جوبانى وتاندىق استروفيزيك عالىمدار ءۇش جىل بۇرىن باستادى. بولاشاقتا عىلىمي اپپاراتتى ايدىڭ اينالاسىنداعى وربيتاعا ۇشىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. الىس-جاقىن عارىشتى زەرتتەيتىن قۇرالدار دا ۋاقىت تالابىنا ساي وزگەرىپ كەلەدى. ولاردى جاساۋ ءۇشىن وزىق تەحنولوگيا مەن قىرۋار قاراجات كەرەك. ال عالىمدارعا ەسكى ءارى جەردەگى تەلەسكوپتاردىڭ مۇمكىندىگى جەتكىلىكسىز. شەتەلدىك ماماندار جۇمىستاردى تىكەلەي عارىشتان جۇرگىزۋدە. قازاقستاندىق تەلەسكوپ تا وسىعان ۇقساس. ول جەر مەن ايعا جاقىن عارىش كەڭىستىگىن زەرتتەيدى.
الەكساندر سەرەبريانسكي، ۆ. گ. فەسەنكوۆ اتىنداعى استروفيزيكا ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى:
- ءبىز ەكىنشى كەزەڭدى كۇتىپ وتىرمىز. ول كەزەڭدە تەلەسكوپتىڭ ينجەنەرلىك ۇلگىسىن دايىندايمىز. ونى تەكسەرۋ ءۇشىن قولدانامىز. ناقتىراق ايتساق، باعدارلامانىڭ قالاي جۇمىس ىستەيتىنىن، دەرەكتەردى تالداۋ تاسىلدەرىنىڭ دۇرىستىعىنا كوز جەتكىزەمىز. بىزگە بۇل اقپاراتتى تەلەسكوپ بەرەدى. جاڭا تەلەسكوپ اي ماڭىنداعى نىساندار مەن جەرگە جاقىنداعان استەرويدتاردى زەرتتەيدى. سونىمەن قاتار مەتەوريتتەردىڭ ايعا قۇلاعان ءساتىن تىركەيدى.
مامانداردىڭ ايتۋىنشا، وسى ارقىلى عارىش ساپارلارىن قاۋىپسىز ەتۋگە بولادى. ال تەلەسكوپقا قاجەت ينفراقىزىل سەنسورلاردى امەريكاندىق Teledyne كومپانياسى جەتكىزەدى. كومپانيا بۇعان دەيىن «دجەيمس ۋەبب» وبسەرۆاتورياسىمەن جۇمىس ىستەگەن.
شىڭعىس وماروۆ، ۆ. گ. فەسەنكوۆ اتىنداعى استروفيزيكا ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى:
- ءبىز بۇل كومپانيامەن كەلىسسوز جۇرگىزدىك. تەلەسكوپقا قاجەتتى ينفراقىزىل سەنسورلارعا قوياتىن تالاپتارىمىزدى ايتتىق. ولار سەنسورلاردى سول تالاپقا ساي جاساپ بەرە الاتىنىن جەتكىزدى. تەلەسكوپتىڭ ۇشاتىن ۇلگىسى دايىن بولعان كەزدە بۇل قۇرالداردى ساتىپ الامىز.
الدا جوبانىڭ بىرنەشە كۇردەلى كەزەڭى بار. تەلەسكوپتىڭ ينجەنەرلىك ۇلگىسىن 2029 -جىلى اياقتاپ، سىناقتان وتكىزۋ جوسپارلانعان. ال عارىشقا ۇشاتىن نۇسقاسى 2031 -جىلى دايىن بولادى.
24.kz