- وسى كەزگە دەيىن زاڭدا ناقتى شەكتەۋ بولماعان. سوندىقتان كەيبىر ادامدار كوپ ادامدى ءبىر پاتەرگە تىركەي بەرگەن. بىرەۋلەر مۇنى بيزنەس رەتىندە پايدالانعان. مىسالى ازامات باسقا اۋداندا تۇرادى، ءبىراق جاقسى مەكتەپ نەمەسە اۋرۋحاناعا جاقىن بولۋ ءۇشىن سول اۋدانعا تىركەلۋگە تىرىسادى. سول سەبەپتى ادامدار ورتالىققا جاقىن وسىنداي پاتەرلەرگە تىركەلۋگە ۇمتىلادى، - دەدى ول.
زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، پاتەردەگى تىركەۋ سانى ونىڭ الاڭىنا بايلانىستى ەسەپتەلەدى.
- قازىرگى شەكتەۋ بويىنشا ءبىر ادامعا 15 شارشى مەتر ەسەپتەلەدى. مىسالى، پاتەردىڭ كولەمى 60 شارشى مەتر بولسا، ونى 15-كە بولەمىز. سوندا ءتورت ادامدى تىركەۋگە بولادى. ال ودان كوپ ادامدى تىركەۋگە بولمايدى. ءبىراق بۇل شەكتەۋ جاقىن تۋىستارعا، ياعني بالالارىڭىزعا، اتا-اجەلەرىڭىزگە قاتىستى قولدانىلمايدى، - دەپ ءتۇسىندىردى مامان.
ال پاتەر جالداپ تۇراتىن ازاماتتاردىڭ جاعدايىندا زاڭگەر تۇرعىن مەن ءۇي يەسى اراسىندا جالداۋ شارتى جاسالۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
- زاڭ بويىنشا پاتەردى جالعا الساڭىز، جالداۋ تۋرالى شارت جاسايسىز. ەگەر شارت 12 ايدان ۇزاق بولسا، ونى ح ق و- دا تىركەۋ كەرەك. ءبىراق كوبىنەسە پاتەر يەلەرى سالىق تولەگىسى كەلمەگەندىكتەن، شارت جاسامايدى. اقشانى قولما-قول الادى. بۇل جەردە دە زاڭ بار، ءبىراق ادامداردىڭ سول زاڭعا سايكەس جۇمىس ىستەۋى وزدەرىنە بايلانىستى، - دەدى ارىس داناعاتوۆ.
مامان پاتەرگە زاڭسىز ادامداردى تىركەۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگى دە بار ەكەنىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، مۇنداي جاعدايدا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. زاڭسىز تىركەۋ اۋقىمدى سيپات العان جاعدايدا وزگە دە جاۋاپكەرشىلىك تۇرلەرى قولدانىلۋى مۇمكىن.
ال بۇرىننان نورمادان ارتىق ادام تىركەلگەن پاتەرلەردەگى ازاماتتاردىڭ اۆتوماتتى تۇردە تىركەۋدەن شىعارىلاتىنى نەمەسە شىعارىلمايتىنى ازىرگە ناقتى بەلگىسىز. زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ماسەلە بويىنشا ءتيىستى ورگانداردىڭ تەكسەرۋى جۇرگىزىلىپ جاتىر.
جاڭا تالاپتاردىڭ پاتەر جالداۋ نارىعىنا اسەرى دە تۇرعىنداردى الاڭداتىپ وتىر. الايدا زاڭگەر بۇل وزگەرىس باسپانا نارىعىنا ايتارلىقتاي ىقپال ەتپەيدى دەپ ەسەپتەيدى.
- مەنىڭ ويىمشا، بۇل پاتەردى الۋ-ساتۋعا اسەر ەتپەيدى. ءبىراق قازىر شەتەلدەن كەلەتىن ميگرانتتار اعىنى كوبەيدى. ولارعا پاتەر بويىنشا تىركەلۋ ماڭىزدى. سوندىقتان وسىنداي كەزدە ماسەلە تۋىنداۋى مۇمكىن، - دەدى زاڭگەر.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن، جالعا الۋشىنىڭ رۇقساتىنسىز پاتەرگە كىرەتىن پاتەر يەلەرى جايلى جازعان ەدىك.