GlobalPetrolPrices مالىمەتىنشە، 2026 -جىلعى 16-ناۋرىزداعى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا اي-95 بەنزينىنىڭ باعاسى ليترىنە شامامەن 0,51 دوللاردى قۇرايدى. بۇل - الەمدىك ورتاشا كورسەتكىشتەن (1,37 دوللار) شامامەن ءۇش ەسە تومەن.
جاھاندىق رەيتينگتە قازاقستان جانارماي باعاسى رەسۋرستىق بازا نەمەسە مەملەكەتتىك سۋبسيديالار ەسەبىنەن تومەن ساقتالىپ وتىرعان ەلدەرمەن قاتار ورنالاسقان. ولاردىڭ قاتارىندا ليۆيا، يران، ۆەنەسۋەلا، سونداي-اق كۋۆەيت، الجير، تۇرىكمەنستان، مىسىر، قاتار، ساۋد ارابياسى، باحرەين جانە ومان بار.
بۇل ەلدەردىڭ ءبىر بولىگى جانارماي باعاسىن الەۋمەتتىك ساياسات قۇرالى رەتىندە تومەن دەڭگەيدە ۇستاپ وتىر. الايدا مۇنداي مودەل كوبىنە شيكىزات سەكتورىنا تاۋەلدىلىكتىڭ جوعارى بولۋىمەن قاتار جۇرەدى. قازاقستان بۇل قاتاردا سالىستىرمالى تۇردە تۇراقتى كورىنگەنىمەن، باعا قالىپتاستىرۋ لوگيكاسى ۇقساس - نەگىزگى ءرولدى مەملەكەتتىك رەتتەۋ اتقارادى.
ەكونوميستەردىڭ ايتۋىنشا، رەسۋرستار باعاسىنىڭ ۇزاق ۋاقىت تومەن دەڭگەيدە ساقتالۋى جاۋاپسىزدىقتىڭ قالىپتاسۋىنا اكەلۋى مۇمكىن. ارزان بەنزين ءبىرقاتار جۇيەلى سالدار تۋدىرادى:
• بىرىنشىدەن، بيۋدجەت پەن مۇناي وڭدەۋ سالاسىنا قىسىم تۇسەدى. تومەن مارجا جاڭعىرتۋ مەن ينۆەستيتسيا مۇمكىندىگىن شەكتەيدى؛
• ەكىنشىدەن، ىشكى تۇتىنۋ ارتادى. بۇل جولدارعا تۇسەتىن جۇكتەمەنىڭ كۇشەيۋىنە، شىعارىندىلاردىڭ كوبەيۋىنە جانە ينفراقۇرىلىمنىڭ تەز توزۋىنا الىپ كەلەدى؛
• ۇشىنشىدەن، كورشى ەلدەرمەن باعا ايىرماشىلىعى پايدا بولىپ، جانارمايدىڭ زاڭدى جانە كولەڭكەلى جولدارمەن ەلدەن تىس كەتۋىنە جول اشادى.
ۇزاق مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا بۇل فاكتورلار ەكونوميكانىڭ جالپى تيىمدىلىگىن تومەندەتىپ، بەنزين باعاسىندا تىكەلەي كورىنبەيتىن قوسىمشا شىعىندارعا اكەلۋى مۇمكىن.
دامىعان ەلدەردە جاعداي كەرىسىنشە. ەۋروپا، جاپونيا جانە وڭتۇستىك كورەيادا بەنزين باعاسى ايتارلىقتاي جوعارى - كوبىنە ليترىنە 3 دوللاردان اسادى.
بۇل مەملەكەتتەردىڭ ساياساتىنا بايلانىستى: جوعارى باعا سالىقتار ەسەبىنەن قالىپتاسىپ، ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا، ەكولوگيالىق جوبالارعا جانە قوعامدىق كولىككە باعىتتالادى. وسىلايشا، دامىعان ەكونوميكالاردا قىمبات بەنزين - ماسەلە ەمەس، رەتتەۋ جانە تۇراقتى دامۋ قۇرالى رەتىندە قاراستىرىلادى.
قازاقستان ءۇشىن جانارمايدىڭ تومەن باعاسى ماڭىزدى الەۋمەتتىك فاكتور بولىپ قالا بەرەدى. ول حالىقتى قولداپ، اسىرەسە لوگيستيكا مەن اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارىنداعى بيزنەس شىعىندارىن ازايتادى. الايدا سونىمەن قاتار سالا تيىمدىلىگىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ارتتىرۋ مىندەتى تۇر. بۇل - قولجەتىمدىلىك پەن نارىقتىق تەتىكتەر اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى تابۋ قاجەتتىگىن بىلدىرەدى.
ساراپشىلاردىڭ پىكىرىنشە، قازىرگى مودەل قىسقا مەرزىمدە ساقتالۋى مۇمكىن، الايدا ۇزاق مەرزىمدە باعا قالىپتاستىرۋعا نەعۇرلىم يكەمدى ءتاسىل قاجەت بولادى. قازاقستان بۇگىندە بەنزينى ەڭ قولجەتىمدى ەلدەردىڭ قاتارىندا، بۇل ايتارلىقتاي ەكونوميكالىق ارتىقشىلىق بەرەدى. دەگەنمەن باستى مىندەت - بۇل ارتىقشىلىقتىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىكتى تومەندەتەتىن فاكتورعا اينالىپ كەتپەۋىن قامتاماسىز ەتۋ.