قىتايدىڭ حاربين قالاسىندا تۋعان تالانت: ەۋروپانى مويىنداتقان قازاق مودەلىنىڭ 100 جىلدىعى
مەرەكەلىك كەشكە زەرتتەۋشىلەر، ديزاينەرلەر مەن قازاق دياسپوراسىنىڭ وكىلدەرى جينالدى. شارانى گەنت بيلىگىنىڭ قولداۋىمەن «تامىرى قازاق» مادەني ورتالىعى ۇيىمداستىردى. ءىس-شارا بارىسىندا فرانسياداعى قازاقستاندىقتار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى بەرلين يريشيەۆ كريستيان ديوردى شابىتتاندىرعان ارۋدىڭ ءومىرى تۋرالى اڭگىمەلەدى. مەرەيتويلىق كەشكە اللانىڭ جالعىز ۇلى مارك دە ديۋلمەن كەلدى، دەپ حابارلايدى 24KZ.
مارك دە ديۋلمەن، اللا ەلشىننىڭ ۇلى:
- كريستيان ديوردىڭ ايتۋىنشا، انام مىنەزى قايسار، بولمىسى ەرەكشە ادام بولعان. ول الەمدى كوپ ارالاعاندىقتان، مەنى كوبىنە اتا-اجەم تاربيەلەدى. انام قايتىس بولعاننان كەيىن ەسىمى ۇمىتىلا باستاعان ەدى. ءبىراق قازىر قايتا جاڭعىرتىلىپ جاتقانى قۋانتادى.
بەرلين يريشيەۆ، قازاقستاندىقتاردىڭ فرانسياداعى قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى:
- ول كىسىنىڭ ەڭبەگى دەگەن وتە زور. قازاق قىزى بولىپ، وسىنداي دۇنيەجۇزىلىك پوديۋمعا شىققان. سوندىقتان ءبىزدىڭ ەلدىڭ رۋحاني مۇراسى. كەشتە وتكەن عاسىردىڭ 50-60- جىلدارىنداعى ديور ءسان ۇلگىسىمەن جاسالعان باس كيىمدەر كورسەتىلدى.
بۇل توپتامانى بەلگيادا 25 جىلدان بەرى تۇرىپ جاتقان ديزاينەر جۇلدىز تەمىر ارنايى ازىرلەگەن. تابيعي ماتەريالداردان جاسالعان ءاربىر باس كيىم ەۋروپالىق تەحنولوگيامەن، قولمەن تىگىلگەن. ال مۋزىكالىق باعدارلاما بارىسىندا قازاقتىڭ اۋەزدى ءان-كۇيلەرى مەن ەۋروپالىق كلاسسيكالىق شىعارمالار ورىندالدى.
تەگى، بالالىق شاعى
اللا ەلشىن (اللا يلچۋن) - جوعارى ءسان (haute couture) تاريحىنداعى العاشقى ازيالىق مودەل جانە ايگىلى كريستيان ديوردىڭ باستى مۋزاسى. ول 1926 -جىلى قىتايدىڭ حاربين قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن.
اللانىڭ اكەسى - قۋانتحان ەلشىن (كەيبىر دەرەكتەردە جۇماحانوۆ دەپ تە اتالادى). ول ⅩⅩ عاسىردىڭ باسىندا رەسەي يمپەرياسىنىڭ سانكت- پەتەربۋرگ قالاسىندا جوعارى تەمىرجول ينجەنەرى ماماندىعى بويىنشا ءبىلىم العان العاشقى قازاق زيالىلارىنىڭ ءبىرى. وقۋىن بىتىرگەننەن كەيىن قۋانتحان سول تۇستا رەسەي باسقارىپ تۇرعان قىتايداعى شىعىس-قىتاي تەمىرجولىنا (كۆجد) جۇمىسقا جىبەرىلەدى. قۇجاتتاردى راسىمدەۋ بارىسىندا ونىڭ قازاقي «ەلشىن» تەگى ورىس ءتىلىنىڭ ايتىلۋ زاڭدىلىعىمەن «يلچۋن» بولىپ بۇرمالانىپ جازىلىپ كەتەدى. كەيىننەن بۇل تەك اللانىڭ بۇكىل الەمگە تانىمال ءسان برەندىنە اينالۋىنا سەبەپشى بولدى.
اللانىڭ اناسى - تامارا ميحايلوۆا. ول سانكت-پەتەربۋرگ كونسەرۆاتورياسىنىڭ تۇلەگى، كاسىبي وپەرا ءانشىسى بولعان. قۋانتحانمەن دە وسى سانكت-پەتەربۋرگتە وقىپ جۇرگەن كەزىندە تانىسىپ، وتباسىن قۇرادى. كۇيەۋىمەن بىرگە قىتايدىڭ حاربين قالاسىنا كوشىپ بارادى.
حاربيندەگى بالالىق شاق جانە قاشۋ
اللا ەلشىن 1926 -جىلى 10-جەلتوقساندا حاربين قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. ونىڭ بالالىق شاعى كوپ ۇلتتى، مادەنيەتى باي قالادا ءوتتى. الايدا، 1930 -جىلداردىڭ باسىندا قىتايدىڭ بۇل ايماعىن جاپونيا باسىپ الىپ، مانجوۋريا مەملەكەتىن قۇرعان كەزدە جاعداي كۇرت وزگەردى. ساياسي قۋعىن-سۇرگىن مەن قاۋىپ-قاتەر كۇشەيگەن تۇستا، وتباسى ەلدەن قاشۋدى ۇيعارادى. قۋانتحان ەلشىن ايەلى مەن قىزىن قۇتقارۋ ءۇشىن ولاردى پاريجگە باراتىن كەمەگە وتىرعىزىپ جىبەرەدى. ءوزى كەڭەس وداعىنىڭ گۋلاگ لاگەرىنە ايدالىپ، سودان قايتىپ ورالمايدى. ونىڭ كەيىنگى تاعدىرى ءالى كۇنگە دەيىن بەيمالىم.
1936 -جىلى 10 جاسار اللا اناسىمەن بىرگە ەشقانداي قاراجاتسىز، بوسقىن رەتىندە پاريجگە كەلەدى. باتىس ەۋروپاداعى ءومىر مەن فرانسۋز ءتىلىن مەڭگەرۋ كەزەڭى وسىلاي باستالعان ەدى. جاس كەزىندە ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا تاپ بولىپ، فرانسياداعى قارسىلاسۋ قوزعالىسىنا مەدبيكە ءارى بايلانىسشى رەتىندە قاتىسقان. سوعىستان كەيىن ءسان الەمىنە كەزدەيسوق كەلدى: دوسىنىڭ كاستينگىنە قولداۋ كورسەتۋگە بارىپ، دالىزدە كۇتىپ تۇرعان جەرىنەن كريستيان ديوردىڭ كوزىنە تۇسەدى.
ديوردىڭ بويتۇمارى جانە ءسان الەمىندەگى توڭكەرىس
كريستيان ديور ونى ءوزىنىڭ «ساتتىلىك اكەلەتىن بويتۇمارى» ساناپ، 20 جىلدان استام ۋاقىت بويى بىرگە جۇمىس ىستەدى، ال ديور قايتىس بولعاننان كەيىن اللا جاس يۆ سەن-لوراننىڭ دا مۋزاسىنا اينالدى. ول پوديۋمعا شىققان ساتتە ءسان الەمىندە ناعىز توڭكەرىس جاسادى:
• جاڭا ماكياج ۇلگىسى: بۇگىندە ساننەن تۇسپەيتىن «مىسىق كوز» (كوشاچي گلازا) ماكياج ۇلگىسىن (كوزگە سىزىق/سترەلكا سىزۋ) العاش رەت ترەندكە ەنگىزدى.
• تابيعي سۇلۋلىق: ەشقانداي كورسەتسىز 47-49 سانتيمەتردى قۇراعان جىڭىشكە تالياسى مەن ەكزوتيكالىق ازيالىق كەلبەتى بۇكىل الەمدى تامساندىردى.
ول تەك سۇلۋلىعىمەن عانا ەمەس، زەرەكتىگىمەن دە ەرەكشەلەنىپ، 6 ءتىلدى ەركىن مەڭگەرگەن.
ۇمىتىلعان ەسىمنىڭ قايتا ورالۋى جانە مۇراسى
اللا ەلشىننىڭ ەسىمى ۇزاق ۋاقىت بويى ءسان تاريحىندا كولەڭكەدە قالىپ كەلگەن ەدى. الايدا، فرانسياداعى قازاقستاندىقتار قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى بەرلين يريشيەۆتىڭ كوپجىلدىق اۋقىمدى زەرتتەۋلەرىنىڭ ارقاسىندا ونىڭ قازاق قىزى ەكەندىگى مۇراعات قۇجاتتارىمەن تولىق دالەلدەندى. بۇل ىزدەنىستەردىڭ ناتيجەسىندە ونىڭ ونەگەلى ءومىرىن باياندايتىن «مۋزا Dior. يستوريا اللى يلچۋن» اتتى كىتاپ جازىلىپ، «اللا - ۆوستوچنايا جەمچۋجينا Dior» اتتى دەرەكتى فيلم جارىق كوردى. وسىلايشا، ەسىمى اڭىزعا اينالعان مودەلدىڭ ەسىمى مەن مۇراسى ءوز وتانىمەن قايتا قاۋىشتى.