قازاقستاندا نەسيەنى «پايىزسىز» ءبولىپ تولەۋ ءداۋىرى اياقتالۋى مۇمكىن

استانا. KAZINFORM - قازاقستاندا كەڭ تاراعان «پايىزسىز» ءبولىپ تولەۋ قىزمەتتەرىنە قاتىستى تالاپتار كۇشەيتىلۋى مۇمكىن.

قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى 2026-جىلعا ارنالعان قاداعالاۋ ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىن جاريالاپ، تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ نارىعىنا باقىلاۋدى كۇشەيتەتىنىن مالىمدەدى. رەگۋلياتوردىڭ نەگىزگى سيگنالى - حالىق اراسىنداعى جاسىرىن قارىز جۇكتەمەسىنىڭ جىلدام وسۋىنە جول بەرمەۋ.

سوڭعى جىلدارى قازاقستاندىقتاردىڭ قارىز قاراجاتىنا دەگەن سۇرانىسى ايتارلىقتاي ارتقان. 2025-جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جەكە تۇلعالارعا بەرىلگەن نەسيەلەر كولەمى 20 پايىزعا ءوسىپ، 24,8 تريلليون تەڭگەگە جەتكەن. بۇل سومانىڭ باسىم بولىگىن تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەر قۇرايدى. ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ولاردىڭ پورتفەلى 2,9 تريلليون تەڭگەگە ۇلعايىپ، 16,7 تريلليون تەڭگەگە دەيىن جەتكەن.

رەسمي دەرەكتەر بويىنشا نەسيە پورتفەلىنىڭ ساپاسى ازىرگە تۇراقتى. 90 كۇننەن استام مەرزىمى وتكەن قارىزداردىڭ ۇلەسى 3,6 پايىز شاماسىندا. دەگەنمەن اگەنتتىك ساراپشىلارى نەگىزگى تاۋەكەل ءدال فينتەح سەرۆيستەردىڭ قارقىندى ءوسىپ كەلە جاتقان سەگمەنتىندە جاسىرىنۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى. سەبەبى بۇل باعىت ۇزاق ۋاقىت بويى بانكتەرگە قاراعاندا جۇمساق تالاپتارمەن رەتتەلىپ كەلگەن.

ءبولىپ تولەۋ سەرۆيستەرى جاڭا تالاپپەن جۇمىس ىستەيدى

الداعى وزگەرىستەر ەڭ الدىمەن ءبولىپ تولەۋ جانە BNPL سەرۆيستەرىنە قاتىستى بولماق. بۇعان دەيىن مۇنداي قىزمەتتەر كوبىنە ساۋدا ورىندارىنىڭ ماركەتينگتىك قۇرالى رەتىندە ۇسىنىلىپ، «پايىزسىز ءبولىپ تولەۋ» نەمەسە «جەڭىل تولەم» دەگەن جارنامامەن تانىمال بولدى.

2026-جىلدان باستاپ BNPL سەرۆيستەرىن ۇسىناتىن كومپانيالار رەسمي تۇردە قارجى نارىعىنىڭ قاتىسۋشىسى رەتىندە تانىلىپ، ولاردىڭ قىزمەتى تولىققاندى قارجىلىق قىزمەت رەتىندە قاراستىرىلادى. سونىمەن قاتار ءبولىپ تولەۋ كەزىندە تۇتىنۋشى تولەيتىن ناقتى تولىق قۇن مىندەتتى تۇردە اشىق كورسەتىلۋى ءتيىس. ياعني تاۋار باعاسىنا جاسىرىلىپ كەلگەن قوسىمشا تولەمدەر نەمەسە ۇستەمە باعالار ەندى انىق ءارى تۇسىنىكتى بولۋى كەرەك.

تاعى ءبىر ماڭىزدى وزگەرىس - ءبولىپ تولەۋ ارقىلى الىنعان قارىزدار تۋرالى اقپارات نەسيە بيۋرولارىنا جىبەرىلەدى. بۇل دەگەنىمىز، ەندى بىرنەشە جەردە قاتار راسىمدەلگەن ءبولىپ تولەمدەر ادامنىڭ جالپى قارىز جۇكتەمەسىن ەسەپتەۋ كەزىندە ەسكەرىلەدى. ناتيجەسىندە مۇنداي مىندەتتەمەلەر جاڭا نەسيە الۋ مۇمكىندىگىنە دە اسەر ەتۋى ىقتيمال.

بانكتەرگە دە تالاپ كۇشەيەدى

رەگۋلياتور تەك فينتەح كومپانيالارىنا عانا ەمەس، بانكتەرگە دە تالاپتاردى كۇشەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. اتاپ ايتقاندا، كەپىلسىز نەسيەلەر بويىنشا جىلدىق ءتيىمدى سىياقى مولشەرلەمەسىنىڭ شەكتى دەڭگەيى قايتا قارالۋى مۇمكىن.

سونىمەن بىرگە بانكتەر قارىز بەرەر الدىندا كليەنتتىڭ تابىسى مەن ونىڭ قولىنداعى مىندەتتەمەلەرىنىڭ اراقاتىناسىن كورسەتەتىن قارىز جۇكتەمەسى كوەففيتسيەنتىن قاتاڭ ەسەپتەۋگە مىندەتتەلەدى.

بۇدان بولەك، بانكتەردىڭ نەسيە پورتفەلىندەگى پروبلەمالىق قارىز الۋشىلاردىڭ ۇلەسىنە دە شەكتەۋ ەنگىزىلۋى مۇمكىن. بۇل كورسەتكىش 10 پايىزدان اسپاۋى ءتيىس. مۇنداي تالاپ قارجى ۇيىمدارىن جاڭا نەسيە بەرۋ كەزىندە تاۋەكەلدەردى مۇقيات باعالاۋعا ءماجبۇر ەتەدى.

يپوتەكا نارىعىندا دا وزگەرىس بولۋى مۇمكىن

وزگەرىستەر يپوتەكا نارىعىنا دا اسەر ەتۋى ىقتيمال. اگەنتتىك Loan-to-Value (LTV) كورسەتكىشىن كەڭىنەن قولدانۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل كورسەتكىش نەسيە سوماسى مەن ساتىپ الىناتىن تۇرعىن ءۇيدىڭ قۇنى اراسىنداعى اراقاتىناستى بىلدىرەدى. ەگەر العاشقى جارنا از بولسا، مۇنداي نەسيە تاۋەكەلى جوعارى دەپ باعالانىپ، پايىزدىق مولشەرلەمە دە جوعارى بولۋى مۇمكىن.

جالپى العاندا، 2026-جىل قازاقستاندا تۇتىنۋشىلىق نەسيەلەۋ نارىعىنا باقىلاۋ كۇشەيەتىن كەزەڭ بولۋى ىقتيمال. بيلىك وكىلدەرى نارىقتاعى شامادان تىس قارىز جۇكتەمەسىنىڭ الدىن الىپ، قارجى جۇيەسىنىڭ تۇراقتىلىعىن ساقتاۋدى كوزدەپ وتىر. ال قاراپايىم تۇتىنۋشىلار ءۇشىن بۇل وزگەرىستەر نەسيە نەمەسە ءبولىپ تولەۋ راسىمدەۋ كەزىندە تالاپتاردىڭ كۇشەيەتىنىن بىلدىرەدى.

el.kz