قورىقتىڭ باستى تابيعي بايلىعى - تاۋ ورماندارى، گۇلگە كومكەرىلگەن شالعىندار مەن قارلى شىڭدار قورشاعان التايداعى ەڭ ءىرى سۋ ايدىنى - مارقاكول كولى.
قورىق 1976 -جىلعى 4-تامىزدا وڭتۇستىك التايدىڭ بىرەگەي تابيعي كەشەندەرىن ساقتاۋ ماقساتىندا قۇرىلعان. 2026 -جىلى قورىق ءوزىنىڭ 50 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتەدى. ونىڭ نەگىزگى قىزمەت باعىتتارى - تابيعي ەكوجۇيەلەردى قورعاۋ، وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار دۇنيەسىن زەرتتەۋ، ولاردىڭ گەنەتيكالىق قورىن ساقتاۋ، سونداي-اق مارقاكول كولىنىڭ ەكولوگياسى مەن بالىق قورىن عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەۋ.
قورىقتىڭ نەگىزگى قورعاۋ نىساندارى - بىرەگەي يحتيوفاۋناسى بار مارقاكول كولى، تاۋلى-تايگالى جانە بيىك تاۋلى لاندشافتتار، سونداي-اق وسىمدىكتەر مەن جانۋارلاردىڭ باي دۇنيەسى. قازىرگى تاڭدا قورىق اۋماعى 102971 گەكتاردى قۇرايدى جانە مارقاكول قازانشۇڭقىرىنىڭ شامامەن 87 پايىزىن قامتيدى.
مارقاكول كولى تەڭىز دەڭگەيىنەن شامامەن 1449 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان. ونىڭ ۇزىندىعى 38 شاقىرىم، اۋدانى شامامەن 455 شارشى شاقىرىم. كولگە كوپتەگەن تاۋ وزەندەرى مەن بۇلاقتار قۇيادى، ال ودان قالجىر وزەنى عانا باستاۋ الادى.
مارقاكول قازانشۇڭقىرىنىڭ كليماتى شۇعىل كونتينەنتتىك. قىسى ۇزاق ءارى قارلى، اياز كەيدە – 45 گرادۋسقا دەيىن جەتەدى. جازى قىسقا ءارى سالقىن كەلەدى. كليماتتىق ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى مارقاكول قازاقستانداعى ەڭ سۋىق وڭىرلەردىڭ ءبىرى سانالادى.
قورىق فلوراسىندا جوعارى ساتىداعى وسىمدىكتەردىڭ 710 عا جۋىق ءتۇرى كەزدەسەدى. ولاردىڭ اراسىندا قازاقستاننىڭ قىزىل كىتابىنا ەنگىزىلگەن سيرەك جانە ەندەميك وسىمدىكتەر بار. اتاپ ايتقاندا، ءسىبىر قاندىعى، التاي راۋعاشى جانە التىنتامىر وسەدى.
جانۋارلار دۇنيەسى ومىرتقالى جانۋارلاردىڭ 300 دەن استام تۇرىنەن تۇرادى. قورىقتا مارال، بۇلان، قوڭىر ايۋ، سىلەۋسىن، بۇلعىن سياقتى تايگا جانۋارلارى مەكەندەيدى. سيرەك كەزدەسەتىن تۇرلەردىڭ قاتارىندا قار بارىسى، بۇركىت، اققۇيرىق سۋبۇركىت، بالىقشى تۇيعىن جانە قارا لايلەك ەرەكشە ورىن الادى.
- ەلۋ جىل ىشىندە مارقاكول قورىعى بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ مەن وڭتۇستىك التاي تابيعاتىن زەرتتەۋدىڭ ماڭىزدى ورتالىعىنا اينالدى. بۇگىندە ول قازاقستاننىڭ ەڭ كوركەم ءارى بىرەگەي تابيعي ايماقتارىنىڭ ءبىرىن ساقتاپ، كەلەر ۇرپاققا جەتكىزۋ جولىندا ماڭىزدى ءرول اتقارىپ كەلەدى، - دەلىنگەن حابارلامادا.
بۇدان بۇرىن ىلە- بالقاش ءوڭىرى تۇران جولبارىسىن قايتا جەرسىندىرۋدىڭ ماڭىزدى الاڭىنا اينالعانىن جازعانبىز.