ءىس- شارا تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسىنىڭ «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» جوباسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى. ەكسپەديتسيا شىمكەنت قالاسى مەن سايرام، ورداباسى، بايدىبەك، سوزاق، وتىرار، ساۋران اۋداندارى جانە تۇركىستان قالاسىن قامتىدى.
توپ جەتەكشىسى، اكادەميا پرەزيدەنتى ابىلايحان قالنازاروۆتىڭ ايتۋىنشا، ساپاردىڭ باستى ماقساتى - بالۋان تاستاردى تەك ماتەريالدىق مۇرا رەتىندە ەمەس، ۇلتتىق رۋح پەن تاريحي سانانىڭ كورىنىسى رەتىندە زەردەلەۋ.
- بالۋان تاس فيلوسوفياسى فيزيكالىق جانە ونىمەن تەڭدەي رۋحاني ورىستە دە جاتقان كيەلى پلاتفورما. تىكەلەي اۋىر كوتەرگەن الىپتارمەن قاتار، استارلى ەلدىك سانا كوتەرگەن تۇلعالار دا كوپ. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز - ونىڭ تەرەڭ ءمانىن اشۋ. بۇل ساپاردىڭ ەرەكشەلىگى - اينالىمعا «سيمۆولدىق بالۋان تاس كوتەرۋ» ۇعىمىن ەنگىزۋ، - دەدى ابىلايحان قالنازاروۆ.
ەكسپەديتسيا بارىسىندا مىڭ شاقىرىمعا جۋىق جول ءجۇرىلىپ، 10 اۋليە باسىنا زيارات جاسالدى، سونداي-اق بالۋان تاستارى ساقتالعان ءۇش مۋزەي قورى زەرتتەلدى. ناتيجەسىندە «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنا» 2 سيمۆولدىق جانە 13 زاتتىق بالۋان تاس ەنگىزىلىپ، ولاردىڭ تولىق دەرەكتەرى اقپاراتتىق بازاعا تىركەلدى. قوسىمشا ناقتىلاۋدى قاجەت ەتەتىن ءبىرقاتار نىسان كەيىنگى زەرتتەۋلەرگە قالدىرىلدى.
عالىم سەرىك ەرعالي ەكسپەديتسيانىڭ عىلىمي ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
- بۇل جولعى ساپار جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. عىلىمي جاڭالىقتار دا از ەمەس. ماسەلەن، «بالۋان تاس» ۇعىمىنىڭ «ءزىلتاس» اتاۋىمەن ساباقتاس ەكەنى ناقتىلاندى، - دەدى ول.
ساپار بارىسىندا عىلىمي- اعارتۋشىلىق باعىتتاعى «كۇش لەكتسياسى» جوباسى جۇزەگە اسىپ، سايرام، ورداباسى، بايدىبەك، وتىرار جانە تۇركىستان وڭىرلەرىندە بەس لەكسيا ۇيىمداستىرىلدى. وعان مىڭعا جۋىق ادام قاتىستى. لەكسيالارعا ابىلايحان قالنازاروۆپەن قاتار تاريحشى- جازۋشى ابدۋللا جۇماشيەۆ پەن ياساۋي تانۋ عىلىمي ورتالىعىنىڭ باسشىسى سايپۋللا موللاقاناعات ۇلى اتسالىستى.
ەكسپەديتسيانىڭ ماڭىزدى وقيعالارىنىڭ ءبىرى وتىرار اۋدانىنىڭ ورتالىعى شاۋىلدىردە وتكەن ناۋرىز مەرەكەسى اياسىندا كونە «بالۋان تاس كوتەرۋ» ءراسىمىنىڭ جاڭعىرتىلۋى بولدى. بۇل جەردە ايگىلى بالۋان ارمان سۇلەيمەن شامامەن 200 كەلىگە جۋىق تاستى كوتەرىپ، تۇعىرعا ورناتتى.
- بۇرىن اۋىلعا اتاقتى بالۋان كەلسە، ودان بالۋان تاس كوتەرۋدى وتىنەتىن ءداستۇر بولعان. قاجىمۇقاننان كەيىن بۇل ءراسىم ۇمىت قالدى. بۇگىن سول ءداستۇردى قايتا جاڭعىرتىپ وتىرمىز، - دەدى ابىلايحان قالنازاروۆ.
جيىن بارىسىندا اقساقال مامىرايحان قالنازاروۆ باتاسىن بەرىپ، بالۋانعا قۇرمەت كورسەتىلدى. وسىلايشا، اراعا 80 جىلدان استام ۋاقىت سالىپ، كونە ءداستۇر قايتا جاڭعىردى.
ساپار بارىسىندا ءوڭىردىڭ ءبىرقاتار قالامگەرى - اسان تۇرابايەۆ، ىلەسحان بايجانوۆ جانە ابدۋللا جۇماشيەۆ «رۋحاني پالۋان» اتاعىمەن ماراپاتتالدى.
جوبا بۇعان دەيىن اقتوبە جانە پاۆلودار وبلىستارىندا جۇزەگە اسقان. ال تۇركىستان باعىتى رۋحاني-تاريحي ماڭىزى تۇرعىسىنان ەرەكشە كەزەڭ رەتىندە باعالانىپ وتىر. سونىمەن قاتار بۇل ساپار ناۋرىز مەرەكەسى، كوكپاردان الەم چەمپيوناتى جانە قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ 155 -جىلدىعىنا ورايلاستىرىلدى.
ايتا كەتەيىك، تۇركىستان وبلىسى ورداباسى اۋدانىنداعى قاجىمۇقان اتىنداعى وبلىستىق سپورت مۋزەيىندە كۇش اتاسىنىڭ ۇلكەندى-كىشىلى 8 بالۋان تاسى ساقتالعان.
ريزابەك نۇسىپبەك ۇلى