فرانسيادا نارازىلىق جاپپاي تارتىپسىزدىككە ۇلاسىپ، يتاليا مەن بەلگيادا پوليتسيامەن قاقتىعىستار بولۋدا. الايدا بەيبىت نارازىلىقتى جاپپاي بۇزاقىلىققا اينالدىرعاندار كىم؟ ەۋروپانىڭ تۇراقسىزدىعىنا كىمدەر مۇددەلى؟
1848-جىلى كارل ماركس پەن فريدريح ەنگەلس ەۋروپانى كوممۋنيزم ەلەسى كەزىپ جۇرگەنىن جازعان ەدى. ارادا ءبىر جارىم عاسىردان استام ۋاقىت وتكەندە، كارى قۇرلىق تاعى دا مازاسىز كەزەڭگە اياق باستى دەيدى ساراپشىلار.
2026-جىلعى 17-18-قازاندا فرانسيا، يتاليا، بەلگيا جانە پورتۋگاليادا جۇزدەگەن مىڭ ادام قاتىسقان نارازىلىقتار ءوتتى. ولاردىڭ اۋقىمى مەن سيپاتى ءارتۇرلى بولعانىمەن، ءومىر ءسۇرۋ قۇنىنىڭ ءوسۋى مەن الەۋمەتتىك ادىلەتسىزدىككە قاتىستى تالاپتار ورتاق سيپات الدى. فرانسيادا بەيبىت شەرۋلەردىڭ ءبىر بولىگى جاپپاي قاقتىعىسقا، توناۋعا جانە ءورت قويۋعا ۇلاستى. يتاليانىڭ ميلان قالاسىندا دا پوليتسيا مەن نارازىلىق بىلدىرۋشىلەر اراسىندا قاقتىعىس تىركەلدى. ال پورتۋگاليادا باسپانا باعاسى مەن تومەن جالاقىعا قارسى شەرۋلەر ءوتتى.
ەۋروپاداعى قازىرگى تولقۋلاردىڭ ەڭ اۋىر كورىنىسى فرانسيادا بايقالۋدا. قازان ايىنىڭ باسىندا مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ وكىلدەرى وقۋ ورىندارىنىڭ جاعدايىنا، مۇعالىمدەردىڭ جەتىسپەۋىنە جانە سىنىپتاردىڭ شامادان تىس تولۋىنا قارسى نارازىلىق بىلدىرە باستاعان. كەيىن بۇل قوزعالىس الەۋمەتتىك تەڭسىزدىككە، مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ساپاسىنا جانە كۇندەلىكتى شىعىنداردىڭ وسۋىنە قاتىستى كەڭىرەك نارازىلىقپەن ۇشتاسىپ كەتتى.
17-قازاندا فرانسيانىڭ ونداعان قالاسىندا وتكەن شەرۋلەرگە ىشكى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا، جارتى ميلليوننان استام ادام قاتىستى. ولاردىڭ باسىم بولىگى بەيبىت شەرۋگە شىققانىمەن، ءبىرقاتار جەردە جاعداي باقىلاۋدان شىقتى. پاريج، مارسەل، ليون، بوردو، ليموج جانە باسقا قالالاردا دۇكەندەر تونالىپ، عيماراتتار ءبۇلىندى، پوليتسيامەن قاقتىعىستار بولدى.
پرەزيدەنت ەممانيۋەل ماكرون بەيبىت نارازىلىق بىلدىرۋشىلەردىڭ تالاپتارى مەن تارتىپسىزدىككە قاتىسقانداردىڭ ارەكەتتەرىن ءبىر-بىرىنەن اجىراتۋ قاجەت ەكەنىن مالىمدەدى. ۇكىمەت كۇش قولدانۋ مەن توناۋعا قاتىسقانداردىڭ جاۋاپقا تارتىلاتىنىن ەسكەرتتى.
نارازىلىقتار بارىسىندا Carrefour ساۋدا جەلىسى ۇلكەن شىعىنعا ۇشىراعان. كومپانيانىڭ 50 دۇكەنىنە شابۋىل جاسالىپ، ولاردىڭ 20 سى تونالدى. ليموج قالاسىنىڭ مەرياسىنا وت قويىلدى. ءورت سالدارىنان 140 جىلدان استام تاريحى بار عيماراتتىڭ باسىم بولىگى قيرادى. مارسەل مەن ليلل قالالارىنداعى مەريا عيماراتتارىنا دا باسىپ كىرۋ جانە ءبۇلدىرۋ ارەكەتتەرى جاسالدى. Reuters بىرنەشە ءجۇز دۇكەننىڭ زاقىمدانعانىن حابارلادى. بوردو قالاسىنىڭ مەرى 100 گە جۋىق ساۋدا ورنى تونالعانىن ايتتى. بۇعان قوسا، ليون قالاسىنداعى تۋريستىك اقپارات ورتالىعى ورتەنىپ، پاريج بەن مارسەلدە كوپتەگەن دۇكەننىڭ تەرەزەلەرى سىنعان. Carrefour باسشىلىعى كەلتىرىلگەن شىعىننىڭ ونداعان ميلليون ەۋروعا جەتۋى مۇمكىن ەكەنىن مالىمدەدى.
18-قازاندا فرانسيانىڭ ىشكى ىستەر ءمينيسترى ەل بويىنشا 2400 ادامنىڭ ۇستالعانىن جانە مىڭعا جۋىق پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ جاراقات العانىن حابارلادى.
17-قازاندا يتاليانىڭ ميلان قالاسىندا مىڭداعان ادام نارازىلىققا شىقتى. نارازىلىق ءاپ-ساتتە بۇزاقىلىققا ۇلاستى. بيلىك تارتىپسىزدىككە قاتىسقانداردى ايىپتادى.
بەلگيادا قازاننىڭ باسىنان بەرى ستۋدەنتتەر مەن كاسىپوداقتار ۇكىمەتتىڭ بيۋجەت قىسقارتۋلارىنا، ءبىلىم بەرۋ شىعىندارىنا جانە الەۋمەتتىك جاعدايعا قاتىستى شەشىمدەرىنە قارسى شىعىپ كەلەدى. 9-قازاندا بريۋسسەلدە وتكەن شەرۋگە شامامەن 30 مىڭ ادام قاتىستى. شەرۋدىڭ نەگىزگى بولىگى بەيبىت وتكەنىمەن، كەيبىر توپتار پوليتسياعا ءتۇرلى زاتتار لاقتىرىپ، ءورت شىعارعان. پوليتسيا سۋاتقىشتار مەن كوزدەن جاس اعىزاتىن گاز قولداندى.
پورتۋگالياداعى نارازىلىقتىڭ نەگىزگى وزەگى - تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى. ليسسابوندا ونداعان مىڭ ادام تومەن جالاقىعا، باسپانا تاپشىلىعىنا جانە ءومىر ءسۇرۋ قۇنىنىڭ وسۋىنە قارسى كوشەگە شىقتى. ەلدە تۇرعىن ءۇي باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى جاستاردىڭ جەكە ءومىرىن جوسپارلاۋىنا، وتباسىن قۇرۋىنا جانە ەڭبەك ەتكەن قالاسىندا تۇراقتاپ قالۋىنا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىر.
ەۋروپاداعى نارازىلىقتاردىڭ قوزعاۋشى كۇشى ستۋدەنتتەر مەن كاسىپوداق مۇشەلەرى. ال نارازىلىقتى بۇزاقىلىققا اينالدىرۋشىلار بوسقىندار، راديكالدى توپتار، زاڭسىز ميگرانتتار مەن سىرتتان قارجىلاندىرىلاتىن كۇشتەر دەيدى ساراپشىلار. ىشكى بۇلقىنىستى جاپپاي تارتىپسىزدىككە اينالدىرۋ ءبىرقاتار ويىنشىلارعا ءتيىمدى. ساراپشىلار مىڭداعان ادامنىڭ اراسىندا رەسەيلىك ارنايى كۇشتەردىڭ تىڭشىلارى، لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ وكىلدەرى دە بار ەكەنىنە كۇمان كەلتىرمەيدى. الايدا ءار وقيعانى ناقتى زەرتتەۋ ءۇشىن ۇزاق ۋاقىت پەن رەسۋرست قاجەت بولماق دەيدى.
Mezgil.kz