وسى ورايدا ەل تۇرعىندارى شامامەن نەشە جاسىندا ءۇي الاتىنىن، قانشا قازاقستاندىقتىڭ بىرنەشە پاتەرى بارى تۋرالى قىزىقتى ستاتيستيكا ۇسىنامىز.
Tengrinews پورتالىنىڭ حابارلاۋىنشا، قازاقستاندا 5,5 ميلليوننان استام ادامنىڭ اتىنا باسپانا تىركەلگەن. 2026-جىلعى 23-ماۋسىمداعى دەرەك بويىنشا قازاقستاندا 5553113 ادامنىڭ جىلجىمايتىن مۇلكى بار. ءبىراق بۇل ەلدەگى قالعان ازاماتتاردىڭ بارىندە باسپانا جوق دەگەن ءسوز ەمەس. مىسالى، ءۇي ءبىر ادامنىڭ اتىنا تىركەلىپ، سوندا 6-7 ادام بىرگە تۇرۋى مۇمكىن. سوندىقتان قازاقستاندا ناقتى نەشە ادامنىڭ باسپاناسى جوق ەكەنى تۋرالى ءبىرىڭعاي ستاتيستيكا جوق.
ەكىنشىدەن، 5,5 ميلليون مەنشىك يەسى بار دەسەك، سونىڭ 4,3 ميلليونىنىڭ اتىندا ءبىر عانا باسپانا بار. ال قالعان 1,25 ميلليوننان استام ادامنىڭ اتىنا كەمىندە ەكى تۇرعىن ءۇي نىسانى تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە:
934,8 مىڭ ادامنىڭ - ەكى؛
219,3 مىڭ ادامنىڭ - ءۇش؛
82,6 مىڭ ادامنىڭ - ءتورت-بەس؛
17,6 مىڭ ادامنىڭ - التىدان ونعا دەيىن باسپاناسى بار.
دەمەك، قازاقستاندىقتار ءۇيدى باسپانا رەتىندە عانا ەمەس، ينۆەستيتسيا قۇرالىنا اينالدىرىپ جاتىر.
ۇشىنشىدەن، ەلىمىزدە 47 ادامنىڭ يەلىگىندە 100 دەن استام تۇرعىن ءۇي نىسانى تىركەلگەن. ولاردىڭ 22 سىندە 150 دەن استام، ال بەس ادامنىڭ ءارقايسىسىندا 500 دەن استام نىسان بار. مۇنىڭ بارلىعى بىردەي جەكە پاتەر نەمەسە ءۇي بولماۋى مۇمكىن. دەگەنمەن كورسەتكىش قازاقستاندا تۇرعىن ءۇي مەنشىگىنىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىنىڭ از عانا ادامنىڭ قولىندا شوعىرلانعانىن كورسەتەدى.
تورتىنشىدەن، ءبىر ادامنىڭ اتىنا 773 جىلجىمايتىن مۇلىك تىركەلگەن. ونىڭ 745 ءى - قوستاناي وبلىسىندا، 24 ءى - سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا، تورتەۋى - قاراعاندى وبلىسىندا ورنالاسقان.
بەسىنشىدەن، كەيىنگى بەس جىلدا ەلىمىزدە 800 مىڭنان استام تۇرعىن ءۇي سوعىلعان. 2020-جىلى قازاقستاندا 5,39 ميلليونعا جۋىق تۇرعىن جاي بولسا، 2025-جىلى ولاردىڭ سانى 6,2 ميلليونعا جۋىقتادى. بەس جىلدا تۇرعىن ءۇي سانى شامامەن 806 مىڭعا نەمەسە 15 پايىزعا ارتقان. تۇرعىن ءۇي قورىنىڭ جالپى اۋدانى دا 373,3 ميلليوننان 447,3 ميلليون شارشى مەترگە دەيىن ءوستى. دەمەك، حالىققا ءۇي نە جەر ەمەس، سونى ساتىپ الاتىن اقشا جەتپەيدى.
التىنشىسى، ەلىمىزدە ءبىر ادامعا ورتا ەسەپپەن 25 شارشى مەتر باسپانادان كەلەدى. 2020-جىلى ءبىر قازاقستاندىققا ورتا ەسەپپەن 22,6 شارشى مەتر تۇرعىن ۇيدەن كەلسە، 2025-جىلى بۇل كورسەتكىش 25,1 شارشى مەترگە جەتتى. ءبىراق وڭىرلەر اراسىندا ايىرماشىلىق ۇلكەن. استانادا ءبىر ادامعا شامامەن 33 شارشى مەتردەن كەلەدى. الماتىدا - 30,7 شارشى مەتر. ال جامبىل وبلىسىندا بۇل كورسەتكىش نەبارى 19,4 شارشى مەتر.
جەتىنشىدەن، كەيىنگى ءۇش جىلدا 520 مىڭ پاتەر سالىنعان. 2023-2025-جىلدارى قازاقستاندا 57 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي نەمەسە 520,1 مىڭ پاتەر پايدالانۋعا بەرىلدى. الايدا وسى كولەمنىڭ تەك 4,8 ميلليون شارشى مەترى مەملەكەتتىك مەنشىككە تيەسىلى. قالعان 52,2 ميلليون شارشى مەتر نەمەسە شامامەن 92 پايىزى - جەكە مەنشىك سەكتوردىڭ ۇلەسىندە. قانشا قۇرىلىس جۇمىسى كوپ جۇرگىزىلگەنىمەن، باسپانا كەزەگى ويداعىداي جىلجىپ جاتقان جوق.
سەگىزىنشى، ميلليونعا جۋىق ادام باسپانا كەزەگىندە تۇر. قازاقستاندا تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە 985 825 ادام بار. ولاردىڭ 341 مىڭنان استامى باسپانانى بەس جىلدان بەرى كۇتىپ جۇرسە، 123 مىڭنان استامى ون جىلدان بەرى كەزەكتە تۇر. 22,4 مىڭ ادام 15 جىلدان استام ۋاقىت كۇتىپ ءجۇر. ال 843 قازاقستاندىقتىڭ باسپانا كەزەگىندە 20 جىلدان استام ۋاقىت بولدى.
توعىزىنشى، قازاقستاندىقتار العاشقى پاتەرىنە ورتا ەسەپپەن 41 جاسىندا قول جەتكىزەدى. «وتباسى بانك» دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، العاشقى جارناعا اقشا جيناي باستاعان سالىمشىنىڭ ورتاشا جاسى - 35 جاس. ال تۇرعىن ءۇي قارىزىن الۋشىنىڭ ورتاشا جاسى - 41 جاس. ورتاشا جيناقتاۋ مەرزىمى - التى جىل.
ونىنشىسى، پاتەر جالداۋ بەس جىلدا ءۇش ەسە قىمباتتادى. 2020-جىلى ورتاشا پاتەر جالداۋ اقىسى ءبىر شارشى مەترىنە 1639 تەڭگە بولسا، 2025-جىلى 5024 تەڭگەگە جەتكەن. ياعني بەس جىلدا جالداۋاقىنىڭ ءوسىمى ءۇش ەسەدەن اسىپ كەتتى.
ايتا كەتەرلىگى، يپوتەكا كولەمى بەس جىلدا ءۇش ەسەگە جۋىق ءوستى. 2021-جىلدىڭ باسىندا قازاقستانداعى يپوتەكالىق نەسيە پورتفەلى 2,37 تريلليون تەڭگە بولسا، 2026-جىلعى 1-ساۋىردە 7,077 تريلليون تەڭگەگە جەتتى. سونىمەن، قازاقستاندىقتاردىڭ يپوتەكالىق قارىزى بەس جىلدا ءۇش ەسەگە جۋىق كوبەيگەن.