قىتاي ساۋدا لوگيستيكالىق يندۋسترياسىن قالاي دامىتىپ جاتىر
استانا. KAZINFORM - قىتاي الەمدەگى 124 ەلمەن ساۋدا سەرىكتەستىگىن ورناتقان. ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە ەلدەر قاتارىندا قازاقستان دا بار. ءبىز ءۇشىن اسپان استى ەلىنىڭ ينۆەستيتسيالىق، نارىقتىق پايداسى وراسان. ال قىتاي ءۇشىن قازاقستاننىڭ ساۋدا سەرىكتەسى رەتىندەگى ارتىقشىلىعى مەن كەمشىلىگى قانداي؟
بۇل ساۋالدارعا Guangzhou Yanxu Changsheng International Trade Co لوگيستيكالىق كومپانياسىنىڭ اكسيونەرى تسيۋي بين Jibek joly تەلەارناسىندا شىعاتىن «جاھان جايى» باعدارلاماسىندا جاۋاپ بەردى.
- ىشكى جانە حالىقارالىق لوگيستيكانى قۇرۋدا قىتاي سوڭعى جىلدارى قانداي نەگىزگى شارالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر؟
- قىتاي سوڭعى جىلدارى ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىردى. زاماناۋي لوگيستيكالىق يندۋستريالىق پاركتەر قۇردى، تەمىرجول مەن اۆتوموبيل جولدارى حابتارىنىڭ بايلانىسىن كۇشەيتتى، مۋلتيمودالدى تاسىمالداۋدى جەتىلدىردى، سونىمەن قاتار قويما، سۇرىپتاۋ سياقتى قوسىمشا قىزمەتتەردى دامىتتى. ينتەرنەت ساۋدانى ارتتىردى. قىتاي- قازاقستان، قىتاي-رەسەي تەمىرجولدارىنىڭ ترانسشەكارالىق شەكاراسىن ۇلعايتتى. ەندى كەدەننەن وتە جىلدام وتەدى.
- قازاقستان ارقىلى وتەتىن ترانزيتتىك باعىتتار قىتايدىڭ سىرتقى ساۋدا جانە لوگيستيكا ستراتەگياسىندا قانداي ءرول اتقارادى؟
- قازاقستان ارقىلى وتەتىن ترانزيتتىك باعىتتار - «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» باستاماسىنىڭ حابى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار قىتايدىڭ ەۋرازيامەن ەكونوميكالىق ينتەگراتسيا جاسايتىن ستراتەگياسىنىڭ سەرىكتەسى. قازاقستاننىڭ ەۋرازيا حابى رەتىندەگى ءرولىنىڭ ودان ءارى ارتۋى قىتاي ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتى دامۋىنا ۇزدىكسىز سەرپىن بەرەدى دەپ ەسەپتەيمىن.
- قىتاي ءۇشىن رەسەي ارقىلى وتەتىن ءداستۇرلى تاسىمالداۋ باعىتىمەن سالىستىرعاندا قازاقستان ارقىلى وتەتىن باعىتتىڭ ايىرماشىلىعى قانداي؟
- الدىمەن قازاقستاننىڭ ءالسىز تۇستارىن ايتايىن. سوڭعى ون جىلدا قازاقستان ينفراقۇرىلىم سالاسىندا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتتى، ءبىراق رەسەيمەن سالىستىرعاندا ءالى دە كەمشىلىكتەر بار. مىسالى، اۆتوموبيل جولدارى جەلىسىنىڭ قامتۋ اۋقىمى شەكتەۋلى. بۇل جۇك تاسىمالداۋ جىلدامدىعى مەن ساپاسىنا كەرى اسەر ەتەدى. سونىمەن قاتار، قازاقستاننىڭ كورشى ەلدەرمەن تاسىمالداۋ جەلىسىنىڭ بايلانىسى ءالى رەتتەلمەگەن، جۇكتەردى قايتا تيەۋ تيىمدىلىگى تومەن.
ارتىقشىلىقتارىنا كەلسەك، قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا وتە جاقسى قارىم-قاتىناس ورناعان. ەنەرگەتيكا سالاسىندا قازاقستان قىتايدىڭ ينۆەستيتسيالارى مەن نارىعىنا تاۋەلدى، بۇل ەكى تاراپ اراسىندا تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتەدى.
ال قىتاي مەن رەسەي اراسىندا كەيبىر گەوساياسي احۋالعا ءتۇرلى كوزقاراستار بار. تاسىمالداۋ شىعىندارى تۇرعىسىنان قازاقستان قىتايدىڭ باتىسىمەن شەكارالاس، كەيبىر جۇكتەردى قازاقستان ارقىلى تاسىمالداۋ قاشىقتىعى ازداۋ. سوندىقتان شىعىندار تومەن.
- «جاڭا جىبەك جولى» باستاماسىمەن قىتايدىڭ جاڭا يندۋستريالىق كلاستەرلەرى، ىنتىماقتاستىق ۇلگىلەرى پايدا بولدى ما؟
- قىتاي 124 ەلدىڭ باستى ساۋدا سەرىكتەسى رەتىندە «جاڭا جىبەك جولى» ارقىلى ازيا، افريكا جانە ەۋروپا ەلدەرىن بايلانىستىردى. بۇل ەلدەردىڭ كاسىپورىندارىنا كەڭ نارىق كەڭىستىگىن ۇسىندى. قىتايدىڭ جىبەك جولى بويىنداعى ەلدەرمەن ساۋدا اينالىمى ۇزدىكسىز ءوسىپ جاتىر، ءار ەلگە جەكە ساتۋ ارنالارىن اشتى. بۇل - جەكە پىكىرىم.
- سوڭعى جىلدارى سيان جانە الماتى سياقتى لوگيستيكالىق حابتار ايماقتىق لوگيستيكا ۇلگىسىندە قانداي جاڭا فۋنكسيالاردى اتقارىپ وتىر؟
- سيان - قىتايدىڭ ىشكى قالاسى، «ءبىر بەلدەۋ، ءبىر جول» جانە قىتاي-ەۋروپا جۇك پويىزدارىنىڭ ارقاسىندا تەڭىزگە شىعاتىن جولى جوق ءىرى لوگيستيكالىق حابقا اينالدى جانە جاھاندىق لوگيستيكالىق جەلىنى قالىپتاستىردى. ال الماتى بولسا، كولىك تۇيىنىنەن زاماناۋي لوگيستيكالىق حابقا ترانسفورماتسيالاندى. الماتى - قازاقستانداعى ەڭ ماڭىزدى حابى، ەڭ ءىرى حالىقارالىق اۋەجايى بار قالا. تەمىرجولى دا ورتالىق ازيا، قىتايدىڭ سولتۇستىك-باتىسىن بايلانىستىرادى. ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ ارقىلى الماتى بىرتىندەپ زاماناۋي ءىرى لوگيستيكالىق ورتاعا اينالىپ كەلەدى.
- ترانزيتتىك تاسىمالداۋ پراكتيكاسىندا قىتاي مەن قازاقستان قانداي نەگىزگى كەدەرگىلەرگە تاپ بولىپ وتىر دەپ ويلايسىز؟
- مەنىڭ بىلۋىمشە، قازاقستان 2024-جىلدىڭ ناۋرىز ايىنان باستاپ قىتايدان ترانزيتپەن وتەتىن جۇكتەرگە 0 قوراپ اشۋ تەكسەرىسىن ەنگىزدى. بۇل شەكاراداعى ءوتۋ ۋاقىتىنىڭ ۇزارۋىنا جانە جۇكتەردىڭ كىدىرۋىنە اكەلدى. اسىرەسە، ەلەكتروندى كوممەرتسيا جانە جوعارى قۇندى تاۋارلار ءۇشىن كوپ تاۋەكەل تۋدىرادى. سونىمەن قاتار قىتاي مەن قازاقستان اراسىندا كەدەن ساياساتى مەن تەمىرجول تاسىمالى تاريفتەرىنىڭ جەڭىلدىك جاسايتىن ءبىرىڭعاي ستاندارتتارىنىڭ جوقتىعى بايقالادى. سالىستىرمالى تۇردە، كاسپي تەڭىزى جاعالاۋىنداعى ەلدەر، مىسالى قازاقستان، گرۋزيا جانە ازەربايجان ترانزيتتىك تاريفتەر بويىنشا ءبىرىڭعاي ستاندارت قالىپتاستىرعان. سوندىقتان بىزگە ورتاق ءبىرىڭعاي تاريفتىك جۇيە جاساۋ كەرەك.
- قازاقستان مەن قىتاي اراسىندا قاي تاسىمالداۋ ءتۇرى باسىم بولادى دەپ ەسەپتەيسىز؟
- قىتاي مەن قازاقستان ءۇشىن مەن اۆتوموبيل تاسىمالىن جوعارى باعالايمىن. سەبەبى ەكى ەل شەكارالاس، ال اۆتوموبيل تاسىمالىنىڭ شەكتەۋلەرى سالىستىرمالى تۇردە از، تيەۋ-ءتۇسىرۋ ىڭعايلى، «ەسىكتەن ەسىككە» قىزمەت كورسەتەدى، بۇل تۇتىنۋشىلار ءۇشىن قولايلى.