زەرتتەۋگە سايكەس قازاقستان الداعى ەكى جىلدا مەملەكەتتىك قارۋلى قاقتىعىستار قاۋپى ەڭ جوعارى ەلدەردىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. تىزىمدە گەوساياسي تاۋەكەل ايماعىنا 12 ەل كىرىپ وتىر. ولاردىڭ اراسىندا ارمەنيا، كولۋمبيا، كوت-د-يۆۋار، يراك، يزرايل، لاتۆيا، رۋمىنيا جانە پولشا مەملەكەتتەرى دە بار.
ساۋالناماعا الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 11 مىڭنان استام رەسپوندەنت قاتىسقان. ناتيجەسىندە ماماندار الەۋمەتتىك، تەحنولوگيالىق، گەوساياسي، ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق سالالاردا كەزدەسەتىن 34 تاۋەكەلدى انىقتاپ وتىر. ونىڭ ىشىندە قارۋلى قاقتىعىس قاۋپى ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى.
قازاقستان ءۇشىن الداعى ەكى جىلدا قارۋلى قاقتىعىستاردان بولەك تاعى بىرنەشە تاۋەكەلدەر بەلگىلى بولىپ وتىر. ولار ەكونوميكالىق قۇلدىراۋ، سۋ تاپشىلىعى، كەدەيلىك پەن تەڭسىزدىك، ينفلياتسيا.
ەسكە سالايىق، بۇعان دەيىن قازاقستان IQ (ينتەللەكت) دەڭگەيى بويىنشا نەشىنشى ورىندا ەكەنىن جاريالاعان ەدىك.