قازاقستاندىق عالىمدار ەتتىڭ ءتۇرىن انىقتايتىن تەست ازىرلەدى: سيىر، جىلقى نەمەسە شوشقا ەتى بىردەن انىقتالادى

استانا. قازاقپارات - سيىر ەتى دەپ ساتىلعان ءونىمنىڭ قۇرامىندا باسقا ەت بولۋى مۇمكىن بە؟ مۇنى سىرتقى تۇرىنە قاراپ انىقتاۋ قيىن. قازاقستاندىق عالىمدار ەتتىڭ ءتۇرىن دنق ارقىلى انىقتايتىن وتاندىق پ ت ر- تەست ازىرلەدى. جۇيە ءبىر ۇلگىدەن 17 ءتۇرلى جانۋار مەن قۇستىڭ گەنەتيكالىق بەلگىلەرىن انىقتاي الادى.

Фото: Ильзат Сафаргалиев/Kazinform

 شۇجىق، جارتىلاي فابريكات پەن كونسەرۆىلەردىڭ قۇرامىندا قانداي ەت بارىن سىرتقى تۇرىنە قاراپ بايقاۋ مۇمكىن ەمەس. ول ءۇشىن زەرتحانالىق تالداۋ قاجەت. ال ساكەن سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ازىرلەگەن پ ت ر-تەست ەتتىڭ قۇرامىن د ن ق ارقىلى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

نۇرتاي عۇبايدۋللين س. سەيفۋللين اتىنداعى قاتزۋ 2-كۋرس دوكتورانتى:

 - ەت ونىمدەرىنەن ءبىرىنشى د ن ك- سىن، جالپى جيناق د ن ك- سىن ءبولىپ الامىز سول بويىنشا، جانە وسى جيناقتىڭ كومەگىمەن ءارى قاراي پولميرو تىزبەكتىك رەاكسيا قويامىز. ياعني بەلگىلى ءبىر گەن بولشەگىن، ەگەر ول سيىر ەتى بولسا، سيىر ەتىنە عانا ءتان ءبىر گەننىڭ بولىگىن ءبىز ميلليون ەسە كوبەيتە الامىز. سول ارقىلى ونى ءبىز انىقتايمىز، ياعني بۇل ەت سيىردىكى نەمەسە جىلقىنىكى نەمەسە شوشقا ەتى دەگەن سياقتى.

پ ت ر - تەست 17 ءتۇرلى جانۋار مەن قۇستىڭ د ن ق- سىن انىقتايدى. بۇل ۋاقىتتى ۇنەمدەپ، زەرتتەۋ شىعىنىن ازايتادى. تەحنولوگيا شيكى ەتكە دە، شۇجىق، ۆەتچينا جانە كونسەرۆى سياقتى وڭدەلگەن ونىمدەرگە دە ارنالعان. دەمەك، ءوندىرۋشى كورسەتكەن قۇرامدى زەرتحانالىق جولمەن تەكسەرۋگە مۇمكىندىك بار.

لەيلا انسابايەۆا، ق ر ا ش م ۆەتەريناريالىق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ كوميتەتىنىڭ باسقارما باسشىسى:

 - پ ت ر تەست مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن تاجىريبەدە قولدانىلا الادى. بۇل رەتتە تىركەۋ مەرزىمى بىرنەشە فاكتورعا بايلانىستى. بىرىنشىدەن، ءوتىنىمنىڭ ۋاكىلەتتى ورگانعا قاشان كەلىپ تۇسكەنى ماڭىزدى. ودان كەيىن مەملەكەتتىك تىركەۋ ءراسىمى جۇرگىزىلەدى. سونىمەن قاتار مەرزىم تەستتىڭ جارامدىلىق مەرزىمىنە دە بايلانىستى. جالپى العاندا بۇل پروتسەسس ورتا ەسەپپەن 6- 8 ايعا سوزىلۋى مۇمكىن، ال ەڭ ۇزاق مەرزىمى ەكى جىلعا دەيىن.

وتاندىق ءونىم بولعاندىقتان ونى شەتەلدەن جەتكىزۋگە كەتەتىن ۋاقىت پەن لوگيستيكالىق شىعىندى ازايتۋعا مۇمكىندىك بار. وتاندىق پ ت ر- تەستىڭ عىلىمي- تەحنيكالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنىپ، جۇيە پاتەنتتەلگەن. ەندى مەملەكەتتىك تىركەۋدەن ءوتۋى كەرەك. بۇگىندە ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا باسقا دا عىلىمي جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر.

 راحيا ەلنازار قىزى، س. سەيفۋللين اتىنداعى قاتزۋ جاس عالىمدار كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى:

- قازىرگى تاڭدا اتقارىلىپ جاتقان بۇل اۋىل شارۋاشىلىعىندا توپىراققا قاتىستى ءارتۇرلى زەرتتەۋلەر جاسالىپ جاتىر، ول ەندى ورگانيكالىق تىڭايتقىشتاردى قولدانادى نەمەسە جاڭا ءبىر جەلىلەردى قولدانۋ ارقىلى جاڭا كۇرەسۋ جۇمىستارى جاسالىپ جاتىر. عىلىمي ىزدەنىستەردىڭ تاعى ءبىر باعىتى - جاڭا داقىل سورتتارىن شىعارۋ جانە سەلەكسيالىق بۋدانداستىرۋ. سونىمەن قاتار ماماندار توپىراقتىڭ قۇنارلىعىن زەرتتەپ، ورگانيكالىق تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ تاسىلدەرىن جەتىلدىرۋدە.

24.kz