ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەس وتىرىسى اياسىندا بەلارۋس پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكو ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەر مەن باقىلاۋشى مەملەكەتتەر دەلەگاتسيالارىنىڭ باسشىلارىمەن، سونداي- اق ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا القاسىنىڭ توراعاسىمەن كەزدەستى.
ەۋرازيالىق ۇكىمەتارالىق كەڭەستىڭ وتىرىسى ءداستۇرلى تۇردە شاعىن جانە كەڭەيتىلگەن قۇرامدا ءوتتى. جيىندا ە ا ە و-عا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس وتىرىسىندا قويعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ماسەلەلەرىنە نازار اۋدارىلدى.
فوتو: ۇكىمەت
- قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ورگاندارىنداعى ءتوراعالىعى كەزەڭىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقايەۆتىڭ ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنا جولداعان ۇندەۋىندە ايقىندالعان نەگىزگى ماقساتتاردى جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرۋ قاجەتتىگىن باسشىلىققا الامىز. بۇگىن ءبىز ە ا ە و-نىڭ سىرتقى ساۋداسى مەن ەلدەرىمىز اراسىنداعى كولىك بايلانىسىن، سونداي- اق مۇشە مەملەكەتتەر باستاماشىلىق جاساعان جەكەلەگەن ماسەلەلەردى قاراستىرامىز. بۇل باعىتتار ۇلتتىق ەكونوميكالاردى دامىتۋ جانە ولاردىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن اسا ماڭىزدى. بۇگىنگى جۇمىسىمىزدىڭ ناتيجەلەرى كەڭەس الدىندا تۇرعان ماقساتتارعا ودان ءارى قول جەتكىزۋگە جانە مىندەتتەردى شەشۋگە ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىن، - دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.
شاعىن قۇرامدا وتكەن وتىرىستا كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەر، اتاپ ايتقاندا، كولىك سالاسىنداعى باسىم ينتەگراتسيالىق ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ تىزبەسى جانە ىنتىماقتاستىقتىڭ باسقا دا باعىتتارى تالقىلاندى.
كەڭەيتىلگەن قۇرامدا اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ بىرلەسكەن بولجامدارى جانە 2026-2027 -جىلدارعا ارنالعان سۇرانىس پەن ۇسىنىستىڭ تەڭگەرىمدەرى، ونەركاسىپتىك ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزگى باعىتتارىن جۇزەگە اسىرۋ ناتيجەلەرى جانە ە ا ە و-عا مۇشە مەملەكەتتەر اراسىنداعى ءوزارا ساۋدانىڭ جاي- كۇيى قارالدى. تەڭىزدەگى وتكىزۋ پۋنكتتەرىندە ەلەكتروندىق قۇجات اينالىمىن دامىتۋدىڭ اعىمداعى ناتيجەلەرى تىڭدالدى. ورتاق ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى نارىعىنىڭ جۇمىسىنا، كەدەندىك اكىمشىلەندىرۋ سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرىنە نازار اۋدارىلدى.
قازاقستان پرەمەر- ءمينيسترى ينۆەستيتسيالىق جانە وندىرىستىك بەلسەندىلىكتى قولداۋ، ەكونوميكالىق كووپەراتسيانى كەڭەيتۋ جانە ءوسىمنىڭ جاڭا كوزدەرىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. 2026 -جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ە ا ە و-نىڭ جالپى ىشكى ءونىمى وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 1,1 پايىزعا وسكەن. وسى جىلدىڭ قاڭتار- ماۋسىم ايلارىندا نەگىزگى كاپيتالعا ينۆەستيتسيالار اعىمداعى باعادا 17 پايىزعا ءوسىپ، $244,5 ميللياردقا جەتتى.
ءوزارا ساۋدانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى فاكتورلارىنىڭ ءبىرى - وداقتىڭ ترانزيتتىك الەۋەتىن جۇزەگە اسىرۋ. ولجاس بەكتەنوۆ كولىك سالاسىن سيفرلىق ترانسفورماتسيالاۋدىڭ جانە وداقتىڭ سيفرلىق كولىك دالىزدەرىنىڭ تولىققاندى ەكوجۇيەسىن قالىپتاستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستاندا جۇكتەردى ەلەكتروندىق سۇيەمەلدەۋدى جانە مەملەكەتتىك ورگاندار مەن بيزنەس اراسىندا دەرەكتەر الماسۋدى لوگيستيكانىڭ ءبىرىڭعاي تەرەزەسى سانالاتىن Smart Cargo جۇيەسى قامتاماسىز ەتەدى. جۇك اعىندارىن بولجاۋ جانە مارشرۋتتىق جەلىنى مودەلدەۋ ءۇشىن Echelon Alpha پلاتفورماسى، جىلجىمالى قۇرامدى كونتاكتىسىز دياگنوستيكالاۋ ءۇشىن KinetiX جۇيەسى قولدانىلادى. سوڭعى بەس جىلدا قازاقستاننىڭ كولىك سەكتورىنىڭ جالپى ءونىمى ءۇش ەسەگە ءوسىپ، 14 تريلليون تەڭگەدەن استى.
2026 -جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ە ا ە و-دا ونەركاسىپ ءونىمىنىڭ كولەمى $938,6 ميللياردتى قۇرادى. وڭدەۋ سەكتورىندا ءوندىرىس كولەمى $630,9 ميللياردقا جەتتى. پرەمەر- مينيستر بىرلەسكەن جوبالارعا، قوسىلعان قۇننىڭ جاڭا تىزبەكتەرىن قالىپتاستىرۋعا جانە مۇشە مەملەكەتتەردىڭ وندىرىستىك كەشەندەرىنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا نازار اۋدارا وتىرىپ، ەاەو شەڭبەرىندە 2030 -جىلعا دەيىن ونەركاسىپ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نەگىزگى باعىتتارىن جۇزەگە اسىرۋدى كۇشەيتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانىڭ پراكتيكالىق قۇرالدارىنىڭ ءبىرى - اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنە ارنالعان قويما كۋالىكتەرىنىڭ جۇيەسى. وسى جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا كۇشىنە ەنگەن كەلىسىم اگرارلىق ءونىمدى كەپىل رەتىندە پايدالانۋعا جانە استىق پەن اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىنىڭ باسقا دا تۇرلەرىنە قارجىلاندىرۋدى تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا مۇشە مەملەكەتتەرمەن بىرلەسىپ وسى تەتىكتىڭ تولىققاندى پراكتيكالىق قولدانىلۋىن قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
وتىرىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ساۋدا، ەنەرگەتيكا، ونەركاسىپ جانە باسقا دا سالالاردا ءبىرقاتار قۇجاتقا، سونداي-اق ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيا مەن ەۋرازيالىق تۇراقتاندىرۋ جانە دامۋ قورى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
كەلەسى وتىرىس وسى جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا ماسكەۋ قالاسىندا (رەسەي فەدەراتسياسى) وتەدى.
ولجاس بەكتەنوۆ مينسك قالاسىندا «يننوپروم. بەلارۋس» حالىقارالىق ونەركاسىپتىك كورمەسىنە قاتىسقانىن جازعان ەدىك.