قۇجاتقا 2024-جىلعى 29-قازاندا دوحا قالاسىندا ەكى ەلدىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلەرى قول قويعان. كەلىسىمنىڭ ماقساتى - مەملەكەتتەردىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرۋ. بۇل ۇيىمداسقان قىلمىسقا، تەرروريزمگە، ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا، كيبەرقىلمىسقا، سونداي-اق زاڭسىز كوشى-قون مەن ادام ساۋداسىنا قارسى بىرلەسىپ كۇرەسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
- ىنتىماقتاستىق اياسىندا جەدەل اقپاراتپەن الماسامىز جانە وزىق تاجىريبەمەن بولىسەمىز. كەلىسىم شارتتا ۇلتتىق زاڭناما مۇددەسىن قورعايتىن شەكتەۋلەر بار. مىسالى، ەگەر سۇراۋ سالۋدى ورىنداۋ مەملەكەتتىڭ ەگەمەندىگىنە، قاۋىپسىزدىگىنە، قوعامدىق تارتىبىنە زيان كەلتىرۋى مۇمكىن دەپ سانالسا نەمەسە ىشكى زاڭناماعا قايشى كەلسە، تاراپاتاردىڭ قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋدەن باس تارتۋ مۇمكىندىگى كوزدەلگەن. بۇگىندە قازاقستان الەمنىڭ 23 مەملەكەتىمەن وسىنداي كەلىسىمدەر جاساعان. ولاردىڭ قاتارىندا فرانسيا، يتاليا، قىتاي، تۇركيا، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى جانە باسقا دا ەلدەر بار. بۇل كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ قاتارمەن دە وسىنداي جۇمىستى جولعا قويۋعا جانە حالىقارالىق نورمالاردى ەسكەرە وتىرىپ، ءتيىمدى ءوزارا ءىس-قيمىلدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى،- دەدى ق ر ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سانجار ءادىلوۆ.
قاتارمەن ارادا بەكىتىلگەن باسقا قۇجاتتاردان ايىرماشىلىعى
قازىرگى كەزدە قاتار مەملەكەتىمەن قۇقىق قورعاۋ سالاسىندا بىزدە ءۇش حالىقارالىق شارت جاسالدى. بۇل: قىلمىستىق ىستەر بويىنشا ءوزارا قۇقىقتىق كومەك تۋرالى، ەكستراديتسيالاۋ تۋرالى جانە سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى شارتتار. سونىمەن قاتار، ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق ينتەرپول سالاسى بويىنشا دا ىسكە اسىرىلادى.
س. ءادىلوۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا، بۇگىن قۇرىلتايدا قابىلدانعان كەلىسىم جوعارىدا اتالعان شارتتاردىڭ مازمۇندارىن قايتالامايدى. اتاپ ايتقاندا، بۇعان دەيىن بەكىتىلگەن قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ، قىلمىسكەرلەردى جانە سوتتالعانداردى بەرۋ -بۇل جۇمىس ەكى ارادا قىلمىستىق ىستەر بويىنشا ورىندالادى.
- بۇگىنگى قابىلدانعان زاڭ اياسىندا قاراستىرىلعان كەلىسىم قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جەدەل ءوزارا ءىس-قيمىلىن رەتتەيدى جانە تاجىريبە الماسۋدى كوزدەيدى،- دەپ ناقتىلادى ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.
قۇرىلتايدىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭناما، سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنە قاراعاندا، بۇگىن قابىلدانعان كەلىسىم ۇيىمداسقان قىلمىسقا، تەرروريستىك جانە ەكسترەميستىك قىلمىستارعا، ەسىرتكىنىڭ، پسيحوتروپتىق زاتتار مەن ولاردىڭ پرەكۋرسورلارىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا، زاڭسىز كوشى-قونعا جانە ادام ساۋداسىنا قارسى كۇرەس، سونداي-اق اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى مىندەتتەردى شەشۋ كەزىندە ءوزارا ءىس-قيمىل ماسەلەلەرى بويىنشا قازاقستان مەن قاتار اراسىنداعى قاتىناستاردى رەتتەۋگە باعىتتالعان.
كەلىسىم اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق تاراپتار مەملەكەتتەرىنىڭ قۇزىرەتتى ورگاندارىنىڭ سۇراۋ سالۋلارى نەگىزىندە بولجانادى جانە ول تاراپتارعا:
- قىلمىستىق ءىس قوزعالعانعا دەيىن جەدەل اقپارات الماسۋعا؛
- ادامداردى ىزدەستىرۋ بويىنشا دەرەكتەردى جەدەل سالىستىرىپ تەكسەرۋگە؛
- كيبەرقىلمىسپەن جانە اقشانى جىلىستاتۋمەن كۇرەس سالاسىندا بىرلەسكەن جاتتىعۋلار وتكىزۋگە، تەحنولوگيالارمەن الماسۋعا جانە بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قۇجاتتاعى 9-باپقا سايكەس، سۇراۋ سالۋشى تاراپ ءوز مەملەكەتىنىڭ ۇلتتىق زاڭناماسىنا سايكەس ەكىنشى تاراپتان الىنعان اقپاراتتىڭ قۇپيالىعىن قامتاماسىز ەتەدى جانە ونىڭ جازباشا كەلىسىمىنسىز ءۇشىنشى تاراپقا بەرۋدەن، ءتىپتى وسى كەلىسىمنىڭ قولدانىسى توقتاتىلعاننان كەيىن دە تارتىنادى دەلىنگەن. قاراپايىم تىلمەن ايتقان كەزدە، تاراپتار ءوز ەلىنىڭ زاڭدارىنا سايكەس دەرەكتەردى قورعاۋعا، دەرەكتەردى رۇقساتسىز ءۇشىنشى تۇلعالارعا بەرمەۋگە كەلىسىمنىڭ ءوزى قولدانىسىن توقتاتسا دا، وسى ەرەجەنى ساقتاۋعا مىندەتتى.
- 9-باپقا سايكەس، قۇپيا رەجيمى شەكتەۋلى قۇجاتتارعا جانە دەربەس دەرەكتەرگە تارالادى. ەگەر قۇپيالى اقپاراتتار زاڭسىز جاريالانسا، ول كەزدە قۇزىرەتتى تاراپتىڭ ورگانى ىشكى تەرگەۋدى جۇرگىزىپ، كىنالىلەردى انىقتاپ، ولاردى ءتيىستى جاۋاپقا تارتاتىن بولادى،- دەدى س. ءادىلوۆ.