ساياسات تانۋشى: ۆيتسە-پرەزيدەنت - كومەكشى ينستيتۋت

استانا. KAZINFORM - ساياسات تانۋشى ينديرا رىستينا Jibek Joly تەلەارناسىنىڭ «بۇگىن LIVE» باعدارلاماسىندا ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتىنىڭ ماڭىزىن ءتۇسىندىردى.

Фото: видеодан алынған скрин

- ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتى - ساياسي جۇيەنىڭ كۇردەلى ترانسفورماتسياعا ۇشىراپ، جاڭادان قالىپتاسىپ جاتقانىن كورسەتەتىن نەگىزگى بەلگىلەردىڭ ءبىرى. سەبەبى، بيلىك ءداستۇرلى تۇردە ءۇش تارماققا بولىنەدى: زاڭ شىعارۋشى، اتقارۋشى جانە سوت بيلىگى. ال پرەزيدەنت ينستيتۋتى وسى ءۇش بيلىكتىڭ تەپە-تەڭدىگى مەن تەجەمەلىگىن ساقتاپ وتىرادى، ياعني بۇكىل اۋىرتپاشىلىق پرەزيدەنتكە تۇسەدى. ول ستراتەگيالىق مىندەتتەرگە جاۋاپتى بولۋمەن قاتار، ىشكى تاپسىرمالاردى دا قاداعالايدى. ال ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتىنىڭ ەنگىزىلۋى پرەزيدەنت تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋىن قاداعالايدى. ول - پرەزيدەنتتىڭ باسقا ورگاندارمەن بايلانىسىن كۇشەيتەتىن قوسىمشا، كومەكشى ينستيتۋت، - دەدى ول.

سونىمەن قاتار، ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتى بيلىك ترانزيتىن جۇزەگە اسىرۋعا دا جاۋاپتى.

- قانداي دا ءبىر جاعداي ورىن الىپ، پرەزيدەنت ءوزىنىڭ وكىلەتتىگىن ورىنداي الماي قالسا، ەكىنشى تۇرعان لاۋازىمدى تۇلعا - ۆيتسە-پرەزيدەنت. ول ۋاقىتشا پرەزيدەنت مىندەتىن اتقارىپ، ەكى ايدىڭ ىشىندە سايلاۋ كۇنىن تاعايىنداپ، وتكىزۋى كەرەك دەگەن نورما بار. بۇل ماسەلەدە دە وتە كۇردەلى وزگەرىستى بايقاۋعا بولادى. بۇرىنعى كونستيتۋتسيادا بۇل وكىلەتتىك سەنات سپيكەرىنە، ودان كەيىن ءماجىلىس ءتوراعاسىنا، ءتورتىنشى كەزەكتە پرەمەر-مينيسترگە وتەتىن. ەندىگى كەزەكتە اتالعان وكىلەتتىك الدىمەن ۆيتسە-پرەزيدەنتكە، سودان كەيىن قۇرىلتايدىڭ باسشىسىنا تيەسىلى. ايىرماشىلىعى قانداي ەكەنىن تۇسىندىرەيىك. اتالعان وكىلەتتىكتى سەنات سپيكەرى السا، وندا ول بىرنەشە لاۋازىمدى قاتار اتقارۋعا ءماجبۇر بولادى. ال ونىڭ تىكەلەي مىندەتى - زاڭداردىڭ دۇرىس شىعارىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ. ۆيتسە-پرەزيدەنت ول سياقتى قوسىمشا لاۋازىمعا يە ەمەس، بيلىك تارماقتارىن باسقارمايدى. بۇل - تىكەلەي پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىن ورىندايتىن ادام. وكىلەتتىكتىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتكە اۋىسۋى تەپە-تەڭدىك پەن تەجەمەلى جۇيەنىڭ بۇزىلماۋىنا دا نەگىز بولادى. ويتكەنى، زاڭ شىعارۋشى ورگانعا اتالعان وكىلەتتىك بەرىلسە، زاڭ شىعارۋشى ورگان باسىمدىققا يە بولار ەدى، ياعني تەپە-تەڭدىك جانە تەجەمەلىك ۇستانىمى بۇزىلادى. ال ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتى تەپە-تەڭدىكتى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ، ەكى اي ىشىندە كەلەسى پرەزيدەنت سايلاۋىن تاعايىنداپ، وتكىزەدى، ياعني قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن بۋفەر ىسپەتتى، - دەپ ءتۇسىندىردى ساياساتتانۋشى.

ودان بولەك، ۆيتسە-پرەزيدەنت پرەزيدەنتتىڭ جۇكتەمەسىن جەڭىلدەتەدى.

- ۇكىمەت - اتقارۋشى بيلىك. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرمالارىن، زاڭداردى، باعدارلامالاردى، جوسپارلاردى ىسكە اسىرادى. ولاردىڭ ءبارىنىڭ تيىمدىلىگى دۇرىس جۇزەگە اسۋىنا بايلانىستى. بەرىلگەن تاپسىرمالاردى، باعدارلامالاردى، جوسپارلاردىڭ ءبارىن باقىلاپ، قاداعالاۋعا پرەزيدەنتتىڭ جالعىز ءوزىنىڭ مۇرشاسى بولا بەرمەيدى. سوندىقتان بۇل جۇمىستاردى ۆيتسە-پرەزيدەنت اتقارادى، - دەدى ينديرا رىستينا.

ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن جاڭا كونستيتۋتسيا حالىق بيلىگىن كۇشەيتەتىنىن جازعانبىز.