كورشى ەلدىڭ ۇكىمەتى تىڭ جوباعا ەرەكشە ءمان بەرىپ، عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن مەملەكەتتىك دەڭگەيدە باقىلاۋعا الدى.
رۋسلان باقىتبەك ۇلى، ءتىلشى:
- بۇل روبوت دارىگەرلەردىڭ ەرەكشەلىگى اۋتيزمدى باستاپقى كەزەڭدە انىقتاي الادى. بۇگىندە قولى جەتكەن وڭالتۋ ورتالىقتارى مەن ەمحانالار ونىڭ مۇمكىندىكتەرىن پايدالانا باستادى. اسىرەسە بالالاردى سكرينينگتەن وتكىزۋ كەزىندە ءجيى قولدانىلادى. ەرەكشەلەگى ول پسيحيكاداعى اۋىتقۋدى ءدال كورسەتەدى. ادام ءتارىزدى روبوت اۋتيستتىڭ ميىنداعى ءالسىز سيگنالداردى ءتۇسىرىپ، ونى ۇيلەسكەن قوزعالىستارعا اينالدىرا الادى. ياعني باعىتتاپ وتىرادى. ونىڭ باسقارۋ الگوريتمدەرى كەدەرگىلەردى دەر كەزىندە سۇزگىدەن وتكىزىپ مي تولقىندارىنىڭ ناقتى ۇلگىسىن انىقتاپ بەرەدى.
چجان چجۋنتسزي، زەرتتەۋ توبىنىڭ مۇشەسى:
- مي سيگنالدارى ۇيالى تەلەفون سيگنالدارىنان ميلليونداعان ەسە ءالسىز. وعان كوزدى جۇمىپ اشۋ، ءتىپتى جۇرەك قاعىسى دا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن. بۇل سيگنالدىڭ ءبولىنۋىن قيىنداتادى. سوندىقتان ءبىز حيرۋرگيالىق جولمەن ەمەس، جوعارى دالدىكتەگى ەلەكتروەنتسەفالوگرافيا تەحنولوگياسىن قولدانا وتىرىپ ءالسىز سيگنالداردى تىركەيمىز.
كونگ سيانتسزەن، فۋتسزيان جاساندى ينتەللەكتىنى عىلىمي- زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى:
- مۇندا ميدىڭ ورنىنا كومپيۋتەر جۇمىس ىستەيدى. تەحنولوگيا اۋتيزمى بار بالالارعا ەرتە سكرينينگ جاساپ، ولاردىڭ دۇرىس قالىپتاسۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل بالالارمەن ءوزارا شىنايى بايلانىس ورناتىپ ءارى ولاردىڭ ءتۇرلى ارەكەت ەتۋ كەزىندە وزدەرىن جايلى، بەلسەندى سەزىنۋلەرىنە ىقپال ەتە الادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ ماماندارى اۋىتقۋى بار ادامدار ءۇشىن ەرتە دياگنوستيكا مەن وڭالتۋ شارالارىن جۇيەلى جۇرگىزۋ اسا ماڭىزدى ەكەنىن ايتادى. ءبىراق بۇگىنگى قولدانىستاعى تاسىلدەردە كوبىنەسە وبەكتيۆتى دەرەكتەر قامتىلا بەرمەيدى. ال روبوت بالالارمەن پسيحيكالىق ءوزارا ارەكەتتەسۋ ارقىلى ولاردىڭ زەيىنىن تۇرلەندىرەدى. بۇل دياگنوستيكا ناتيجەسىن دالىرەك ەتىپ وڭالتۋ شارالارىن ءتيىمدى قىلا تۇسەدى دەيدى ولار.
كونگ سيانتسزەن، فۋتسزيان جاساندى ينتەللەكتىنى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرى:
- بالاعا بەلگىلى ءبىر سۇراقتارعا جاۋاپ بەرۋ قيىن بولعان كەزدە روبوت ونى دۇرىس جاۋاپقا يكەمدەپ، تەز باعىتتاي الادى. سونداي-اق ول تەراپيەۆت دارىگەرلەرگە باستاپقى دەرەكتەردى ناقتى انىقتاپ بەرەدى. بۇل ولاردىڭ اتا-انالارمەن بىرگە تەراپيانىڭ كەلەسى كەزەڭىن تاعايىنداپ ەمدەۋ جوسپارىن ايتارلىقتاي جەڭىلدەتىپ وتىر.
قىتايدا اۋتيزم وزەكتى ماسەلە بوپ تۇر. بۇگىندە قىتاي قوعامىندا وسى دياگنوزبەن 13 ميلليونعا جۋىق ادام ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ەل ۇكىمەتى جوباعا ءمان بەرىپ ەرەكشە باقىلاۋعا العان. عىلىمي جاڭالىقتى ۇلتتىق دەڭگەيدەگى 11 بىردەي باعدارلاماعا ەنگىزىپ قويدى. ەندى قىتايلار بۇل روبوتتى ءاۋتيزمدى ەمدەۋدەن بولەك نيەۆرولوگيا، ينسۋلت، جۇلىن جاراقاتتارى مەن تىرەك-قيمىل جۇيەسى بۇزىلعان ناۋقاستاردى وڭالتۋ باعىتىندا جەتىلدىرەدى.
رۋسلان باقىتبەك ۇلى
https://24.kz