بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى نۇرتورە ءجۇسىپ جاستار اراسىندا كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزىنا توقتالىپ، ادامي قاسيەتتەردى ادەبيەت ارقىلى دارىپتەۋگە شاقىردى.
حالقىمىزدا «تالاپتىعا نۇر جاۋار» دەگەن قاناتتى ءسوز بار. تالاپ ادامدى ىزدەنىسكە جەتەلەسە، ءبىلىم ونىڭ وي-ءورىسىن كەڭەيتەدى. ال كىتاپ - بىلىمگە باستايتىن نەگىزگى جولداردىڭ ءبىرى. وسى ورايدا نۇرتورە ءجۇسىپتىڭ ايتۋىنشا، كىتاپ وقۋ جاي عانا ۋاقىت وتكىزۋ نەمەسە ەرمەك ەمەس. ول ادامنىڭ ويلاۋ قابىلەتىن دامىتىپ، دۇنيەگە دەگەن كوزقاراسىن قالىپتاستىرادى. سونىمەن بىرگە ادەبي شىعارما ادامنىڭ بويىنا مەيىرىم، ىزگىلىك پەن ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى سىڭىرۋگە ىقپال ەتەدى.
كىتاپ وقۋ - جاي عانا ەرمەك ەمەس. ول ادامنىڭ ويلاۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرادى، دۇنيەتانىمىن كەڭەيتەدى، قابىلەت-قارىمىن ارتتىرادى. باستىسى كىتاپ ادامنىڭ بويىنا مەيىرىم مەن ادامگەرشىلىك ءنارىن سەبەدى، - دەدى نۇرتورە ءجۇسىپ.
ول قازىرگى قوعام ءۇشىن ادامگەرشىلىك قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋدىڭ ماڭىزى ارتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، جاستاردى قوعامعا جات مىنەز-قۇلىقتاردان قورعاۋ ءۇشىن ىزگىلىك پەن ادامي قاسيەتتەردى كوبىرەك ناسيحاتتاۋ قاجەت. بۇل رەتتە ادەبيەتتىڭ ورنى ەرەكشە.
جات قىلىقتاردان، ۇيات قۇبىلىستاردان جاستارىمىزدى اراشالاپ قالۋ ءۇشىن بىزگە ادامي قاسيەتتەردى كوبىرەك دارىپتەۋ كەرەك. ال مۇنداي قاسيەتتەر ادەبيەتپەن كەلەدى، كىتاپپەن سىڭەدى. بيىل مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆ زەردەلى ۇلت قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان جارلىققا قول قويدى. بۇل باستاما قوعامنىڭ زياتكەرلىك جانە مادەني الەۋەتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. الايدا زەردەلى ۇرپاق تاربيەلەۋ بالانىڭ قولىنا كىتاپ ۇستاتۋمەن عانا شەكتەلمەيدى. جاس ءوسپىرىمنىڭ كىتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ، وقىعان شىعارماسىن تالقىلاۋ، سۇراق قويۋعا جانە ءوز ويىن ەركىن جەتكىزۋگە ۇيرەتۋ دە ماڭىزدى، - دەدى ول.
نۇرتورە ءجۇسىپ جاستار تاربيەسىنە قاتىستى تاعى ءبىر ماسەلەگە نازار اۋداردى. ونىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى قوعامدا جاستاردىڭ كوپشىلىك ورتادا ءوزىن ۇستاۋى، ۇلكەنگە قۇرمەت، كىشىگە ىزەت كورسەتۋى جانە دۇرىس امانداسۋى سەكىلدى قاراپايىم مادەني نورمالارعا ءمان بەرۋ قاجەت.
كەيدە قوعامدا حالقىمىزدىڭ ءداستۇرلى ادەپ نورمالارىنا جات ارەكەتتەر دە كەزدەسەدى. دورەكىلىك، جەكە شەكارانى ساقتاماۋ، ورىنسىز قۇشاقتاسۋ نەمەسە امانداسۋ مادەنيەتىنىڭ وزگەرۋى سياقتى ماسەلەلەردى نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايدى. بۇل ماسەلەگە مەملەكەت باسشىسى دا نازار اۋدارعان بولاتىن. «سوڭعى ۋاقىتتا كوپ ادامداردىڭ، ءتىپتى، امانداسۋ كەزىندە ورەسكەل، ورىنسىز ارەكەتتەرگە جول بەرىپ جاتقانىن كورىپ ءجۇرمىز. سوندىقتان وسى باعىتتاعى جۇمىستى كۇشەيتە ءتۇسۋ قاجەت» دەدى پرەزيدەنتىمىز. وسى ورايدا كىتاپتىڭ تاربيەلىك ءمانى قايتا العا شىعادى. سەبەبى كوركەم ادەبيەت ارقىلى بالا تەك تاريحي وقيعالار مەن كەيىپكەرلەردى تانىپ قويمايدى. ول جاقسى مەن جاماندى اجىراتۋدى، وزگەنى سىيلاۋدى، جاۋاپكەرشىلىكتى، ادالدىق پەن مەيىرىمدىلىكتى ۇيرەنەدى، - دەدى نۇرتورە ءجۇسىپ.
بالالاردىڭ قانداي كىتاپ وقيتىنى، ودان قانداي وي تۇيەتىنى جانە قانداي قۇندىلىقتاردى بويىنا سىڭىرەتىنى - بولاشاق قوعامنىڭ كەلبەتىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىن فاكتورلاردىڭ ءبىرى. سوندىقتان كىتاپ وقۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ تەك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنىڭ مىندەتى ەمەس. بۇل - وتباسى مەن مەكتەپكە، قوعامعا ورتاق جاۋاپكەرشىلىك.
كىتاپ وقيتىن جاس - ىزدەنەتىن، ويلاناتىن، سۇراق قوياتىن جانە ءوز پىكىرىن قالىپتاستىرا الاتىن تۇلعا. ال وسىنداي ازاماتتار كوبەيگەن سايىن ەلدىڭ ينتەللەكتۋالدىق الەۋەتى دە ارتا تۇسەدى.
سوندىقتان قولىنان كىتاپ تۇسپەيتىن جاستار - تۇتاس ۇلتتىڭ ينتەللەكتۋالدىق كاپيتالى. وركەنيەتتى، زەردەلى ۇلت قالىپتاستىرۋدى ءوز ۇيىمىزدەن، ءوز تاربيەمىزدەن، ءوزىمىزدىڭ كىتاپ وقۋعا دەگەن تالابىمىزدان، قۇلشىنىسىمىزدان باستايىق، - دەپ تۇيىندەدى نۇرتورە ءجۇسىپ.
دەمەك، كىسىلىكتىڭ كىلتى دە، زەردەلى ۇرپاق تاربيەسىنىڭ نەگىزى دە - وتباسىنداعى تاربيە، ۇلتتىق قۇندىلىق جانە كىتاپقا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتەن باستالادى.
el.kz