روبوتتار وقۋشىعا نە ۇيرەتە الادى؟ روبوت مۇعالىمنىڭ كومەكشىسىنە اينالا ما؟

استانا. قازاقپارات - روبوتوتەحنيكا اۋىل مەكتەپتەرىنە دە ەنگىزىلىپ جاتىر. قازاقستان مەكتەپتەرىندە روبوتوتەحنيكا، STEM جانە جاساندى ينتەللەكت باعىتتارىن دامىتۋ جۇمىستارى جالعاسىپ جاتىر. قازىر ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا شاعىن LEGO Education جيىنتىقتارىنان باستاپ، زاماناۋي روبوتوتەحنيكالىق كەشەندەر مەن گۋمانويد روبوتتارعا دەيىنگى تەحنولوگيالىق شەشىمدەر ەنگىزىلۋدە. بۇل باعىتتا Kerneu Group كومپانياسى ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىكتەرىن كەشەندى تەحنولوگيالىق جابدىقتاۋمەن اينالىسادى.

Фото: BAQ. kz

كومپانيانىڭ جوبا مەنەدجەرى اليشەر گۋماروۆ BAQ. KZ تىلشىسىنە جوبانىڭ ەرەكشەلىگى جونىندە ايتىپ بەردى.

ونىڭ سوزىنشە، نەگىزگى ماقسات - وقۋشىلارعا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى تاجىريبە جۇزىندە مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك بەرۋ، ولاردىڭ ينجەنەرلىك، تەحنيكالىق، شىعارماشىلىق جانە كوممۋنيكاتسيالىق داعدىلارىن دامىتۋ.

ءبىز مەكتەپتەرگە كىشكەنتاي LEGO جيىنتىقتارىنان باستاپ، ۇلكەن گۋمانويد روبوتتارعا دەيىنگى جابدىقتاردى ەنگىزىپ جاتىرمىز. قازىر بۇل تەحنولوگيالاردى اۋىل مەكتەپتەرىنە دە ەنگىزىپ جاتىرمىز. وقۋشىلارعا جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرگىمىز كەلەدى، - دەدى اليشەر گۋماروۆ.

كومپانيا ۇسىناتىن شەشىمدەر تەك روبوتوتەحنيكامەن شەكتەلمەيدى. ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىكتەرىن تولىق جابدىقتاۋ اياسىندا LEGO Education جانە FIRST جيىنتىقتارى، روبوتوتەحنيكالىق كەشەندەر، سيفرلىق ءوندىرىس جابدىقتارى، زەرتحانالىق جانە ينجەنەرلىك قۇرالدار، سونداي-اق شەبەرحانالار مەن FABLAB ءۇشىن قاجەتتى تەحنولوگيالار قاراستىرىلعان.

سونىمەن قاتار Unitree, Booster سەكىلدى زاماناۋي روبوتوتەحنيكالىق كەشەندەر، 3D- پرينتەرلەر، ستانوكتار مەن سيفرلىق ءوندىرىس تەحنولوگيالارى، زەرتحانالىق جانە ينجەنەرلىك جابدىقتار بار.

ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىن STEM- سىنىپ، روبوتوتەحنيكالىق زەرتحانا، فيزيكالىق، حيميالىق نەمەسە بيولوگيالىق زەرتحانا، FABLAB، ينجەنەرلىك نەمەسە ەڭبەك شەبەرحاناسى، سونداي-اق قىش شەبەرحاناسى فورماتىندا ۇيىمداستىرۋعا بولادى. بۇدان بولەك، Unitree, Booster سياقتى روبوتتار، 3D-پرينتەرلەر، روبوتوتەحنيكالىق جيىنتىقتار جانە باسقا دا تەحنولوگيالىق جابدىقتار جەكە شەشىم رەتىندە ۇسىنىلادى.

LEGO Education باعىتىنداعى وقۋ شەشىمدەرى وقۋشىلاردىڭ جاس ەرەكشەلىگىنە قاراي دا بولىنگەن. باستاۋىش مەكتەپ وقۋشىلارىنا ارنالعان K-2 دەڭگەيى 5-10 جاستاعى بالالاردى، 3-5 دەڭگەيى 8-16 جاستاعى ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىن، ال 5-8 دەڭگەيى 12-18 جاستاعى جوعارى سىنىپ وقۋشىلارىن قامتيدى. باعدارلاما ويىننان الگوريتمدەرگە دەيىنگى وقىتۋ ءتاسىلىن قاراستىرادى.

سونىمەن بىرگە مۇعالىمدەرگە ارنالعان ارنايى ونلاين-پورتال بار. وندا ساباق جوسپارلارى، ادىستەمەلىك ماتەريالدار، بەينەنۇسقاۋلىقتار جانە باعالاۋ قۇرالدارى ءبىر كەڭىستىكتە ۇسىنىلادى. كومپانيا ينفورماتيكا مەن جاساندى ينتەللەكت باعىتتارى بويىنشا 30 ساباقتان تۇراتىن كەشەندى LEGO Education شەشىمدەرىن دە ۇسىنادى.

اليشەر گۋماروۆتىڭ ايتۋىنشا، كومپانيا قازاقستاندا روبوتوتەحنيكا بويىنشا جارىستار ۇيىمداستىرىپ كەلەدى. الەمدىك دەڭگەيدەگى تۋرنيرلەردىڭ ءبىرى ا ق ش-تىڭ تەحاس شتاتىندا ءوتىپ ءجۇر. قازاقستاندىق وقۋشىلار مۇنداي حالىقارالىق جارىستارعا التى جىلدان بەرى قاتىسىپ كەلەدى.

ءبىزدىڭ وقۋشىلار التى جىل بويى سول جارىستارعا قاتىسىپ كەلەدى. سول باعدارلاما ارقىلى وقۋشىلارىمىز توپ ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ءتۇسىپ جاتىر، بولاشاق ماماندىعىنا قاجەتتى ءبىلىم الىپ جاتىر. سونىمەن قاتار وقۋشىلاردىڭ ينجەنەرلىك داعدىلارىن، موتوريكاسىن دامىتۋعا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز، - دەدى ول.

قازىر بۇل باعدارلاما شامامەن 150 جايلى مەكتەپكە ەنگىزىلگەن. وسى مەكتەپتەردە ارنايى كابينەتتەر جاساقتالىپ، قاجەتتى جابدىقتار ورناتىلىپ جاتىر.

باعدارلامانى جوعارى وقۋ ورىندارى دا پايدالانادى. اتاپ ايتقاندا، نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى، SDU ۋنيۆەرسيتەتى جانە KIMEP ۋنيۆەرسيتەتىندە كومپانيانىڭ جابدىقتارىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بار. سونىمەن قاتار تەحنولوگيالىق شەشىمدەر وڭىرلەردەگى اۋىل مەكتەپتەرىنە جانە جەكەمەنشىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنا دا ەنگىزىلىپ جاتىر.

وقۋشىلاردىڭ ەڭ الدىمەن ينجەنەرلىك داعدىلارىن دامىتقىمىز كەلەدى. سونىمەن بىرگە كوممۋنيكاتسيالىق داعدىلارىن دا جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىك بەرەمىز، - دەدى جوبا مەنەدجەرى.

ونىڭ ايتۋىنشا، وقۋشىلاردىڭ حالىقارالىق جارىستارداعى جەتىستىكتەرى دە از ەمەس.

ءتورت مارتە چەمپيون اتانعان وقۋشىلارىمىز بار. بۇل - ءبىزدىڭ قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ وسى باعدارلاما ارقىلى جەتكەن ناتيجەلەرىنىڭ ءبىرى، - دەدى اليشەر گۋماروۆ.

روبوتوتەحنيكامەن قاتار، وقۋشىلارعا جاساندى ينتەللەكت قۇرالدارىن مەڭگەرتۋگە دە باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. كومپانيا وكىلىنىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكتىنى ءارتۇرلى وقۋ باعىتىندا پايدالانۋعا بولادى.

كوپ نارسەنى وسى باعدارلاما ارقىلى جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن ۇيرەتۋگە بولادى. ونىڭ ىشىندە بالالاردىڭ سپورتتىق داعدىلارىن دامىتۋعا، ءبىلىم الۋ داعدىلارىن جەتىلدىرۋگە مۇمكىندىك بار. ارنايى باعدارلامالار ارقىلى جاساندى ينتەللەكتىنى وقىتۋ پروتسەسىنە ەنگىزۋگە بولادى. ونى مۇعالىم رەتىندە دە قولدانۋعا بولادى. ماتەماتيكا، فيزيكا، حيميا، بيولوگيا پاندەرىنىڭ مۇعالىمدەرى دە پايدالانا الادى، - دەدى ول.

جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى - قازاقستان وقۋشىلارىنا جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرۋ. سونىڭ ىشىندە شەتەلدە ءبىلىم الۋىنا، حالىقارالىق جارىستارعا قاتىسۋىنا، الەمدىك تاجىريبەنى كورۋىنە جانە ءوز قابىلەتتەرىن حالىقارالىق دەڭگەيدە كورسەتۋىنە جاعداي جاساۋ كوزدەلىپ وتىر.

ءبىزدىڭ ەڭ باستى ماقساتىمىز - قازاقستاننىڭ وقۋشىلارىنا مۇمكىندىك بەرۋ. شەتەلدە ءبىلىم الۋعا، شەتەلدى كورىپ، جاڭا مۇمكىندىكتەردى پايدالانۋعا جول اشۋ. بۇل تەك قالالىق مەكتەپتەردىڭ وقۋشىلارىنا عانا قاتىستى بولماۋى كەرەك. قازىر ەڭ باستى ماقساتىمىز - وسى باعدارلامانى اۋىلدىق مەكتەپتەرگە دە ەنگىزۋ، - دەدى اليشەر گۋماروۆ.

قازىر جوبا تۇركىستان وبلىسىندا، الماتى وبلىسىندا، اقمولا وبلىسىندا، پاۆلودار وبلىسىندا جانە قاراعاندى وبلىسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. اسىرەسە قاراعاندى وبلىسىندا كوپتەگەن وقۋشى روبوتوتەحنيكامەن اينالىسادى.

بيىل تۇركىستان وبلىسىندا ءبىر كوماندامىز اۋىل مەكتەبىنەن شىقتى. ولار چەمپيون اتاندى. سوندىقتان ءبىز وقۋشىلاردى قالالىق جانە اۋىلدىق دەپ ءبولىپ قاراي المايمىز. قالادا مۇمكىندىكتەر كوبىرەك بولۋى مۇمكىن، مەكتەپتەر دە كوبىرەك. ءبىراق قازىر اۋىلدارعا دا باعدارلامانى ەنگىزۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز، - دەدى ول.

ونىڭ سوزىنشە، قازاقستانداعى روبوتوتەحنيكا جارىستارىنداعى باسەكەلەستىك تە جوعارى.

قازاقستاندىق تۋرنيرلەردەگى باسەكەلەستىك امەريكادا وتەتىن الەمدىك جارىستاردان كەم ەمەس. قازاقستاندىق وقۋشىلار قازىرگى كەزدە وتە مىقتى ناتيجەلەر كورسەتىپ ءجۇر. بىزدە قازاقستان بويىنشا جارىستارعا 7 مىڭعا جۋىق وقۋشى قاتىسادى. قازىر وسى باعىتتى ماسشتابتاۋمەن اينالىسىپ جاتىرمىز، - دەدى جوبا مەنەدجەرى.

ول قازاقستاندىق وقۋشىلاردىڭ ەل ىشىندە عانا ەمەس، حالىقارالىق ارەنادا دا وزدەرىن كورسەتۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

قازاقستاندىق وقۋشىلار قازاقستاندا دا، الەمدىك ارەنادا دا وزدەرىن كورسەتە الۋى كەرەك. وكىنىشكە قاراي، مەن وقىعان كەزدە مەكتەپتەردە مۇنداي جارىستار كوپ بولعان جوق. قازىر، 2019 -جىلدان بەرى، وسىنداي جارىستار قاتتى دامىپ، كوبەيىپ كەلەدى، - دەدى اليشەر گۋماروۆ.

ول بولاشاقتا قازاقستاندىق روبوتتار دا كەشە قىتايدا وتكەن جۇگىرۋ جارىسىنا بولاشاقتا قاتىسا الاتىنىن ايتتى.

وسىلايشا، روبوتوتەحنيكا مەن STEM باعىتىنداعى جوبالار تەك قالالىق مەكتەپتەردە عانا ەمەس، اۋىلدىق جەرلەردە دە قولجەتىمدى بولا باستادى. زاماناۋي روبوتتار، LEGO Education جيىنتىقتارى، زەرتحانالىق جابدىقتار، 3D-پرينتەرلەر مەن سيفرلىق ءوندىرىس قۇرالدارى وقۋشىلارعا تەوريالىق بىلىممەن قاتار، ونى تاجىريبەدە قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ەسكە سالساق، بۇگىن استانادا پەداگوگتەردىڭ ءداستۇرلى تامىز كونفەرەنتسياسى ءوتىپ جاتىر. بيىلعى جيىن «جاڭا كونستيتۋتسيا - ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ ستراتەگيالىق نەگىزى» تاقىرىبىنا ارنالعان. تاۋەلسىزدىك سارايىندا ءوتىپ جاتقان كونفەرەنتسياعا ەلىمىزدىڭ وڭىرلەرىنەن كەلگەن مۇعالىمدەر، ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ ماماندارى مەن ساراپشىلار قاتىسۋدا. بۇل ءداستۇرلى جيىن بيىل 600 ماماننىڭ باسىن قوستى.