اتاپ ايتقاندا، سەناتورلار «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە پەداگوگ مارتەبەسى، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە بالانىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭى مەن وعان ىلىسپە قۇجاتتى ءبىرىنشى وقىلىمدا تالقىلايدى. بۇل زاڭداردى پارلامەنت ءماجىلىسى بيىل مامىر ايىندا قابىلداعان ەدى.
زاڭنىڭ ماقساتى - پەداگوگ مارتەبەسىن ناقتى قورعاۋ. ۇسىنىلعان نورمالار مۇعالىمدى ارتىق جۇكتەمەدەن ارىلتىپ، ونىڭ كاسىبي ەركىندىگىن قامتاماسىز ەتەدى. ەندى پەداگوگتەردىڭ ءبىلىم الۋشىلار الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگى تەك وقۋ پروتسەسى بارىسىندا عانا ايقىندالادى. بۇل مۇعالىمدى وزىنە ءتان ەمەس فۋنكتسيالاردان قورعايدى. سونداي-اق زاڭ جوباسىندا قاعاز جانە ەلەكتروندىق فورماتتا قاتار جۇرەتىن «سيفرلىق بيۋروكراتياعا» زاڭنامالىق دەڭگەيدە تىيىم سالىنادى.
تالانتتى مامانداردى قولداۋ ماقساتىندا حالىقارالىق كاسىبي شەبەرلىك كونكۋرستارىنىڭ جەڭىمپازدارىنا جوعارى وقۋ ورىندارىنا كونكۋرستان تىس گرانت تاعايىنداۋ نورماسى قاراستىرىلدى. بالانىڭ ءومىرى، دەنساۋلىعى مەن قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن اتا-انالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى دە كەڭەيتىلدى. ءبىلىم مەن تاربيە - تەك مەكتەپتىڭ عانا ەمەس، وتباسى مەن مەملەكەتتىڭ ورتاق ءىسى ەكەنى ناقتى ايقىندالدى.
زاڭدا پەداگوگيكالىق جانە مەديتسينالىق ماماندىقتار بويىنشا ستۋدەنتتەردى قابىلداۋ مەن اۋىستىرۋ تالاپتارى قاتاڭداتىلدى. بۇل سالالارعا ەڭ ۇزدىك، ءبىلىمدى جاستاردىڭ كەلۋىن قامتاماسىز ەتۋ كوزدەلىپ وتىر.
سونىمەن بىرگە، قازاقستان اۋماعىندا جەتەكشى شەتەلدىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ەركىن قىزمەت ەتۋى ءۇشىن قولايلى قۇقىقتىق رەجيم بەكىتىلدى. بۇل - بولاشاقتا ەلىمىزدى وڭىرلىك ءبىلىم حابىنا اينالدىرۋدىڭ ماڭىزدى تەتىگى بولماق.
سەناتتىڭ جالپى وتىرىسىندا قارالاتىن كەلەسى قۇجات - «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭى مەن وعان ىلەسپە قۇجات. پارلامەنت ءماجىلىسى وسى زاڭداردى بيىل مامىر ايىنىڭ باسىندا تالقىلاعان ەدى.
زاڭدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل بويىنشا الدىن الۋ شارالارى كۇشەيتىلەدى. وسى ماقساتتا مۇددەلەر قاقتىعىسىنىڭ الدىن الۋ جانە رەتتەۋ ينستيتۋتى وسى پروتسەستى ەگجەي-تەگجەيلى رەتتەۋ ارقىلى جەتىلدىرىلدى. بۇل جۇمىستا ادەپ جونىندەگى ۋاكىلدىڭ، كومپلاەنس- قىزمەتتىڭ جانە پەرسونالدى باسقارۋ قىزمەتىنىڭ ءرولى ارتىپ كەلەدى. لاۋازىمدىق وكىلەتتىكتەردى جەكە مۇددەگە پايدالانۋعا جول بەرمەۋ تۇرىندە سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى شەكتەۋ ەنگىزىلىپ، «جەكە مۇددە» دەگەن ۇعىمى ناقتىلانادى.
قۇجات اياسىندا پارانى ۇسىنۋ، ۋادە ەتۋ نەمەسە تالاپ ەتۋ دەگەن ارەكەتتەر قىلمىسقا جاتقىزىلدى. بۇل تۇزەتۋلەردى ازىرلەۋ بارىسىندا جاقىن جانە الىس شەتەلدەردىڭ حالىقارالىق تاجىريبەسى مۇقيات زەرتتەلدى. مىسالى، ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق جانە دامۋ ۇيىمىنىڭ بارلىق 38 ەلىندە وسى ارەكەتتەر ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلگەن. مۇنداي نورمالار پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى كوپتەگەن مەملەكەتتىڭ زاڭناماسىندا دا بار. حالىقارالىق تاجىريبە كورسەتكەندەي، پارا تۋرالى كەلىسىم جۇرگىزۋ اياقتالعان قىلمىس دەپ تانۋ مەملەكەتكە زيان كەلتىرمەس بۇرىن پاراقورلىقتىڭ جولىن كەسۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن پروفيلاكتيكالىق اسەرگە يە.
سونىمەن قاتار سەناتورلار «قازاقستان ۇكىمەتى مەن ومان ۇكىمەتى اراسىنداعى تابىس پەن كاپيتالعا سالىناتىن سالىقتارعا قاتىستى قوسارلانعان سالىق سالۋدى بولدىرماۋ جانە سالىق سالۋدان جالتارۋعا جول بەرمەۋ تۋرالى كەلىسىمدى جانە وعان حاتتامانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى قارايدى. بۇل قۇجاتتى پارلامەنت ءماجىلىسى بيىل ءساۋىر ايىندا قابىلدادى.
كەلىسىم سالىق سالاسىنداعى ماقساتتاردا اقپارات الماسۋ ءۇشىن دە زاڭنامالىق نەگىز بولادى.
قارجى مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا، بيىل وسى ماندەگى كەلىسىمدەردى يران يسلام رەسپۋبليكاسىمەن، مىسىرمەن، يزرايل، كۋۆەيت مەملەكەتتەرىمەن، پورتۋگاليامەن، ازەربايجانمەن، يندونەزيامەن، تايلاندپەن جاڭارتىپ بەكىتۋ جوسپارلانعان.
كەلىسىم مىنانداي ماسەلەلەردى رەتتەيدى:
- سالىق سالۋ ماقساتىندا رەزيدەنتتىكتى انىقتاۋ؛
- تۇراقتى مەكەمە قۇرۋ؛
- سالىق سالۋعا جاتاتىن تابىستى ءبولۋ (ديۆيدەندتەر، پايىزدار، رويالتي، كاسىپكەرلىك قىزمەتتەن تۇسەتىن تابىس جانە ت. ب.)؛
- ەكى مەملەكەتتىڭ ۋاكىلەتتى ورگاندارى اراسىنداعى ءوزارا كەلىسىم مەحانيزمى؛
- سالىقتىق اقپارات الماسۋ ءتارتىبى؛
- جەڭىلدىكتەردى شەكتەۋ تۋرالى باپتار.
اۆتور
رۋسلان عابباسوۆ