قازاقستان بۇرىن-سوڭدى نەگىزىنەن كۇنباعىس مايىن وندىرۋدەن قالعان قالدىق رەتىندە قاراستىرىلىپ كەلگەن ءونىمنىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتىپ وتىر. اعىمداعى جىلدىڭ العاشقى توعىز ايىندا تۇيىرشىكتەلگەن كۇنباعىس قاۋىزىنىڭ ەكسپورتىنان تۇسكەن تابىس 6,15 ەسەگە ءوسىپ، 3,4 ميلليون ا ق ش دوللارىنا جەتتى.
قازاقستان ءونىمىنىڭ نەگىزگى تۇتىنۋشىسى - ەۋروپا ەلدەرى. وندا كۇنباعىس قاۋىزى ەلەكتر ستانسيالارىندا بيولوگيالىق وتىن رەتىندە پايدالانىلادى.
مينيسترلىكتىڭ دەرەگىنشە، مايلى داقىلداردى وڭدەۋشىلەردىڭ ۇلتتىق قاۋىمداستىعىنىڭ مالىمەتىنشە، بيىل قاڭتار-قىركۇيەك ايلارىندا قازاقستان شەتەلگە 63,2 مىڭ توننا كۇنباعىس قاۋىزى تۇيىرشىگىن ەكسپورتتاعان. بۇل وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 3,56 ەسە كوپ. ايتا كەتسەك، 2025 -جىلى ەلىمىز جالپى قۇنى 1,035 ميلليون دوللار بولاتىن 33,4 مىڭ توننا ءونىمدى سىرتقى نارىققا شىعارعان.
قازاقستاندىق ءونىمدى ەڭ كوپ ساتىپ الاتىن ەل — پولشا. بىلتىر ەكسپورتتىڭ 98 پايىزى وسى ەلدىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى بولعان. پولشاداعى جىلۋ ەلەكتر ستانسيالارى كۇنباعىس قاۋىزىنىڭ تۇيىرشىكتەرىن ەلەكتر جانە جىلۋ ەنەرگياسىن وندىرۋگە قاجەتتى بيولوگيالىق وتىن رەتىندە پايدالانادى. ايتا كەتەرلىگى، ءىرى ەلەكتر ستانسيالارىنىڭ ءبىرىنىڭ وزىنە اي سايىن 30 مىڭ تونناعا دەيىن تۇيىرشىك وتىن قاجەت بولۋى مۇمكىن.
— كۇنباعىس قاۋىزى ماي زاۋىتتارىندا تۇقىمدى وڭدەۋ بارىسىندا ءبولىنىپ شىعادى. شيكىزاتتىڭ ساپاسىنا قاراي قاۋىزدىڭ ۇلەسى وڭدەلەتىن كۇنباعىس ماسساسىنىڭ 14- 18 پايىزىن قۇرايدى. قازىر قازاقستانداعى ورتا جانە ءىرى كاسىپورىنداردىڭ باسىم بولىگى كۇنباعىس قاۋىزىنىڭ مايلى داننەن اجىراتىلۋىن قامتاماسىز ەتكەن. ونىڭ ءبىر بولىگى زاۋىتتاردىڭ ءوز قازاندىقتارىندا تەحنولوگيالىق بۋ وندىرۋگە جۇمسالسا، ارتىلعانى وتىن تۇيىرشىكتەرىنە اينالدىرىلادى، — دەيدى مايلى داقىلداردى وڭدەۋشىلەردىڭ ۇلتتىق قاۋىمداستىعى باسقارماسىنىڭ ءتوراعاسى يادىكار يبراگيموۆ.
قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستاندا كۇنباعىس قاۋىزىنىڭ تۇيىرشىكتەرىن وندىرەتىن ونعا جۋىق زاۋىت بار.
ولاردىڭ جالپى وندىرىستىك قۋاتى ايىنا 10 مىڭ تونناعا دەيىن جەتەدى. وندىرىلگەن ءونىمنىڭ دەنى شەتەل نارىعىنا جونەلتىلەدى.
قاۋىمداستىق وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا، كۇنباعىس قاۋىزىنىڭ وڭدەلۋى كاسىپورىندارعا ءبىر مەزگىلدە ەكى مىندەتتى شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. بىرىنشىدەن، زاۋىتتار وزدەرىنىڭ ەنەرگەتيكالىق قاجەتتىلىگىن وتەيدى.
ەكىنشىدەن، قوسىمشا ەكسپورتتىق تابىس تابادى. ال قاۋىزدى تۇيىرشىكتەۋ ونىڭ تىعىزدىعىن ارتتىرىپ، ساقتاۋدى جانە الىس قاشىقتىققا تاسىمالداۋدى ەداۋىر جەڭىلدەتەدى.
كۇنباعىس قاۋىزىنىڭ تاعى ءبىر ءتيىمدى باعىتى — ونى كاسىپورىنداردىڭ ءوز قاجەتىنە ەلەكتر ەنەرگياسىن ءوندىرۋ ءۇشىن پايدالانۋ. قازاقستانداعى ءىرى كاسىپورىنداردىڭ بىرىندە وسى ماقساتتا زاماناۋي قازاندىق ورناتىلعان. ونىڭ كومەگىمەن زاۋىتتىڭ وندىرىستىك سەحتارى مەن اۋماعىن جارىقتاندىرۋعا قاجەتتى ەلەكتر ەنەرگياسى وندىرىلەدى.
قاۋىمداستىقتىڭ باعالاۋىنشا، ورتا مەرزىمدى كەزەڭدە قازاقستان كۇنباعىس قاۋىزى تۇيىرشىكتەرىنىڭ جىلدىق ەكسپورتىن 250 مىڭ تونناعا دەيىن جەتكىزە الادى. بۇل وتكەن جىلعى ەكسپورت كولەمىنەن 7,5 ەسە كوپ.
قاۋىمداستىق ماماندارى ەكسپورتتىڭ الداعى ۋاقىتتا ارتۋىن كۇنباعىس ەگىستىگى القاپتارىنىڭ كەڭەيۋىمەن، ەلىمىزدەگى مايلى داقىلداردى وڭدەۋ كولەمىنىڭ ۇلعايۋىمەن جانە ەۋروپا تۇتىنۋشىلارى تاراپىنان بيولوگيالىق وتىنعا دەگەن تۇراقتى سۇرانىسپەن بايلانىستىرادى.
وسىلايشا، ماي وڭدەۋ سالاسىنىڭ دامۋى قازاقستان ءۇشىن ەكسپورتتىڭ جاڭا باعىتىن قالىپتاستىرىپ وتىر. ەندى شەتەلدىك تۇتىنۋشىلارعا وسىمدىك مايى مەن كۇنجارا عانا ەمەس، ءوندىرىس بارىسىندا پايدا بولاتىن قوسالقى شيكىزاتتان دايىندالعان ءونىم دە جەتكىزىلەدى. ءوندىرىس قالدىعى سانالاتىن كۇنباعىس قاۋىزى بۇگىندە ەلىمىز ءۇشىن قوسىمشا تابىس كوزىنە اينالىپ كەلەدى.
ايتا كەتەيىك، قازاقستاندا كۇنباعىس مايى مەن ۇننىڭ ساتىلىمى كۇرت ءوستى.