قازاقستانداعى 2 بانكتە تاۋەكەل دەڭگەيى جوعارى - ءمادينا ءابىلقاسىموۆا

الماتى. KAZINFORM - قازاقستاندا جۇرگىزىلگەن قاداعالاۋ باعالاۋىنىڭ ناتيجەسىندە تەكسەرىلگەن 21 بانكتىڭ ەكەۋىندە تاۋەكەل دەڭگەيى جوعارى ەكەنى انىقتالدى.

Фото: Ағыбай Аяпбергенов / Kazinform

دەگەنمەن جالپى بانك سەكتورىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى ساقتالعان جانە تاۋەكەلدەرگە توتەپ بەرۋگە جەتكىلىكتى كاپيتالى بار.

الماتىدا وتكەن قازاقستان قارجىگەرلەرىنىڭ XIV كونگرەسىندە قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ ءتوراعاسى ءمادينا ءابىلقاسىموۆا مەن ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ قاداعالاۋ تەكسەرىسى، سترەسس-تەستىلەۋ جانە حالىقارالىق رەيتينگتىك اگەنتتىكتەردىڭ باعالاۋىنىڭ ناتيجەلەرىن ايتتى.

ءمادينا ءابىلقاسىموۆانىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا بانكتەردىڭ تاۋەكەلدەرىن باعالاۋ جۇيەسى قالىپتاسقان. ول بىرنەشە باعىتتى قامتيدى. اتاپ ايتقاندا، بانكتىڭ بيزنەس-مودەلى مەن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ جۇيەسى باعالانادى (SREP)، اكتيۆتەرىنىڭ ساپاسى تەكسەرىلەدى (AQR)، سونداي-اق جىل سايىن سترەسس-تەستىلەۋ جۇرگىزىلەدى.

2025-جىلى SREP باعالاۋى ەكىنشى دەڭگەيلى 21 بانكتى قامتىدى. ناتيجەسىندە 14 بانكتە تاۋەكەل دەڭگەيى تومەن نەمەسە ورتاشا دەڭگەيدەن تومەن، 5 بانكتە ورتاشا دەڭگەيدەن جوعارى، ال ەكى بانكتە جوعارى ەكەنى انىقتالعان. رەتتەۋشى تاۋەكەلى جوعارى بانكتەردىڭ اتاۋىن جاريالاعان جوق.

سونىمەن قاتار اكتيۆتەرىنىڭ كولەمى بويىنشا ەڭ ءىرى 11 بانككە تۇراقتى تۇردە اكتيۆتەر ساپاسىن باعالاۋ (AQR) جۇرگىزىلەدى. بۇل بانكتەرگە بۇكىل بانك سەكتورى اكتيۆتەرىنىڭ %85 تيەسىلى.

تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل بانكتەردىڭ كاپيتال جەتكىلىكتىلىگى %17 عا تەڭ. باعالاۋعا دەيىن بۇل كورسەتكىش %18 بولعان. ال سترەسس-تەستىلەۋ ناتيجەسىندە كاپيتال جەتكىلىكتىلىگى %16,1 دەپ باعالاندى. ەكى كورسەتكىش تە بۋفەرلەردى ەسەپتەمەگەندەگى ەڭ تومەنگى نورماتيۆتىك تالاپتان (%5,5) ءۇش ەسەدەن استام جوعارى.

2026-جىلدىڭ توعىز ايىندا بانك سەكتورىنىڭ اكتيۆتەرى 76,8-77 تريلليون تەڭگەگە دەيىن ءوستى. ال 90 كۇننەن استام ۋاقىت تولەنبەگەن كرەديتتەردىڭ ۇلەسى (NPL +90) 3,9 پايىز دەڭگەيىندە ساقتالدى. حالىقارالىق رەيتينگتىك اگەنتتىكتەر دە قازاقستاننىڭ بانك سەكتورىنداعى تۇراقتىلىقتى اتاپ ءوتتى.

2026-جىلعى تامىزدا SP اگەنتتىگى قازاقستاننىڭ تاۋەلسىز كرەديتتىك رەيتينگىن 2016-جىلدان بەرى العاش رەت «BBB-» دەڭگەيىنەن «BBB» دەڭگەيىنە كوتەردى. بولجامى - تۇراقتى. اگەنتتىك بۇل شەشىمىن جۇيەلىك تاۋەكەلدەردىڭ تومەندەۋىمەن جانە بانك سەكتورىنىڭ تۇراقتىلىعىمەن بايلانىستىردى.

ال قىركۇيەكتە اگەنتتىك قازاقستاننىڭ بانك سەكتورىنداعى سالالىق تاۋەكەل باعاسىن (BICRA) «7» دەن «6» عا دەيىن جاقسارتتى. بۇعان قارجى نارىعىن قاداعالاۋ سالاسىنداعى رەفورمالاردىڭ ناتيجەسى نەگىز بولعان.

بۇعان دەيىن 2027-جىلدان باستاپ قازاقستاندىقتارعا بانكتەرمەن اراداعى داۋلاردى شەشۋگە ج ي- كومەكشى كومەكتەسەتىنى حابارلانعان ەدى.