قازاقستاندا مال شارۋاشىلىعىن عىلىم ارقىلى دامىتۋ كوزدەلىپ وتىر

استانا. KAZINFORM - استانادا Nazarbayev University- ءدىڭ Onergy Creative Hub كەڭىستىگىندە وتكەن «عىلىم مەن يندۋستريا ديالوگى» اتتى دوڭگەلەك ۇستەل اياسىندا قازاقستاننىڭ مال شارۋاشىلىعى سالاسىن عىلىم مەن يننوۆاتسيا ارقىلى دامىتۋعا باعىتتالعان ماڭىزدى كەلىسىمگە قول قويىلدى.

Фото: ҚР Ауыл шаруашылығы

ساراپشىلار بۇل باستامانى اگروسەكتورداعى عىلىم مەن ءوندىرىس اراسىنداعى بايلانىستى كۇشەيتەتىن جاڭا كەزەڭ رەتىندە باعالاپ وتىر.

عىلىم مەن ءوندىرىس توعىسقان كەلىسىم

ءىس-شارا قورىتىندىسى بويىنشا، ءتورت ۇيىم، اتاپ ايتقاندا NU Impact Foundation ،«Turan» قازاقستان مال وسىرۋشىلەر قاۋىمداستىعى، «اسىل-تۇلىك» ا ق جانە National Laboratory Astana ۇيىمدارى ءوزارا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى.

كەلىسىم بيوتەحنولوگيا جانە گەنەتيكا، رەپرودۋكتسيا مەن اسىل تۇقىمدى ءىس، سالالىق ستاندارتتاردى ازىرلەۋ، اگروسەكتورعا ينۆەستيتسيا تارتۋ جانە بىرلەسىپ كادر دايارلاۋ باعىتتارىن قامتيدى. سونىڭ ىشىندە، اسىرەسە ءىرى قارا مالدىڭ رەپرودۋكتيۆتى بيوماتەريالدارىن ەل ىشىندە وندىرۋگە نازار اۋدارىلىپ وتىر.

ماماندار بۇل سالانىڭ يمپورتقا تاۋەلدىلىگىن تومەندەتەدى، سونىمەن قاتار ازىق-تۇلىك قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتىپ وتىر.

عىلىمدى پراكتيكامەن ۇشتاستىرۋ - نەگىزگى مىندەت

NU Impact Foundation باسقارما ءتوراعاسى سايات نيۋسۋپوۆ بۇل باستامانىڭ ءمانىن عىلىمدى ناقتى ءوندىرىس قاجەتتىلىكتەرىمەن ۇشتاستىرۋ دەپ اتاپ ءوتتى:

- ءبىز ءۇشىن ۋنيۆەرسيتەت زەرتحانالارىنىڭ شەڭبەرىنەن شىعىپ، جەرگىلىكتى جەرلەردەگى جاعدايدى ءوز كوزىمىزبەن كورۋ وتە ماڭىزدى بولدى. ءدال وسى سەبەپتى Nazarbayev University ەكوجۇيەسىنىڭ وكىلدەرى Dala ،Camp ەكسپەديتسياسىنا قاتىستى. قازاقستاندا قازىردىڭ وزىندە الەۋەتى جوعارى، مىقتى شارۋاشىلىقتار بار. Nazarbayev University مەن NU Impact Foundation-نىڭ مىندەتى - عىلىمدى پراكتيكاعا ۇشتاستىرۋ. بۇگىن ءبىز قول قويىپ وتىرعان كەلىسىم ءدال وسى ماقساتتى كوزدەيدى. بيوتەحنولوگيا، گەنەتيكا، اسىل تۇقىمدى ءىس، كادرلاردى دايارلاۋ - مۇنىڭ ءبارى ءبىزدىڭ ەكوجۇيەمىزدىڭ ىشىندە بار. ەندى ءبىز وسى مۇمكىندىكتەردى شىنايى قاجەت ەتەتىن جەرلەردە قولدانۋ جاۋاپكەرشىلىگىن ءوز موينىمىزعا الامىز»، - دەدى ول.

«Dala ،Camp» ەكسپەديتسياسى: سالاداعى احۋالعا شولۋ

كەلىسىمنىڭ جاسالۋىنا نەگىز بولعان نەگىزگى باستامالاردىڭ ءبىرى - 1-16-مامىر ارالىعىندا وتكەن «Dala ،Camp» ۇلتتىق مال شارۋاشىلىعى ەكسپەديتسياسى. 16 كۇن ىشىندە قاتىسۋشىلار 7500 شاقىرىمنان استام جول ءجۇرىپ، ەلىمىزدىڭ 12 دەن استام وڭىرىندەگى شارۋاشىلىقتاردى ارالاپ، سالانىڭ شىنايى سىن-قاتەرلەرى مەن پروبلەمالارىن زەرتتەدى.

ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ەكسپەديتسيا بارىسىندا سالاداعى ناقتى جاعدايعا تالداۋ جاسالىپ، ءبىرقاتار جۇيەلى ماسەلە انىقتالعان. اتاپ ايتقاندا، شاعىن فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتاردىڭ باسىم بولىگى زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن عىلىمي ازىرلەمەلەردەن تىس قالىپ وتىرعانى، سونداي-اق مەملەكەتتىك قولداۋ قۇرالدارى تۋرالى اقپاراتتىڭ جەتكىلىكسىزدىگى بەلگىلى بولعان. سونىمەن قاتار ەلىمىزدە حالىقارالىق نارىققا شىعۋعا دايىن، جوعارى ەكسپورتتىق الەۋەتى بار شارۋاشىلىقتاردىڭ بار ەكەنى دە انىقتالعان.

سالانى جاڭعىرتۋعا باسىمدىق بەرىلمەك

كەزدەسۋدە تانىستىرىلعان تالدامالىق ەسەپتە قازاقستانداعى ەت مال شارۋاشىلىعىن جۇيەلى تۇردە جاڭعىرتۋ قاجەتتىگى كوتەرىلدى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، سالادا تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى ەنگىزۋ، گەنەتيكالىق جۇمىستاردى كۇشەيتۋ جانە عىلىمي سۇيەمەلدەۋدى ارتتىرۋ ماڭىزدى.

بۇل باعىتتاعى جۇمىستار مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنگەن 2026-2030-جىلدارعا ارنالعان مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپارمەن دە بايلانىستى. قۇجاتتا ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، ەكسپورت كولەمىن ۇلعايتۋ جانە قولداۋ شارالارىن كەڭەيتۋ كوزدەلگەن.

مال شارۋاشىلىعى تۋرالى دەرەكتى فيلم ءتۇسىرىلىپ جاتىر

جوبا قورىتىندىسى بويىنشا مال شارۋاشىلىعى تۋرالى دەرەكتى فيلم ازىرلەنىپ جاتىر. «Turan» مال وسىرۋشىلەر قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى جانە «Dala ،Camp» قوعامداستىعىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانىبەك كەنجەبايەۆ بۇل جوبانىڭ ماقساتىن اتاپ ءوتتى.

- بۇل فيلم - قازاقستان بويىنشا ساياحات تۋرالى جاي عانا وقيعا ەمەس. ءبىز ءۇشىن بۇل ەلىمىزدى جەردە ءومىر ءسۇرىپ، ەڭبەك ەتىپ جاتقان ادامدار ارقىلى، شارۋاشىلىقتار مەن كاسىپورىندار، بۇگىندە سالانىڭ بولاشاعى قالىپتاسىپ جاتقان شاعىن اۋىلدار مەن تۇتاس وڭىرلەر ارقىلى كورسەتۋگە دەگەن تالپىنىس. فيلم مال شارۋاشىلىعىنىڭ بارلىق تىزبەگىنە - جەم-ءشوپ ءوندىرىسى، گەنەتيكا مەن رەپرودۋكتسيادان باستاپ، بورداقىلاۋ، قايتا وڭدەۋ جانە دايىن ونىمگە دەيىنگى كەزەڭدەرگە ارنالادى. فەرمەرلەردىڭ، عالىمداردىڭ، كاسىپكەرلەر مەن سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ شىنايى وقيعالارى ارقىلى ءبىز مال شارۋاشىلىعىنداعى قۇندىلىقتاردىڭ، جۇمىس ورىندارىنىڭ جانە تۇتاس ايماقتار ەكونوميكاسىنىڭ قالاي قۇرىلاتىنىن كورسەتكىمىز كەلەدى، - دەدى ول.

ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا، الداعى ۋاقىتتا ازىرلەنگەن كونتەنت شەتەلدىك نارىقتارعا بەيىمدەلىپ، حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىستىرىلماق. ساراپشىلار بۇل قادام قازاقستاننىڭ اگرارلىق عىلىمىن جاڭا دەڭگەيگە شىعارىپ، ەلدىڭ مال شارۋاشىلىعى الەۋەتىن كەڭىنەن تانىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ وتىر.

بۇعان دەيىن قازاقستاننىڭ مال شارۋاشىلىعى مەن اگروتەحنولوگيا سالاسىندا ارگەنتينا جانە برازيليامەن ارىپتەستىكتى نىعايتقانى جايلى جازدىق.