ساياسات جولى: بيىلعى پرەزيدەنت ساپارلارى قانداي ناتيجە بەردى
استانا. KAZINFORM - بيىل قازاقستان ءۇشىن سىرتقى ساياساتتاعى بەلسەندى كەزەڭ بولدى. پرەزيدەنتتىڭ شەتەلگە جاساعان ساپارلارى ەلدىڭ حالىقارالىق بايلانىسىن نىعايتىپ، ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى تىڭ دەڭگەيگە كوتەرگەنى ءمالىم. وسى رەتتە Kazinform ءتىلشىسى 2025 -جىلى بولعان جوعارى دەڭگەيدەگى كەلىسسوزدەرگە شولۋ جاسادى.
تاياۋ شىعىستان تابىستى قايتتىق
مەملەكەت باسشىسى جىل باسىنداعى العاشقى ساپارىن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنەن باستادى. شەيح مۇحاممەد بەن زايد ءال ناحاياننىڭ شاقىرۋىمەن «ابۋ ءدابيدىڭ ورنىقتى دامۋ اپتالىعى» سامميتىنە قاتىسىپ، ءبىر جاعى ينۆەستيتسيالىق كەلىسسوزدەردى جۇيەگە تۇسىرگەنىن كوردىك. سامميتتە پرەزيدەنت ورنىقتى دامۋ، كليمات وزگەرىسىنە قارسى كۇرەس جانە جاسىل تەحنولوگيالاردى دامىتۋ سەكىلدى ماسەلەلەر تالقىلاعانى تاعى بار.
قارىمتا جاۋاپ رەتىندە كەيىن مامىردا ابۋ ءدابيدىڭ تاق مۇراگەرى شەيح حالەد بەن مۇحاممەد بەن زايد ءال ناحايان قازاقستانعا رەسمي ساپارمەن كەلگەنىن بىلەمىز. بۇل ساپار ەكى ەلدىڭ سەرىكتەستىگىن تەرەڭدەتىپ، 20 دان استام ينۆەستيتسيالىق جانە كوممەرتسيالىق كەلىسىمگە قول قويىلدى - قۇنى 5 ميلليارد دوللاردان استام جوبالار ىسكە اسىرىلدى.
اقپاندا قاسىم-جومارت توقايەۆ تاياۋ شىعىسقا قايتا باردى. بۇل جولى يوردانياعا تابان تىرەگەن. كورولدىڭ تاققا وتىرعانىنا 25 جىل تولۋىمەن تۇسپا-تۇس ساپار اسا ءساتتى ءوتتى دەسەك بولاتىنداي. تاراپتار ەنەرگەتيكا، اۋىل شارۋاشىلىعى، ينفراقۇرىلىم، اقپاراتتىق تەحنولوگيالار، وڭدەۋ ونەركاسىبى جانە فارماتسيەۆتيكا سالالارىندا ۋاعدالاستى. سونداي- اق اتوم ەنەرگەتيكاسى، كولىك-لوگيستيكا، ونىڭ ىشىندە ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك ءدالىزىن دامىتۋ ماسەلەسى ايتىلدى.
جارتى جىلدان كەيىن يوردانيا كورولى ابداللا دا استانادا بوي كورسەتتى. ەكى جاق تاۋار اينالىمىن 500 ميلليون دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋ جولىن سارالاپ، ءبىرشاما ماڭىزدى جوبا باستالعاندى. مىسالى، ««قازاتومونەركاسىپ» كومپانياسى يوردانيانىڭ JUMCO كومپانياسىمەن كەلىسىمگە كەلدى. مامىلەگە سايكەس، كەلەر جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن «قازاتومونەركاسىپ» پەن JUMCO يوردانيادا ۋران سالاسىمەن اينالىسۋ ءۇشىن بىرلەسكەن كاسىپورىن قۇرادى. ازىرگە «قازاتومونەركاسىپ» ۇلەسى - 70, ال JUMCO ۇلەسى 30 پايىز بولماق.
ورتالىق ازيانىڭ جاڭا ءداۋىرى
بيىل مەملەكەت باسشىسى كورشى ەلدەرمەن، اسىرەسە ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرىمەن بايلانىستى نىعايتا ءتۇستى. 12 ايدا و ا ەلدەرىنىڭ كوشباسىشىلارى دا ءبىر- بىرىنە بارىس- كەلىستى ازايتقان جوق. ناتيجەسىندە قازاقستان مەن ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىنداعى ءوزارا ساۋدا 2025 -جىلدىڭ قاڭتار- تامىز ايلارىندا 5,4 ميلليارد دوللارعا (,8) جەتىپ، تاريحي رەكورد ورناتتى.
مۇنداي كورسەتكىشتىڭ العاشقى قادامى وزبەكستاننان باستالعانىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. كوكتەمدە پرەزيدەنت وزبەكستانعا بارىپ، «ورتالىق ازيا- ەۋروپا وداعى» سامميتىنە قاتىستى ءارى الا شاپاندى اعايىندارمەن ءتۇرلى سالاداعى ماسەلەنى تالقىلاعانى ەستە. سول جولى ايماق ەلدەرى الىس- بەرىستى بىرلەسىپ كوتەرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ۇعىنىپ، كەيىن «C5+» فورماتى جانداندى. بۇل رەتتە ءوڭىردىڭ ءبىرىنشى ەكونوميكاسى رەتىندە قازاقستاننىڭ پوزيتسياسى دا ورنىعا تۇسكەن بولاتىن.
ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى ق س ز ي ازيالىق زەرتتەۋلەر ءبولىمىنىڭ جەتەكشى ساراپشىسى باۋىرجان اۋكەننىڭ پىكىرىنشە، ورتالىق ازيانىڭ ساياسي- ەكونوميكالىق دامۋىنا استانانىڭ قوسقان ۇلەسى زور جانە پرەزيدەنت قاتىسقان ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋلەرى جەمىس بەرىپ كەلەدى.
- 2018 -جىلى استانادا وتكەن العاشقى كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋدەن بەرى اتالمىش فورمات ءوڭىر ەلدەرىنىڭ باسىن قوسىپ، سەنىم مەن ءوزارا تۇسىنىستىككە نەگىزدەلگەن تۇراقتى ديالوگ الاڭىنا اينالدى. وسى ۋاقىتقا دەيىن وتكەن التى كەزدەسۋدىڭ ءارقايسىسى ايماقتىق ۇيلەسىمدى ارتتىرىپ، ىنتىماقتاستىقتىڭ ناقتى باعىتتارىن ايقىندادى. 2024 -جىلعى استانادا قابىلدانعان «ورتالىق ازيا - 2040» تۇجىرىمداماسى مەن 2025- 2027 -جىلدارعا ارنالعان «جول كارتاسى» ايماقتىڭ كولىك، ەنەرگەتيكا، تسيفرلىق دامۋ جانە ەكولوگيا سالالارىنداعى بولاشاق ورتاق ستراتەگياسىن بەكىتتى، - دەگەن ويدا باۋىرجان اۋكەن.
مەملەكەت باسشىسى تامىزدا قىرعىزستان مەن تۇرىكمەنستانعا، قازاندا تاجىكستانعا ساپارلادى. قىرعىز جەرىندە ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىن 2030 -جىلعا قاراي 3 ميلليارد دوللارعا دەيىن ۇلعايتۋ بويىنشا جول كارتاسى قابىلدانسا، تۇرىكمەنستاندا ەنەرگەتيكا، كولىك- ترانزيت سالالارىنداعى سەرىكتەستىك تالقىلاندى.
كۇزدەگى ساپار تىزىمىندە وزبەكستان قالىس ەمەس. 15-قاراشادا قاسىم-جومارت توقايەۆ تاشكەنتكە مەملەكەتتىك ساپارمەن باردى. كەزدەسۋدە قازاق- وزبەك وداقتاستىعىن ودان ءارى دامىتۋ جايى ءسوز بولعان. ناتيجەگە كەلسەك، باۋىرلاس ەلدەر ونەركاسىپ، قۇرىلىس، مۇناي-گاز حيمياسى، قارجى، لوگيستيكا جانە تۋريزم سالالارىندا 1,2 ميلليارد دوللار بولاتىن 7 جوبا ازىرلەدى.
جىلان جىلى كاسپي تەڭىزى ارقىلى شەكتەسەتىن ازەربايجانمەن دە جىلى قارىم-قاتىناس ورنادى. 7 - قازاندا توقايەۆ ازىربايجاننىڭ گابالا قالاسىندا تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنىڭ XII سامميتىنە قاتىسقان. سوندا پرەزيدەنت تۇركى مەملەكەتتەرى ىنتىماقتاستىعىن كۇشەيتۋ ءۇشىن «تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى+» فورماتىن قۇرۋ يدەياسىن قولداعان بولاتىن. ۇيىم اياسىندا كيبەرقاۋىپسىزدىك كەڭەسىن قۇرۋ، سيفرلىق قاۋىپسىزدىك پەن تەحنولوگيالىق بايلانىستى نىعايتۋدى اتاۋسىز قالدىرمادى.
ەكى اپتادان كەيىن، ياعني 21 - قازاندا ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆ قازاقستانعا كەلدى. مۇندا ايتىلعان مالىمدەمەلەر قازاق-ازەربايجان ەكونوميكاسىنا ەلەۋلى وزگەرىس بولعانىن ايتا كەرۋ كەرەكپىز. سەبەبى، كەلىسسوزدەر كەزىندە ىنتىماقتاستىق تۋرالى 15 قۇجاتقا قول قويىلىپ، قازاقستان ازەربايجاننان 2 پاروم ساتىپ الاتىن بولىپ كەلىستى.
ەكى ەل شيكىزات ەكسپورتىنان تابىس تاۋىپ وتىرعان مەملەكەتتەر، سوندىقتان كەلىسسوزدەردىڭ كوبى ەكونوميكا سالاسىندا جۇزەگە اسقانى انىق. وسى ورايدا قارجى ساراپشىسى ايبار ولجايەۆ قازاقستان- ازەربايجان بايلانىسى ايماق تۇراقتىلىعى ءۇشىن ماڭىزدى دەپ سانايدى.
- قازاقستان مەن ازەربايجان ورتالىق ازيا مەن وڭتۇستىك كاۆكازدىڭ گەوساياسي ءوزارا بايلانىسى ءۇشىن ستراتەگيالىق تۇرعىدان ماڭىزدى. بۇل ەلدەردىڭ ەكونوميكاسى، دەموگرافياسى جانە كولىكتىك الەۋەتى ءوسۋ ۇستىندە. ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى - ءوزارا ساۋدا مەن ينۆەستيتسيانىڭ ءوسۋى، - دەدى ساراپشى.
بيىل سىرتقى ساياساتتاعى ماڭىزدى وقيعانىڭ ءبىرى - پرەزيدەنتتىڭ شىلدەدەگى تۇركياعا ساپارى. ويتكەنى تۇركيانىڭ قازاقستانعا دەگەن ەرەكشە ءىلتيپاتى جانە قاسىم-جومارت توقايەۆتى «ەسەنبوعا» اۋەجايىندا رەجەپ تايپ ەردوعاننىڭ كۇتىپ الۋى الەمدىك مەديادا ۇزاق تالقىلاندى.
بۇل ساپاردا ەكى ەل باسشىلارى جوعارى دەڭگەيدەگى ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسىنا قاتىستى، كەيىن بىرلەسكەن دەكلاراتسيا قابىلدادى. سونىمەن قاتار 18 مەملەكەتارالىق جانە ۆەدومستۆوارالىق كەلىسىم جاسالىپ، قازاقستان تۇركياعا ميلليارد دوللارعا 34 ءونىم ءتۇرىن ەكسپورتتايمىز دەدى.
دەرجاۆالار دەڭگەيىندەگى ديپلوماتيا
قازاقستاننىڭ ديپلوماتيا دەڭگەيىنە باعا بەرۋ ءۇشىن الىپ دەرجاۆالارمەن - رەسەي، ا ق ش، قىتاي ەلدەرىمەن اراقاتىناستى اڭعارۋ قاجەت. بيىل بۇل ۇشتىكپەن بايلانىس ۇزىلمەدى: ورتاق جيىندار، جەكەلەگەن كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرىلدى. رەتىمەن تارقاتايىق.
رەسەي - جىل بويى قازاقستانمەن ەڭ تىعىز قارىم- قاتىناس جاساعان مەملەكەت، ەكى ەلدى ەڭ ۇزىن قۇرلىق شەكاراسى بايلانىستىرادى. قازىر قازاقستان-رەسەي ساۋدا- ەكونوميكالىق كورسەتكىشى جىلدان- جىلعا وسۋدە. وعان مەملەكەت باسشىلارىنىڭ تۇراقتى بايلانىسى سەبەپ بولسا كەرەك.
مىسالى، پرەزيدەنت 8-مامىردا رەسەيگە ساپار جاساپ، ۇلى جەڭىستىڭ 80 جىلدىعىنا ارنالعان ءىس- شارالارعا قاتىستى. وعان قوسا وسىدان ءبىر اپتا بۇرىن ت م د- عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ بەيرەسمي كەزدەسۋىنە قاتىسۋ ماقساتىندا سانكت- پەتەربۋرگتە قوناقتا بولدى.
مۇنىڭ ءبارى قاتىناستى قالىپتى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋعا كومەكتەسكەنىمەن، نەگىزگى شەشىمدەر مەملەكەتتىك ساپار بارىسىندا شەشىلەتىنى تۇسىنىكتى. قاسىم-جومارت توقايەۆ 11- قاراشادا رەسەيگە جاساعان مەملەكەتتىك ساپارىندا ەلگە اۋقىمدى كەلىسىمدەر اكەلدى. ەكىجاقتى تاۋار اينالىمىن 30 ميلليارد دوللارعا جەتكىزۋ ماقساتى ءسوز بولىپ، 13 مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
قازىر رەسەيگە سالىنعان سانكسيا مەن ەۋروپا ەلدەرىنىڭ ۇستانىمى كوپ مەملەكەتكە كرەملمەن ەتەنە جاقىنداسۋعا قولبايلاۋ بولىپ وتىر. وسى ورايدا قازاقستاننىڭ ماسكەۋمەن تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋ يدەياسىنا الاڭداۋشىلىق بىلدىرگەندەر بار.
ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى ق س ز ي باس عىلىمي قىزمەتكەرى سانات كوشكىمبايەۆنىڭ ويىنشا، قازاقستاننىڭ رەسەيمەن تىعىس بايلانىس جاساۋىنىڭ ءتيىمدى تۇسى كوپ، اسىرەسە كوپۆەكتورلى ساياساتتى جەتىلدىرۋگە سەبەپ بولماق.
- نەلىكتەن قازاقستان ءۇشىن تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ماڭىزدى؟ بىرىنشىدەن، تەك ءبىر ءىرى كورشىگە ارقا سۇيەۋ سىرتقى كۇيزەلىستەر مەن ساياسي قىسىمدارعا وسالدىق تۋدىرادى، ال ساۋدا-ينۆەستيتسيالىق ءارتاراپتاندىرۋ مۇنداي تاۋەكەلدەردى ازايتادى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا، قازاقستاننىڭ جالپى سىرتقى ساۋدا اينالىمى شامامەن 141,5 ميلليارد ا ق ش دوللارىن قۇرادى. بۇل رەتتە رەسەي نەگىزگى، ءبىراق جالعىز سەرىكتەس ەمەس - سونىمەن قاتار قىتايمەن جانە باسقا دا مەملەكەتتەرمەن بىرلەسكەن جوبالار كولەمى ءوسىپ كەلەدى.
مىسالى، ەنەرگەتيكا سالاسىندا جوبالار باسەكەلەستىك جاعدايىندا جۇزەگە اسىرىلۋدا. «روساتوم» اتوم ەلەكتر ستانتسياسى بويىنشا ءبىر تەندەردى جەڭىپ السا، قىتايلىق كومپانيالار باسقا نىسانداردا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر، ال باتىس ينۆەستورلارى مۇناي سالاسى مەن سەرۆيستىك قىزمەتتەرگە تارتىلعان. مۇنداي باسەكەلەستىك قازاقستان ءۇشىن ءتيىمدى شارتتاردى قامتاماسىز ەتىپ، تاۋەلدىلىكتى ازايتادى، - دەپ تالدادى سپيكەر.
2025 -جىل قازاقستان ا ق ش- پەن دە اراقاتىناسىن الشاقتاتقان ەمەس، كەرىسىنشە بيىل ەكى ەلدىڭ ۇستانىمى مەن ساياسي باعدارى ورتاق ەكەنىن تاعى دالەلدەدى. مىسالى، 23 -قىركۇيەكتە قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ نيۋ-يورككە جاساعان جۇمىس ساپارى كۇزدىڭ ايتۋلى وقيعاسىنا اينالدى. سول ساپاردا قۇنى 5,2 ميلليارد دوللاردى قۇرايتىن 11 كەلىسىم مەن مەموراندۋم قورجىنعا ءتۇستى. ىشىندە كولىك، ەنەرگەتيكا، لوگيستيكا، اقپاراتتىق تەحنولوگيا سەكىلدى ستراتەگيالىق سالالار جيناقتالعان.
وعان قوسا پرەزيدەنت نيۋ-يوركتە چەرروگوريا، ۋكراينا، فرانتسيا، فينليانديا مەملەكەت باسشىلارىمەن جۇزدەستى.
ەكى اي وتكەندە - 7 - قاراشادا قاسىم-جومارت توقايەۆ ا ق ش-تا دونالد ترامپپەن قايتا قول الىستى. كەزەكتى ساپار الدىڭعىسىنان كوپ جاڭالىق اكەلىپ، 17 ميلليارد دوللاردان اساتىن كوممەرتسيالىق كەلىسىم جاسالدى.
ق س ز ي حالىقارالىق قاۋىپسىزدىك ءبولىمىنىڭ باس ساراپشىسى مۇحيت اسانبايەۆتىڭ ايتۋىنشا، ا ق ش- تىڭ قازاقستانعا باسىمدىق بەرۋىنە ەلدىڭ شيكىزات، ترانزيت الەۋەتىنىڭ ارتۋى سەبەپ. ديپلوماتيالىق جەتىستىكتەر دە ءرول ويناعان سىڭايلى.
- قازاقستان سوڭعى جىلدارى ايماقتىق جانە حالىقارالىق ساياسات ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ەل رەتىندە قاراستىرىلۋى كەزدەيسوق ەمەس. بۇعان قازاقستاننىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن قۇرىلعان جاڭا ديپلوماتيالىق پلاتفورمالار مەن فورماتتاردىڭ جاردەمى جەتەرلىك. ەلىمىزدىڭ پراگماتيكالىق ۇستانىمى دا ىقپال ەتكەنىن جوققا شىعارا المايمىز. وسىنىڭ ءبارى ايماقتىق جانە جاھاندىق ساياساتتىڭ كوپتەگەن سۋبەكتىلەرى تاراپىنان قازاقستاندى ورتا دەرجاۆا رەتىندە قاراستىرۋىنا تۇرتكى بولىپ وتىر. بۇل، ەڭ الدىمەن، ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق ارەناداعى جاۋاپكەرشىلىگى مەن پوزيتسياسىن قورعاۋعا دەگەن قابىلەتىن كورسەتەدى، - دەدى مۇحيت اسانبايەۆ.
بۇگىندە مەملەكەتتىڭ كوپ ۆەكتورلى ساياسي باعىتتىڭ ءبىر كورىنىسى رەتىندە قىتايمەن بايلانىستى مىسالعا كەلتىرەتىندەر كوپ. ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، كەيىنگى جىلدارى قازاق- قىتاي ىنتىماقتاستىعى بەكي تۇسكەن. بيىل ءۇردىس جالعاسىن تاۋىپ، ماۋسىم ايىندا شي جيڭپين رەسمي ساپارمەن قازاقستانعا تابان تىرەدى. ال اراعا بىرنەشە اي سالىپ - تامىزدا پرەزيدەنت اسپاناستى ەلىنە اياق باستى.
بەس كۇنگە سوزىلعان ساپاردا پرەزيدەنت شاڭحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ سامميتىنە جانە «شىۇ پليۋس» جيىنىنا قاتىسقان ەدى. ق ح ر ءتوراعاسى سيشي جيڭپينمەن جەكە جولىعىپ، كەيىن قازاقستان- قىتاي ىسكەرلىك كەڭەسىندە 15 ميلليارد دوللاردان اساتىن 70 تەن اسا كوممەرتسيالىق قۇجات كۇشىنە ەندى.
شىعىستاعى كورشىمىز ءۇشىن ەكونوميكالىق ينفراقۇرىلىم ماڭىزدى. سوندىقتان قازاقستان قارجى سەكتورىنداعى قازاق- قىتاي ىسكەرلىك جۇيەسىن قالىپتاستىرۋعا كۇش سالىپ كەلەدى: «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى قىتاي كومپانيالارىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرىپ جاتىر، قازاقستان دامۋ بانكى ەۋرووبليگاتسيانى قىتاي يۋانىمەن (Dim Sum bonds) ورنالاستىرا باستادى.
قازاقستاندى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى ۆان حايان Kazinform عا بەرگەن پىكىرىندە قازاقستان- قىتاي بايلانىسى گەوساياسي لاندشافتتى وزگەرتىپ جاتقانىن ايتقان بولاتىن.
- قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ەكى حالىقتىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي مۇمكىندىكتەر اشادى. جاھاندىق ەكونوميكانىڭ باياۋلاۋىنا جانە گەوساياسي تاۋەكەلدەردىڭ وسۋىنە قاراماستان، ساۋدا- ەكونوميكالىق ءوزارا ءىس- قيمىل نىعايۋدا. 2024 -جىلى ق ر مەن ق ح ر اراسىنداعى تاۋار اينالىمىنىڭ كولەمى 44 ميلليارد دوللاردان اسىپ، جاڭا رەكورد ورناتتى. 2005 -جىلدان باستاپ قىتايلىق كومپانيالاردىڭ قازاقستانعا سالعان جيىنتىق ينۆەستيتسياسى 27 ميلليارد دوللاردان استى. بۇل رەتتە بۇگىندە ەلدە 6 مىڭعا جۋىق قىتايلىق كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى، - دەپ تارقاتتى ساراپشى.
جىل سوڭىنا قاراي مەملەكەت باسشىسى جاپونياعا جول تارتتى. رەسمي ساپاردا يمپەراتور نارۋحيتومەن، پرەمەر- مينيستر ساناە تاكايچيمەن جانە كۇنشىعىس ەلىنىڭ ىسكەرلىك ورتا وكىلدەرىمەن تىلدەسكەنىن كوردىك. بۇل كەزدەسۋلەر قازاقستاننىڭ ساياسي- ەكونوميكالىق ومىرىنە ەلەۋلى وزگەرىس ەنگىزبەك. پرەزيدەنتتىڭ جاپونياعا ساپارى اياسىندا سوماسى 3,7 ميلليارد دوللاردان اساتىن 60 تان استام قۇجات بەكىدى.
ايتا كەتەيىك، بيىل پرەزيدەنت قاسىم-جومات توقايەۆتىڭ 20 شەتەلدىك ساپارعا شىعۋ جوسپارلانعان ەدى: 12 ءسى جۇمىس، 5 ەۋى رەسمي، 2 ەۋى مەملەكەتتىك كەزدەسۋلەر بولدى. بۇدان بولەك بىرنەشە بەيرەسمي جۇزەسۋ جۇزەگە استى.
ەرسىن شامشادين