زاۋىتتار سۋدى قايتا پايدالانادى
سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى وكىلىنىڭ ايتۋىنشا، الداعى بەس جىلدا ءوندىرىس ورىندارى اينالىمدى جانە قايتا پايدالانىلاتىن سۋ جۇيەلەرىن كەڭەيتۋ قاجەت.
- الداعى بەس جىلدا بارلىق ونەركاسىپ سالاسىندا اينالىمدى جانە قايتا پايدالانىلاتىن سۋدىڭ كولەمىن ارتتىرۋ قاجەت. قازىر ونىڭ ۇلەسى 13,3 پايىز بولسا، 2031 -جىلعا قاراي بۇل كورسەتكىشتى 28 پايىزعا جەتكىزۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇل شامامەن 1,7 ميلليارد تەكشە مەتر سۋدى ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ۇنەمدەلگەن سۋ جاڭا اشىلعان كاسىپورىندارعا نەمەسە وندىرىستىك قۋاتىن ارتتىراتىن نىساندارعا باعىتتالۋى مۇمكىن، - دەدى سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ەربول ساليحبايەۆ.
فوتو: سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى
بۇل تالاپ جاڭا سۋ كودەكسىنە ەنگىزىلگەن. كودەكس بويىنشا ونەركاسىپتىك كاسىپورىندار مەن جىلۋ وندىرەتىن ۇيىمدار سۋدى قايتا پايدالانۋعا كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشۋ ءۇشىن بەس جىلدىق جوسپار جاسالماق. جوسپار ورىندالماسا، رۇقسات ەتىلگەن سۋ پايدالانۋ كولەمى قىسقارتىلۋى مۇمكىن.
نەگىزگى سالانىڭ سۋ شىعىنى ازايتىلماق
قازاقستانداعى جالپى سۋ تۇتىنۋدىڭ شامامەن 60 پايىزى اۋىل شارۋاشىلىعىنا تيەسىلى. 2025 -جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسى قولدانىلاتىن ەگىستىك 543,5 مىڭ گەكتارعا جەتىپ، شامامەن 874 ميلليون تەكشە مەتر سۋ ۇنەمدەلگەن. 2026 -جىلدىڭ باسىنان بەرى تاعى 158,8 مىڭ گەكتارعا تەحنولوگيا ەنگىزىلدى.
- 1-قىركۇيەكتەگى جاعداي بويىنشا اۋماق 702,3 مىڭ گەكتارعا جەتتى. 2030 -جىلعا قاراي ونى 1,3 ميلليون گەكتارعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. وسى مەجەگە جەتسە، جىل سايىن 2,2 ميلليارد تەكشە مەترگە دەيىن سۋ ۇنەمدەلۋى مۇمكىن، - دەلىنگەن باسپا ءسوز حابارلاماسىندا.
قارجىلاي قولداۋ دا كوبەيگەن. 2026- 2028 -جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە بۇل باعىتقا 228 ميلليارد تەڭگەدەن استام قاراجات كوزدەلگەن، ال 2023- 2025 -جىلدارى بۇل سوما 55,5 ميلليارد تەڭگە بولعان. شارۋالاردىڭ شىعىنىن وتەۋ ۇلەسى 80 پايىزعا دەيىن جەتكىزىلدى.
سۋ ەگىستىككە كانالمەن بارادى، ال سۋارۋ جۇيەسىنىڭ ەداۋىر بولىگى ونداعان جىل بۇرىن سالىنعان. ۇزاق مەرزىمدى جوسپاردا 14,5 مىڭ شاقىرىم كانالدى جاڭعىرتۋ كوزدەلگەن. 2024- 2025 -جىلدارى 1458 شاقىرىمنىڭ رەكونسترۋكتسياسى اياقتالدى، بيىل جالپى ۇزىندىعى 4,6 مىڭ شاقىرىم كانالدى جاڭعىرتۋ جۇمىسى ءجۇرىپ جاتىر. كانالداردى مەحانيكالىق تازالاۋ دا ارتقان، 2023 -جىلى 678 شاقىرىم بولسا، 2025 -جىلى 1840 شاقىرىم تازالاندى.
ورتالىق قازاقستان مەن استانا ءۇشىن ماڭىزدى قانىش ساتبايەۆ اتىنداعى كانالدى جاڭعىرتۋ 2025 -جىلى باستالعان. وڭتۇستىكتە ۇلكەن الماتى كانالىنا ارنالعان جوبا ءۇش كەزەڭنەن تۇرادى، 33,3 مىڭ گەكتار جەردى سۋمەن قامتيدى. قازىر ونى پىسىقتاۋ ءجۇرىپ جاتىر.
سۋ مولشەرى الدىن الا ەسەپتەلەدى
سۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ جوسپارىندا 42 جاڭا سۋ قويماسىن سالۋ جانە قولدانىستاعى 37 سۋ قويماسىن رەكونسترۋكتسيالاۋ كوزدەلگەن. 2024- 2025 -جىلدارى بەس سۋ قويماسىنىڭ رەكونسترۋكتسياسى اياقتالعان، ال جامبىل، قىزىلوردا جانە باتىس قازاقستان وبلىستارىندا ءۇش جاڭا سۋ قويماسىن سالۋعا كونكۋرس ءوتىپ جاتىر.
مينيسترلىكتىڭ ايتۋىنشا، سۋ قويمالارىن سالۋ، كانالداردى اۆتوماتتاندىرۋ جانە سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى 2030 -جىلعا قاراي شامامەن 10 ميلليارد تەكشە مەتر سۋدى ۇنەمدەۋگە جانە قوسىمشا جيناقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سۋدى باسقارۋ ءۇشىن الداعى كولەمدى دە ءبىلۋ كەرەك. سول ءۇشىن بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىمەن بىرلەسىپ، نەمىس TALSIM- NG باعدارلاماسى قازاقستاننىڭ جاعدايىنا بەيىمدەلىپ جاتىر.
ول قاردىڭ ەرۋىن، وزەن اعىنىن، سۋ قويماسىنا كەلەتىن كولەمدى جانە سۋ تاسقىنى مەن تاپشىلىقتىڭ ىقتيمال سەناريىن ەسەپتەيدى.
قازىر مودەلدەر سەگىز ءىرى وزەن الابىن قامتيدى جانە جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ مينيسترلىگى ازىرلەگەن Tasqyn جۇيەسىمەن بايلانىستىرىلعان بيىل سۋ رەسۋرستارىن كەشەندى باسقارۋدىڭ باس جوسپارىنا نەگىز بولاتىن سەگىز باسسەيندىك جوسپاردى ازىرلەۋ اياقتالۋعا ءتيىس.
سۋ ەسەبى سيفرلىق جۇيەگە كوشىپ جاتىر
سۋ رەسۋرستارىنىڭ ۇلتتىق اقپاراتتىق جۇيەسىندە 23 مىڭنان استام سۋ نىسانى سيفرلاندىرىلعان، اتاپ ايتقاندا 17758 وزەن، 3148 كول جانە 1209 گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىس كىرەدى. جۇيەگە شامامەن 3 مىڭ ۇيىم مەن 5 مىڭنان استام پايدالانۋشى تىركەلگەن. وڭتۇستىك وڭىرلەردە ۇزىندىعى 857 شاقىرىم بولاتىن 103 سۋارۋ كانالىن جانە 65 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردى اۆتوماتتاندىرۋ باستالدى.
جەر استىنداعى سۋعا دا كوڭىل ءبولىنىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن مينيسترلىك جانىنان ۇلتتىق گيدروگەولوگيالىق قىزمەت قۇرىلدى. قور جانە مۇراعات ماتەريالدارىنىڭ نەگىزىندە 2772 بۇلاقتىڭ كارتاسى جاسالىپ، 711 الەۋەتتى بۇلاق انىقتالدى. جامبىل وبلىسىندا 585 بۇلاقتىڭ ورنى بەلگىلى بولدى. قازىر 2027- 2040 -جىلدارعا ارنالعان جەراستى سۋىن كەشەندى پايدالانۋ جانە باسقارۋ تۇجىرىمداماسى ازىرلەنىپ جاتىر.
ەلىمىزدە سۋ ۇنەمدەۋ ەندى ءبىر عانا سالاعا جۇكتەلگەن مىندەت ەمەس. زاۋىتتا سۋ قايتا اينالىمعا تۇسسە، اۋىل شارۋاشىلىعىندا سۋ ۇنەمدەلەدى، ال كانالداعى شىعىن قىسقارسا، ءبىر سۋ بىرنەشە سالادا كادەگە جارايدى. سۋ قويمالارى مەن سيفرلىق جۇيەلەر وسى ۇدەرىستى تولىقتىرادى.
بۇل جۇمىستىڭ ءمانى دە وسىندا. سۋ كولەمىن كوبەيتۋ ءاردايىم مۇمكىن ەمەس، سوندىقتان بار رەسۋرستى ۇقىپتى پايدالانۋ ماڭىزدىراق بولا ءتۇستى.
ايتا كەتەيىك، بۇعان دەيىن، سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانبايتىن اگرارشىلار سۋبسيديادان قاعىلاتىنىن جازعان ەدىك.