سوعىستىڭ العاشقى جىلدارى كەڭەس اسكەرى اش-جالاڭاش، قولىندا دۇرىس قارۋى جوق، ماسكەۋگە دەيىن شەگىنىپ، تىزە بۇگۋدىڭ از-اق الدىندا تۇردى. ستاليننىڭ زارەسى ۇشىپ، نە ىستەرىن بىلمەي تىعىرىققا تىرەلگەن ءسات. مىنە، ءدال وسىنداي ماسقارادان ك س ر و-نى كىم الىپ شىقتى؟ باتىستىڭ اسكەري كومەگى - لەند- ليز (Lend-Lease)!
ءدال قازىرگى ۋكراينانىڭ جاعدايى سياقتى، بۇكىل ەۋروپا مەن ا ق ش جابىلىپ، سوعىس ءورتى شارپىعان ك س و-عا قول سوزدى. اتاتىن مىلتىعى، جەيتىن نانى، ءتىپتى تارتاتىن شىلىمى جوق ەلگە ميللياردتاعان قارجى، ميلليونداعان تەحنيكا اعىلدى.
ال شىن مانىندە ك س ر و بيلىگىنىڭ ءومىر بويى جاسىرىپ كەلگەن، ايتۋعا جاسقانعان ەڭ ۇلكەن قۇپياسى مىناداي ەدى:
توننالاعان بولات، شويىن، اۆياتسيالىق جانارماي مەن دايىن تانك جوبالارى جەتكىزىلدى.
كەڭەس سوعىس ماشيناسىن العا سۇيرەگەن اتاقتى «ستۋدەبەكەر» جۇك كولىكتەرى مەن «ايەروكوبرا» ۇشاقتارى تۇگەلدەي امەريكانىكى ەدى.
قىزىل اسكەر امەريكاندىق بۇقتىرىلعان ەت (تۋشەنكا) پەن كيگەن ەتىگى بولماسا، اشتىق پەن سۋىقتان قىرىلىپ قالار ەدى.
بۇل كومەكتى سوعىس بىتكەن سوڭ دا ك س ر و بيلىگى «ۇمىتىپ» قالدى.
سوعىستان كەيىن قيراعان سوۆەت قالالارىن قايتا تۇرعىزۋعا تاعى دا سول باتىس ماماندارى جەتەكشىلىك ەتتى. بۇگىندە ورىستىڭ ماقتانىشى بولىپ وتىرعان نەبىر ءزاۋلىم ارحيتەكتۋرالىق نىساندار مەن گەولوگيالىق قۇرىلىستار - باتىس تەحنولوگياسى مەن ينجەنەرلەرىنىڭ ەڭبەگى.
سول سەكىلدى ك س ر و- نىڭ ماقتانىشى بولعان «موسكۆيچ»، «ۆولگا»، «جيگۋلي» كولىكتەرى وزدىگىنەن تۋعان جوق. ولار باتىستىڭ (Ford, Fiat, Opel) تەحنولوگيالارىنىڭ اينىتپاس كوشىرمەسى ەدى. سونى ەش وزگەرتپەستەن، دامىتپاستان 70 جىل بويى شىعارىپ كەلدى.
ەڭ سوراقىسى، ك س ر و بيلىگى وسى وراسان زور كومەكتى، ميللياردتاعان دوللارلىق قولداۋدى حالىقتان ءومىر بويى جاسىردى. «ۇلى جەڭىستىڭ» ارتىندا ميللياردتاعان امەريكاندىق دوللار مەن باتىستىڭ وزىق تەحنولوگياسى تۇرعانىن ايتا المادى. كەرىسىنشە كومەك بەرگەن باتىستى سوعىستان كەيىن بىردەن «جاۋ» دەپ جاريالادى.
شىنى كەرەك، ەگەر سول كەزدەگى باتىستىڭ كواليتسياسى، گۋمانيتارلىق جانە اسكەري كومەگى بولماسا، تاريح مۇلدەم باسقا ارنامەن كەتەر ەدى.
جۋرناليست بۇركىت نۇراسىلدىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى