بۇل پىكىردى الماتىدا وتكەن «قۇرىلتاي - زاڭ شىعارۋشى بيلىكتىڭ جاڭا ارحيتەكتۋراسىنىڭ نەگىزى» اتتى ساراپتامالىق الاڭدا ءال- فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ ساياساتتانۋ جانە ساياسي تەحنولوگيالار كافەدراسىنىڭ اعا وقىتۋشىسى ايگەرىم ءجۇنىسوۆا ايتتى.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا، زاڭ شىعارۋشى بيلىكتى سيفرلاندىرۋ تەك ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمىمەن نەمەسە وتىرىستاردىڭ ونلاين-ترانسلياتسياسىمەن شەكتەلمەۋى كەرەك. شىنايى e-Parlament - بۇل زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعىن، ايقىندىعىن جانە ازاماتتاردىڭ تولىققاندى قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتەتىن جاڭا ۇيىمداستىرۋ مودەلى.
ايگەرىم ءجۇنىسوۆا سيفرلىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرۋ كەزەڭىندە ەرەكشە وزەكتىلىككە يە بولىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ كۇشىنە ەنۋى جانە قۇرىلتاي سايلاۋىنىڭ تاعايىندالۋى ەلدىڭ اشىقتىق، ەسەپتىلىك جانە قوعامنىڭ مەملەكەتتىك شەشىمدەر قابىلداۋ ۇدەرىسىنە كەڭىنەن قاتىسۋ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن زاڭ شىعارۋشى بيلىكتىڭ جاڭا مودەلىنە كوشۋىن بىلدىرەدى. ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، زاماناۋي تسيفرلىق قۇرالدار وسى وزگەرىستەردىڭ اجىراماس قۇرامداس بولىگىنە اينالۋى ءتيىس.
بۇگىندە زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋگە قاتىستى اقپاراتتىڭ كوبىنە ءارتۇرلى پلاتفورمالاردا شاشىراڭقى ورنالاساتىنىن، سونىڭ سالدارىنان ازاماتتار مەن ساراپشىلارعا قۇجاتتىڭ تالقىلاۋ بارىسىندا قالاي وزگەرگەنىن باقىلاۋ قيىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل ماسەلەنى زاڭ جوباسىنىڭ باستاماشىسى، ساراپتامالىق قورىتىندىلار، ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر، تالقىلاۋ بارىسى جانە داۋىس بەرۋ ناتيجەلەرى تۋرالى مالىمەتتەردى قامتيتىن ءبىرىڭعاي سيفرلىق زاڭ جوباسى كارتاسىن ەنگىزۋ ارقىلى شەشۋگە بولادى. بۇل زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىن بارىنشا اشىق ءارى تۇسىنىكتى ەتەدى دەگەن پىكىر ءبىلدىردى ايگەرىم ءجۇنىسوۆا.
ساراپشى سونداي-اق قۇرىلتايدىڭ جاڭا مودەلى ساياسي پارتيالاردىڭ ءرولىن كۇشەيتىپ، باعدارلامالار اراسىنداعى باسەكەلەستىكتى ارتتىراتىنىنا نازار اۋداردى. مۇنداي جاعدايدا ازاماتتاردىڭ زاڭنىڭ تۇپكىلىكتى ماتىنىمەن عانا ەمەس، ونى ازىرلەۋ، تالقىلاۋ جانە جەتىلدىرۋدىڭ بۇكىل بارىسىمەن تانىسۋ مۇمكىندىگى بولۋى اسا ماڭىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا، سيفرلىق شەشىمدەر زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنە دەگەن قوعامدىق سەنىمدى نىعايتىپ، قوعام مەن دەپۋتاتتار اراسىنداعى ءتيىمدى كەرى بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋى ءتيىس.
سونىمەن قاتار ايگەرىم ءجۇنىسوۆا زاڭ جوبالارىن قاراپايىم تىلدە جازىلعان قىسقاشا تۇسىندىرمەلەرمەن سۇيەمەلدەۋدى، ازاماتتاردىڭ سيفرلىق قاتىسۋ تەتىكتەرىن دامىتۋدى جانە تۇزەتۋلەردى تالداۋ، زاڭناماداعى قايشىلىقتاردى انىقتاۋ مەن قوعامدىق ۇسىنىستاردى جۇيەلەۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن پايدالانۋدى ۇسىندى.
ساراپشىنىڭ پىكىرىنشە، زاڭ شىعارۋشى بيلىكتى سيفرلاندىرۋ جاي عانا تەحنيكالىق جاڭعىرتۋ ەمەس، ساياسي جاڭعىرۋدىڭ ماڭىزدى قۇرالدارىنىڭ بىرىنە اينالۋى ءتيىس. ونىڭ ايتۋىنشا، تەحنولوگيالار ساياسي وكىلدىكتى الماستىرۋ ءۇشىن ەمەس، زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتىپ، ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك ينستيتۋتتارعا دەگەن سەنىمىن نىعايتا وتىرىپ، دەپۋتاتتاردىڭ نەعۇرلىم ساپالى ءارى نەگىزدەلگەن شەشىمدەر قابىلداۋىنا جاردەمدەسۋ ءۇشىن قىزمەت ەتۋى قاجەت.
مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ، جەتەكشى تالداۋ ورتالىقتارىنىڭ، عىلىمي قاۋىمداستىقتىڭ، جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ، قوعامدىق ۇيىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ وكىلدەرىن بىرىكتىرگەن ساراپتامالىق الاڭدى ق ر پرەزيدەنتى جانىنداعى قازاقستاننىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ۇيىمداستىردى.
اسحات رايقۇل