قازاقستان قىتايعا ەكسپورتتى ارتتىرىپ جاتىر
استانا.KAZINFORM - قىتايعا رەسمي ساپار اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋدا جانە ينتەگراتسيا ءمينيسترى ارمان شاققاليەۆ «قىتايعا ەكسپورت - ش ى ۇ ىرىكتەۋى» فورۋمىنا قاتىستى. بۇل الاڭ قازاقستاندىق ەكسپورتتى قىتاي نارىعىنا ىلگەرىلەتۋدىڭ نەگىزگى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى.
فورۋمدى اشقان مينيستر قازاقستان قىتايدى ستراتەگيالىق سەرىكتەس رەتىندە قاراستىراتىنىن جانە ساۋدا، ينۆەستيتسيا جانە ونەركاسىپتىك كووپەراتسيا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جۇيەلى تۇردە دامىتىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
- مەملەكەت باسشىلارىنىڭ جەتەكشىلىگىمەن قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ماڭگى جان-جاقتى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك دەڭگەيىنە كوتەرىلدى. بۇل تاۋار اينالىمىنىڭ تۇراقتى وسىمىمەن، ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ كەڭەيۋىمەن جانە ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانىڭ تەرەڭدەۋىمەن ايقىن كورىنەدى. قازىرگى تاڭدا قىتاي - قازاقستاننىڭ ەڭ ءىرى ساۋدا سەرىكتەسى. ال قازاقستان قىتاي ەكونوميكاسى ءۇشىن ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردىڭ، اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ جانە شيكىزاتتىڭ سەنىمدى جەتكىزۋشىسى بولىپ قالا بەرەدى. سوڭعى ءۇش جىلدا ەكىجاقتى تاۋار اينالىمى تۇراقتى ءارى قارقىندى ءوسىم كورسەتىپ كەلەدى: 2023 -جىلعى 41 ميلليارد دوللاردان 2025-جىلى 48,7 ميلليارد دوللارعا دەيىن ارتتى. بۇل كورسەتكىشتەردىڭ ارتىندا ەكى ەل ەكونوميكاسىنىڭ ءوزارا تولىقتىرۋشى سيپاتى، كاسىپورىنداردىڭ پراگماتيكالىق جۇمىسى، سونداي-اق قىتايدىڭ شاندۋن پروۆينتسياسى سياقتى دامىعان وڭىرلەرىنىڭ قولداۋى تۇر، - دەدى مينيستر ارمان شاققاليەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، «قىتايعا ەكسپورت» پلاتفورماسى بيزنەسكە تىكەلەي بايلانىس ورناتۋعا جانە شاندۋن پروۆينتسياسى مەن جالپى قىتاي نارىعىنا شىعۋعا ءتيىمدى مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار مينيستر شاندۋن پروۆينتسياسىنىڭ باسشىلىعىمەن - ۆيتسە-گۋبەرناتور ۆەن نۋانمەن جانە شيڭداۋ قالاسىنىڭ ءمەرى جەن گانمەن كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
كەلىسسوزدەر بارىسىندا تاراپتار ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ باعىتتارىن، سونىڭ ىشىندە ونەركاسىپتىك كووپەراتسيانى، لوگيستيكانى جانە زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى تالقىلادى. مينيستر اتاپ وتكەندەي، قازاقستان- قىتاي ىنتىماقتاستىعى بۇگىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان جوعارى دەڭگەيدە جانە تۇراقتى وڭ ديناميكا كورسەتىپ وتىر.
ونىڭ سوزىنشە، ساۋدا كولەمىن ۇلعايتۋمەن قاتار، ونىڭ ساپالى ترانسفورماتسياسىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى. جوعارى قوسىلعان قۇنى بار ونىمدەرگە جانە قايتا وڭدەۋدى دامىتۋعا باسىمدىق بەرۋ قاجەت. بىرلەسكەن ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
قازاقستان وزىق ءارى ەكولوگيالىق تازا تەحنولوگيالاردى قولدانا وتىرىپ، بىرلەسكەن وندىرىستەر قۇرۋعا دايىن ەكەنىن راستادى.
- ءبىز ءۇشىن جاڭا وندىرىستەردىڭ حالىقارالىق جوعارى ەكولوگيالىق ستاندارتتارعا سايكەس كەلۋى جانە تۇراقتى دامۋعا ۇلەس قوسۋى اسا ماڭىزدى، - دەدى مينيستر.
تاراپتار ءوڭىرارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزىن دا اتاپ ءوتتى. شاندۋن پروۆينتسياسى قىتايدىڭ جەتەكشى ونەركاسىپتىك جانە ساۋدا ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى ءارى قازاقستاننىڭ ماڭىزدى سەرىكتەسى بولىپ تابىلادى. 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان مەن شاندۋن اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 2,2 ميلليارد ا ق ش دوللارىنا جەتىپ، جوعارى ءوسىم كورسەتتى. مينيستر «ءوڭىرارالىق ءوزارا ءىس- قيمىلدى جانداندىرۋ قازاقستان- قىتاي ارىپتەستىگىنىڭ بارلىق كەشەنىنىڭ دامۋىنا قوسىمشا سەرپىن بەرەدى» دەگەن سەنىم ءبىلدىردى. ءىس- شارا اياسىندا مينيستر وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ونىمدەرى ۇسىنىلعان قازاقستاننىڭ ۇلتتىق پاۆيلونىن دا ارالادى.
ەكسپوزيتسيا ەلدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن جانە قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ قىتاي نارىعىنداعى قاتىسۋىن كەڭەيتۋگە دايىندىعىن كورسەتتى. مينيستر ءىس- شارانىڭ پراكتيكالىق باعىتىنا دا توقتالىپ، تىكەلەي ديالوگ پەن B2B كەزدەسۋلەر فورماتى قىسقا مەرزىمدە ناقتى كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزىپ، بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە قوسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. فورۋم بارىسىندا قازاقستاننىڭ شيكىزاتتىق ەمەس ەكسپورتتى ۇلعايتۋ، ەلەكتروندىق ساۋدانى دامىتۋ جانە تۇراقتى قوسىلعان قۇن تىزبەكتەرىن قالىپتاستىرۋ مۇمكىندىكتەرى تانىستىرىلدى.
قورىتىندىلاي كەلە، مينيستر قازاقستاننىڭ قىتايمەن ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋگە نيەتتى ەكەنىن ايتتى.
- ءبىز قىتايدى نەگىزگى ءارى باسىم سەرىكتەس رەتىندە قاراستىرامىز جانە بىرلەسكەن كۇش-جىگەر ارقىلى ءوزارا ءىس- قيمىلدى ساپالى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەمىز دەپ سەنەمىز، - دەدى مينيستر.
مينيستر سونداي-اق تسينداو قالاسىنداعى تۇرمىستىق تەحنيكا جانە «اقىلدى ءۇي» سيفرلىق شەشىمدەرى سالاسىنداعى الەمدىك كوشباسشىلاردىڭ ءبىرى - Haier كومپانياسىنىڭ وندىرىستىك الاڭدارىن ارالادى. بۇدان بولەك، شاندۋڭ پروۆينتسياسىنىڭ جەتەكشى كومپانيالارى — Qingdao Dadu Grain Co.، Ltd. جانە RuiXue Global Co.، Ltd. باسشىلىعىمەن كەزدەسۋلەر ءوتىپ، ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن كەڭەيتۋ، سونداي- اق قازاقستاندا زاماناۋي وندىرىستەر قۇرۋ جانە وزىق اگروتەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
ايتا كەتۋ كەرەك، فورۋمنىڭ العاشقى كۇنىندە-اق قازاقستاندىق كومپانيالار ناقتى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزدى: قىتايلىق سەرىكتەستەرمەن جالپى سوماسى شامامەن 125 ميلليون ا ق ش دوللارىن قۇرايتىن كەلىسىمدەر جاسالدى. ونىڭ ىشىندە جەمدىك ۇن، مايلى داقىلدار جانە باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن جەتكىزۋ كوزدەلگەن.
ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى مالىمەتىنشە، بۇل ناتيجە الاڭنىڭ تيىمدىلىگىن ايقىنداپ، فورۋمنىڭ باستاپقى كەزەڭىندە-اق قىتايلىق بيزنەستىڭ قازاقستاندىق ەكسپورتقا جوعارى قىزىعۋشىلىق تانىتقانىن كورسەتتى.
ايتا كەتەيىك، بەيجىڭدە قازاقستان مەن قىتايدىڭ ءوزارا مادەنيەت جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى.