمى جويىلدى نەمەسە قاۋىپسىز جاعدايعا كەلتىرىلدى، يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ سالاسىندا ءىرى جوبالار ىسكە اسىرىلدى، رادياتسيالىق احۋالعا زەرتتەۋلەر جانە اۋدانى 18 مىڭ شارشى كيلومەتردەن اساتىن اۋماققا كەشەندى راديوەكولوگيالىق زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى، - دەلىنگەن حابارلامادا.
بۇل جۇمىستىڭ عىلىمي-تەحنيكالىق نەگىزىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق يادرولىق ورتالىعى قامتاماسىز ەتتى. كوپجىلدىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرى اۋماقتىڭ قازىرگى راديوەكولوگيالىق جاي-كۇيى تۋرالى وبەكتيۆتى دەرەكتەر الۋعا جانە ونى ودان ءارى پايدالانۋ تاسىلدەرىن ايقىنداۋعا مۇمكىندىك بەردى.
ماڭىزدى كەزەڭدەردىڭ ءبىرى 2023 -جىلى «سەمەي يادرولىق قاۋىپسىزدىك ايماعى تۋرالى» زاڭ قابىلداندى. اتالعان زاڭ بۇرىنعى پوليگون اۋماعىن باسقارۋدىڭ جاڭا ءتاسىلىنىڭ قۇقىقتىق نەگىزىن قالىپتاستىردى.
- كەشەندى ەكولوگيالىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا سەمەي يادرولىق قاۋىپسىزدىك ايماعىنىڭ شەكارالارى ايقىندالدى. ونىڭ قۇرامىنا رادياتسيالىق قاۋىپتەر ساقتالاتىن جانە پايدالانۋدىڭ ارنايى رەجيمىن تالاپ ەتەتىن، جالپى اۋدانى شامامەن 8,3 مىڭ شارشى كيلومەتر اۋماقتار كىرەدى. سونىمەن قاتار، حالىققا رادياتسيالىق قاۋىپ توندىرمەيتىن، زەرتتەلگەن شامامەن 10 مىڭ شارشى كيلومەتر جەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن شارۋاشىلىق اينالىمعا ەنگىزىلۋى مۇمكىن، - دەلىنگەن اگەنتتىك حابارلاماسىندا.
سەمەي يادرولىق قاۋىپسىزدىك ايماعىن قالىپتاستىرۋ بۇرىنعى پوليگون اۋماعىن ودان ءارى وڭالتۋ ءۇشىن نەگىز بولادى جانە اباي، پاۆلودار جانە قاراعاندى وبلىستارىنىڭ ءتيىستى اۋماقتارىن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامىتۋعا جاعداي جاسايدى.