قىستا نەگە كيىكتەر قىرىلادى - كوميتەت ءتۇسىندىردى

استانا. KAZINFORM - الەۋمەتتىك جەلىلەردە قىستا كيىكتەردىڭ ەلدى مەكەندەرگە كىرگەن ساتتەرى كورسەتىلگەن بەينەجازبالار تارالىپ جاتىر. وسىعان قاتىستى ورمان شارۋاشىلىعى كوميتەتى تۇسىنىكتەمە بەرىپ كەتتى.

- قىس مەزگىلىندە جەكەلەگەن اۋماقتاردا كيىكتەردىڭ ءولۋ جاعدايلارى، سونداي-اق ولاردىڭ ەلدى مەكەندەرگە ۋاقىتشا جاقىنداۋى تىركەلەدى. بۇل قۇبىلىس تابيعي پروتسەسس جانە تابيعي فاكتورلاردىڭ جيىنتىعىمەن بايلانىستى ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون.

كيىك اۋا رايى مەن ازىقتىق جاعدايلاردىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى قونىس اۋدارىپ تۇرادى. تەمپەراتۋرانىڭ كۇرت تومەندەۋى، قاتتى اياز، قاردىڭ كوپ ءتۇسۋى جانە توپىراق بەتىندە مۇز قابىعىنىڭ پايدا بولۋى جاعدايلارىندا جانۋارلاردىڭ ازىقتىق بازاعا كىرۋى شەكتەلەدى، - دەلىنگەن حابارلامادا.

كوميتەت ماماندارىنىڭ مالىمەتىنشە، السىرەگەن تۇرلەرى ءداستۇرلى كوشى-قون باعىتتارىنان اۋىتقىپ، قولجەتىمدى ازىق پەن قولايلى جاعداي ىزدەۋ ءۇشىن ەلدى مەكەندەرگە كىرەدى. مۇنداي مىنەز-قۇلىق ءماجبۇرلى سيپاتتا بولادى جانە اۋىتقۋعا جاتپايدى، تابيعي جاعدايلارعا جانە جانۋارلاردىڭ فيزيولوگيالىق جاعدايىنا بايلانىستى بولادى.

- قىس مەزگىلىندە كيىكتەر ءۇشىن ەڭ قاۋىپتىسى - جۇت، ياعني قاردىڭ بەتىندە مۇز قاباتى پايدا بولىپ، جەمگە قولجەتىمدىلىكتى شەكتەيدى، قوسىمشا ازىق بەرۋ ءىس جۇزىندە ءتيىمدى ەمەس. كەڭەستىك جىلدارى جانۋارلاردى ۇشاقتاردان ازىقتاندىرۋعا تالپىنىستار جاسالعان ەدى، ءبىراق ولاردىڭ سانى كوپ بولعان جاعدايدا بۇل ناتيجە ازدىق ەتەدى: كيىكتەر ۇنەمى قوزعالىپ جۇرەدى، ال جۇت پەن جاپپاي قىرىلۋ بولماعان جاعدايدا قوسىمشا ازىق بەرۋ مۇلدە ماعىناسىز.

ادەبي دەرەكتەرگە سايكەس، قولايلى جاعدايلاردا قىس مەزگىلىندە اتالىق كيىكتەردىڭ قىرىلۋى %5- 10، ال قاتاڭ قىس كەزىندە بۇل كورسەتكىش P- 70- عا جەتەدى، «كۇيەككە ءتۇسۋ كەزەڭىندەگى» اتالىقتاردىڭ تەك %5- 7- ى كوكتەمگە دەيىن ءومىر سۇرەدى.

پوپۋلياتسيا سانى شامامەن 2 ميلليون بولعاندا جانە اتالىقتاردىڭ ۇلەسى بولعاندا، قىس باسىندا ولاردىڭ سانى شامامەن 400 مىڭعا جەتەدى.

وسىعان بايلانىستى، قولايلى جاعدايلاردىڭ وزىندە اتالىقتاردىڭ تابيعي ءولىمى كەمىندە 20- 40 مىڭ باس دەڭگەيىندە بولجاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، - دەيدى قازاقستاندىق بيو ارتۇرلىلىكتى ساقتاۋ قاۋىمداستىعىنىڭ عىلىم جونىندەگى ديرەكتورى سەرگەي سكليارەنكو.

قىس مەزگىلىندە دالادا كيىكتەردىڭ ءبىر بولىگى تابيعي تۇردە قىرىلادى.

ولەكسەلەر تۇلكى، قارساق، جىرتقىش قۇستار جانە باسقا دا ولەكسەمەن قورەكتەنەتىن جانۋارلار ءۇشىن ماڭىزدى ازىق كوزىنە اينالادى.

وسىلايشا، جانۋارلاردىڭ تابيعي قىرىلۋى جانە ولاردىڭ ولەكسەلەرىن باسقا تۇرلەردىڭ پايدالانۋى - زات پەن ەنەرگيانىڭ تابيعي اينالىمىنىڭ ءبىر بولىگى. بۇل دالا ەكوجۇيەسىندەگى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋعا جانە فاۋنانىڭ ءارتۇرلى وكىلدەرىنىڭ تىرشىلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەدى.

- بۇگىنگى تاڭدا جاعداي تۇراقتى جانە كوميتەتتىڭ تۇراقتى باقىلاۋىندا، سونداي-اق عىلىمي ۇيىمداردىڭ قاداعالاۋىندا. كۇن سايىن كيىكتەردىڭ جاعدايىنا مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ، ولاردىڭ كوشى- قونىنا اسەر ەتەتىن فاكتورلارعا تالداۋ جاسالادى، - دەلىنگەن كوميتەت حابارلاماسىندا.

ايتا كەتەلىك اتىراۋدا كيىكتەر اۋىل ىشىندە جايىلىپ جۇرگەنى تۋرالى جازعان ەدىك.