مەملەكەت باسشىسى ءار جىلدارى ءتۇرلى جيىنداردا بۇل قۇرىلىمداردىڭ جۇمىسىنا قاتىستى ناقتى تالاپ قويىپ، ءبىرقاتار مىندەت جۇكتەدى. پرەزيدەنتتىڭ مالىمدەمەلەرىنە حرونولوگيالىق شولۋ جاسادىق.
العاشقى تاپسىرمالار: تەمىرجول تاسىمالى مەن ترانزيتتى دامىتۋ
مەملەكەت باسشىسى 2019-جىلدىڭ 1-مامىرىندا «قازاقستان تەمىر جولى» كومپانياسىنىڭ سول كەزدەگى باسشىسى ساۋات مىڭبايەۆتى قابىلدادى. كەزدەسۋدە تەمىرجول سالاسىن جاڭعىرتۋ، كولىك-لوگيستيكا جۇيەسىن دامىتۋ جانە ەلدىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى. پرەزيدەنت ءتيىستى تاپسىرمالار بەردى.
2020-جىلعى 26-اقپاندا وتكەن كەلەسى كەزدەسۋدە جۇك تاسىمالى مەن كونتەينەرلىك ترانزيت كولەمىن ۇلعايتۋ، وتاندىق تاۋارلاردىڭ تاسىمالداعى ۇلەسىن ارتتىرۋ جانە جولاۋشىلارعا قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماسەلەلەرى كوتەرىلدى.
العاشقى اشىق سىن
2022-جىلدىڭ 11-قاڭتارىنداعى ءماجىلىس وتىرىسىندا قاسىم-جومارت توقايەۆ «سامۇرىق- قازىنا» قورىنىڭ تيىمدىلىگىنە كۇمان كەلتىردى. قور ۇلتتىق بايلىقتى ەسەلەۋ مىندەتىن ورىنداپ وتىر ما دەگەن سۇراق قويىپ، ونىڭ باسقارۋ شىعىندارى مەن ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ جۇمىسىن سىنادى.
- قوماقتى جالاقى الاتىن قىزمەتكەرلەرى، ديرەكتورلار كەڭەسى نەمەن اينالىسادى؟ قىزمەتى وتە قىمبات كونسالتينگ كومپانيالارىن جانە شەتەلدىك مامانداردى جۇمىسقا تارتقاننان پايدا بار ما؟ - دەدى پرەزيدەنت.
ول قوردى رەفورمالاۋ مۇمكىن بولماسا، مۇنداي قۇرىلىمنىڭ ەكونوميكادا بولماعانى ءجون ەكەنىن مالىمدەدى. سونىمەن بىرگە ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ ساتىپ الۋ ءتارتىبىن قايتا قاراۋدى، ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋ نەگىزدەرىن قىسقارتۋدى تاپسىردى.
«قوردى تۇبەگەيلى رەفورمالاۋ مىندەتىن جۇكتەيمىن»
2022-جىلدىڭ 21-قاڭتارىندا پرەزيدەنت ءىرى بيزنەس وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ، قورعا قاتىستى سىن-پىكىرىن ناقتىلاي ءتۇستى.
- «ساياسي ماڭىزى بار ادامداردى» تاعايىنداۋ، ساتىپ الۋلاردىڭ تيىمسىزدىگى، ەڭبەك قاتىناسىنداعى داۋ-داماي، اۋقىمدى جوبالاردىڭ اياقسىز قالۋى جانە تيىمسىزدىگى، كومپانيانى ۇستاپ تۇرۋ شىعىندارى - بۇلاردىڭ ءبارى قوعامنىڭ نارازىلىعىن تۋدىرىپ وتىرعان ماسەلەلەر، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت سول كەزدەگى قور باسشىسى الماسادام ساتقاليەۆكە قۇرىلىمدى تۇبەگەيلى رەفورمالاۋدى تاپسىردى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋداعى باسەكەسىز تاپسىرىستار مەن باعانى كوتەرۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە ءبىر اي ۋاقىت بەردى.
ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا اشىق كونكۋرس تالابى
2022-جىلدىڭ 22-اقپانىندا شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ كەزەكتەن تىس وتىرىسىندا توقايەۆ «سامۇرىق-قازىنا» قورىنداعى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ تارتىبىنە توقتالدى. سول كەزدە قوردىڭ ينۆەستيتسيالىق جوبالار پورتفەلى شامامەن 3,5 تريلليون تەڭگە بولعان.
- بۇدان بىلاي بارلىق جوبا اشىق ءارى كونكۋرس نەگىزىندە حالىقارالىق كومپانيالاردىڭ قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسىرىلادى، - دەدى پرەزيدەنت.
ول اكىمشىلىك رەسۋرستى پايدالانىپ تاپسىرىس العان كومپانيالار ارتىقشىلىقتارى مەن كەلىسىمشارتتارىنان ايىرىلاتىنىن ەسكەرتتى.
ق ت ج- نى ۇلتتىق كولىك-لوگيستيكا كومپانياسىنا اينالدىرۋ
2022-جىلدىڭ 7-شىلدەسىندە كولىك-ترانزيت الەۋەتىن دامىتۋ جونىندەگى كەڭەستە پرەزيدەنت «قازاقستان تەمىر جولىن» ترانسفورماتسيالاۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
- قازاقستان تەمىرجولىن ۇلتتىق كولىك-لوگيستيكا كومپانياسى رەتىندە ترانسفورماتسيالايتىن ۋاقىت كەلدى دەپ ويلايمىن، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.
بۇل وزگەرىس ق ت ج- نىڭ مىندەتتەرىن كەڭەيتىپ، كومپانياعا قازاقستاننىڭ كولىك-ترانزيت الەۋەتىن دامىتۋ جۇمىستارىن كەشەندى تۇردە جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنى دە ايتىلدى. پرەزيدەنت تەمىرجول پاركىن جاڭارتۋدى، جولدارعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزۋدى جانە وتاندىق ماشينا جاساۋ سالاسىن دامىتۋدى تاپسىردى.
تەمىرجول تاريفىن قايتا قاراۋ
2024-جىل، 2-قىركۇيەك. قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ق. توقايەۆ تەمىرجول سالاسىنداعى تاريف جۇيەسىن قايتا قاراۋدى تالاپ ەتتى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا، جاڭا تاريفتەر تەمىرجول جەلىسىن قالىپتى جاعدايدا ۇستاۋعا جانە ونىڭ تاسىمالداۋ قابىلەتىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋى كەرەك.
- تەمىرجول سالاسىندا رەفورما جاساۋ ءۇشىن تاريف جۇيەسى قايتا قارالۋى كەرەك. بۇل - ايدان انىق نارسە، - دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سول كەزدە پرەزيدەنت ق ت ج جۇزەگە اسىرىپ جاتقان جالپى ۇزىندىعى 1000 شاقىرىمنان اساتىن ءۇش ءىرى ينفراقۇرىلىمدىق جوبانى مەرزىمىندە ءارى ساپالى اياقتاۋدى دا تاپسىردى.
«قوسشىدان باسشى كوپ»
2026-جىلدىڭ 10-اقپانىندا ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا توقايەۆ ۇلتتىق كومپانيالارداعى باسقارۋ قۇرىلىمىنا قاتىستى نارازىلىعىن ءبىلدىردى. ول «سامۇرىق-قازىنا» مەن ءبىرقاتار ۇلتتىق كومپانيا باسشىلارىمەن بۇل ماسەلەنى تالقىلاعانىن ايتتى.
- «سامۇرىق-قازىنا» قورى جانە ءبىرقاتار ۇلتتىق كومپانيا باسشىلارىمەن قاتاڭ اڭگىمە بولدى. كومپانيالاردىڭ قۇرىلىمىن تۇبەگەيلى قايتا قاراپ، جاڭا زامانعا بەيىمدەۋ كەرەك. مەنىڭ ويىمشا، قوسشىدان باسشى كوپ. باسشىلىق قۇرامى ەل ايتىپ جۇرگەندەي «سول جاعالاۋدىڭ» ادامدارىنا تولىپ قالعان. ولاردىڭ جۇمىسقا كومىلىپ جاتقان ەشتەڭەسى جوق. كەيدە نە ىستەرىن بىلمەي، الەۋمەتتىك جەلىلەردە اركىممەن پىكىر تالاستىرىپ وتىرادى. بۇل ءتۇبى جاقسىلىققا اپارمايدى، - دەدى پرەزيدەنت.
وسى جيىندا ق ت ج- نىڭ ترانزيتتىك تاسىمالدى 2026-جىلى 55 ميلليون تونناعا دەيىن ارتتىرۋ جوسپارىنا قاتىستى دا ماسەلە كوتەرىلدى. ق. توقايەۆ كومپانيا باسشىسىنىڭ بۇل مەجەگە كۇمان كەلتىرگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار ۇلتتىق كومپانيالارعا سيفرلىق ترانسفورماتسيانى اياقتاۋدى، بارلىق جۇك تاسىمالداۋشىعا تەڭ جاعداي جاساۋدى جانە ۆاگون بەرۋدى تولىق سيفرلاندىرۋدى تاپسىردى.
پرەزيدەنت تەمىرجول تاريف ساياساتىنىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسى بويىنشا 1-قىركۇيەككە دەيىن تۇپكىلىكتى شەشىم قابىلداۋدى مىندەتتەدى.
4-قاراشادا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتىڭ «سامۇرىق-قازىنا» قورى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ وتىرىسىن وتكىزىپ، قور مەن ونىڭ ەنشىلەس كومپانيالاردىڭ باسشىلارىن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مەرزىمىن بۇزعانى ءۇشىن سىناعانى حابارلاندى.
ۇكىمەتتىڭ رەسمي حابارلاماسىندا قوردىڭ 69 ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىرىپ جاتقانى، ولاردىڭ جالپى قۇنى 43,8 تريلليون تەڭگە ەكەنى ايتىلعان.
ايتا كەتۋ كەرەك، 2026-جىلعى 11-قاراشادا ۇ ق ك- ءنىڭ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل قىزمەتى «سامۇرىق-قازىنا» ا ق باسقارما ءتوراعاسى نۇرلان جاقىپوۆ پەن «قازاقستان تەمىر جولى» ۇ ك» ا ق باسقارما ءتوراعاسى ەلجاس وتىنشيەۆتى جانە باسقا دا ادامداردى سىبايلاس جەمقورلىق قىلمىسىن جاسادى دەگەن كۇدىكپەن ۇستادى. بۇل تۋرالى ۇ ق ك 12-قاراشادا حابارلادى.