مارفۋعا ايتحوجانىڭ ەسىمى قازاق ادەبيەتىندە ايرىقشا ورىن الادى. شىعارمالارى قازاق پوەزياسىنىڭ التىن قورىنا ەنىپ، بىرنەشە بۋىننىڭ رۋحاني باعدارىنا اينالدى. مارفۋعا ايتحوجا - قازاق ادەبيەتىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرىنىڭ ءبىرى. وزىندىك قولتاڭباسى مەن ەرەكشە ليريكالىق ءۇنى بار اقىن. ونىڭ شىعارمالارى نازىك سەزىمگە، تەرەڭ تولعانىسقا، تۋعان جەرگە دەگەن شەكسىز سۇيىسپەنشىلىك پەن اتامەكەنگە دەگەن ساعىنىشقا تولى. ول 1936 -جىلى قىتايدا دۇنيەگە كەلگەن. 22 جاسىندا ەلگە ورالىپ، قازىرگى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىن جانە ماسكەۋدەگى جوعارى ادەبيەت كۋرسىن ءتامامداعان.
مارفۋعا ايتحوجا، قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى، اقىن:
- 90 جاسقا اركىم كەلە بەرمەيدى ەكەن. مەن بۇل جاسقا جەتەم دەپ ەشقاشان ويلاعان ەمەسپىن. ەندى سونىڭ وزىندە دە وسى ۋاقىتقا دەيىن قولىمنان قالام تۇسپەي، مەنىڭ ۇلكەن ءبىر باقىتىم - ءالى جازىپ ءجۇرمىن. بۇل ەلىمنىڭ، وقىرماندارىمنىڭ ماعان دەگەن ۇلكەن ءىلتيپاتى، قۇرمەتى، سولاردىڭ تىلەگى شىعار.
مارفۋعا عالي قىزىنىڭ 90 جىلدىق عۇمىرىنىڭ 60 جىلدان استامى قازاق پوەزياسىمەن بىرگە ءورىلىپ كەلەدى. تۇڭعىش ولەڭدەر جيناعى «بالقۇراق» دەگەن اتپەن 1962 -جىلى جارىق كوردى. سودان بەرى 40-تان استام كىتابى باسىلىپ شىقتى. «دارا تۇلعا»، «اڭساۋ»، «اققۋ جۇرەك»، «شىڭداعى جازۋ»، «اققۋىم مەنىڭ»، «قاراگوز ايىم» سياقتى شىعارمالارى وقىرمانعا جاقسى تانىس.
عالىم قاليبەك ۇلى، قازاقستان جازۋشىلار وداعى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى:
- شىن مانىسىندە بۇل كىسى وتە تاعدىرلى اقىن. قىتايدا وقىپ، وسىندا وقىپ، ادەبي ورتاعا كەلىپ، اقىندىق جولعا ءتۇستى جانە جانە ءجاي عانا اقىن ەمەس، قازاق پوەزياسىنداعى اقيىق اقىنداردىڭ ءبىرى بولدى. قازاق جىرىنداعى ماحاببات تاقىرىبىن كوپ جىرعا قوسقان اقىن. بۇل كىسى ءان دە شىعارادى. ءبىرقانشالاعان اندەرى بار.
«مەن ءومىرىمدى ولەڭگە ارناعان اداممىن. جازعانىم حالقىما جەتىپ جەتىپ، جۇرەگىنەن ورىن السا، ودان ارتىق ارمانىم جوق»، - دەيدى اقىننىڭ ءوزى.
ول جىرلارى الەمگە تاراعان اقىن. ولەڭدەرى الەمنىڭ بىرنەشە تىلىنە اۋدارىلعان. سونىمەن قاتار ول شەتەلدىك بەلگىلى قالامگەرلەردىڭ تۋىندىلارىن قازاق تىلىنە شەبەر ءتارجىمالاعان.
قانات تىلەۋحان، جازۋشى:
- بۇل كىسى - قازاق ادەبيەتىنىڭ التىن بۋىنى كەلگەن 60- جىلدارداعى كلاسسيكتەر شوعىرىنىڭ قاتارىنداعى ايتۋلى اقىن اپالارىمىزدىڭ ءبىرى. قازاق پوەزياسىنداعى شولپان يمانبايەۆا، ءماريام حاكىمجانوۆا سىندى اپالارىمىزدىڭ كوشىن جالعاعان ۇلكەن تالانت يەسى. قازىر «وقيتىن ۇلت» كونسەپتسياسى ايتىلىپ جاتقان كەزدە وسىنداي جازۋ ونەرىنىڭ اتاعى، ابىرويى، شىعارماشىلىعى سالتانات قۇرۋى كەرەك دەپ ويلايمىن.
كەش اقىننىڭ باي شىعارماشىلىق مۇراسىنا قايتا ءۇڭىلىپ، ونىڭ سىرشىل پوەزيا الەمىنە بويلاۋعا مۇمكىندىك بەردى. جينالعان ولەڭسۇيەر قاۋىم سان قىرلى تالانتىن تەرەڭىرەك تانىپ ءبىلدى. شارا بارىسىندا قازاق ونەرىنىڭ تانىمال وكىلدەرى مەرەيتوي يەسىنە ارنايى ازىرلەنگەن شىعارماشىلىق باعدارلامانى ۇسىندى.
24.kz