بۇل باسقوسۋ قازاق ءسوزىنىڭ بۇگىنى مەن ەرتەڭى، زاماناۋي تەحنولوگيالار كەڭىستىگىندەگى ورنى تۋرالى سالماقتى وي الماسۋ الاڭىنا اينالدى. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ باستاعان كورنەكتى قالامگەرلەر، عالىمدار مەن جاس زەرتتەۋشىلەر باس قوسىپ، ۇلتتىق ءتىل قورى، ادەبي مۇرا جانە جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى ورتاق جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى پىكىر الماستى.
كەزدەسۋدىڭ باستى وزەگى قازاق ءتىلىنىڭ جاڭا تەحنولوگيالار داۋىرىندەگى بولاشاعى، ادەبي مۇرانى سيفرلىق ورتاعا بەيىمدەۋ جانە جاساندى ينتەللەكت جۇيەلەرى ءۇشىن ساپالى تىلدىك دەرەك قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرى بولدى.
جيىندى اشقان ق ر عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ۆيسە-ءمينيسترى تالعات ەشەنقۇلوۆ قازاق ءتىلىن سيفرلاندىرۋ مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى ستراتەگيالىق مىندەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، جاساندى ينتەللەكت ەندى تەك تەحنولوگيا سالاسىنىڭ قۇرالى عانا ەمەس، ءتىلدىڭ، ءبىلىمنىڭ، عىلىمنىڭ، مادەنيەت پەن رۋحانياتتىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىن جاڭا وركەنيەتتىك قۇبىلىسقا اينالدى.
ۆيتسە-مينيستر ءوز سوزىندە جاساندى ينتەللەكت ءۇشىن ەڭ باستى رەسۋرس ساپالى دەرەك ەكەنىن ايتتى. قازاق تىلىنە قاتىستى مۇنداي دەرەك كولەمدى بولۋمەن قاتار، عىلىمي، ادەبي، ستيلدىك جانە ماعىنالىق تۇرعىدان باي بولۋى قاجەت. وسى تۇرعىدا «قازاق ءتىلىنىڭ ۇلتتىق سوزدىك قورى» مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەسىنىڭ ماڭىزى ەرەكشە. ءمينيستردىڭ بۇيرىعىمەن اتالعان جۇمىستى جۇزەگە اسىراتىن وپەراتور رەتىندە «ءتىل-قازىنا» ۇلتتىق عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى ايقىندالعان.
كەزدەسۋ بارىسىندا «ءتىل-قازىنا» ورتالىعىنىڭ جاس عالىمدارى ادىستەمە، تەرمينولوگيا جانە قولدانبالى لينگۆيستيكا سالالارىنداعى جەكەلەگەن جوبالاردى تانىستىردى.
«ءتىل- قازىنا» باسقارما ءتوراعاسى ماقپال جۇماباي «قازاق ءتىلىنىڭ سيفرلىق الەۋەتى» تاقىرىبىندا بايانداما جاسادى. ول ءوز سوزىندە ورتالىقتىڭ ۇلتتىق ءتىل مودەلدەرىن ازىرلەۋ ىسىندە تابيعي ءتىل قورىن جيناقتاۋ، وڭدەۋ، مەتابەلگىلەۋ جانە ساقتاۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
- بۇل باعىتتاعى ماڭىزدى ناتيجەلەردىڭ ءبىرى - Til-Qazyna LLM دەربەس سالالىق ءتىل مودەلىنىڭ جاسالۋى. بۇگىندە بۇل مودەل Hugging Face پلاتفورماسىندا عىلىمي جانە تەحنولوگيالىق قاۋىمداستىققا، سونداي-اق وتاندىق ازىرلەۋشىلەرگە قولجەتىمدى. ورتالىقتا ازىرلەنىپ جاتقان ءبىرقاتار قولدانبالى شەشىم دە قازاق ءتىلىنىڭ سيفرلىق ورتادا ناقتى ءارى ساپالى قىزمەت ەتۋىنە باعىتتالعان، - دەدى ماقپال جۇماباي.
جيىندا ادەبي مۇرانىڭ جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى ورنىنا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. قاتىسۋشىلار سيفرلىق ورتادا قازاق ءتىلىنىڭ تابيعي قالپىن، بەينەلى ويلاۋ جۇيەسىن، ستيلدىك بايلىعىن جانە ىشكى بولمىسىن ساقتاۋدا ادەبيەتتىڭ ماڭىزى زور ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
وسى رەتتە «ءتىل- قازىنا» ورتالىعى تاراپىنان «ادەبي سيفرلىق قور» جانە «ءتىل ۇيرەتۋدە كوركەم ماتىندەردى بەيىمدەۋ» جوبالارى ۇسىنىلدى. بۇل باستامالار ادەبي مۇرانى جاڭا تەحنولوگيالارمەن ساباقتاستىرىپ، قازاق ءتىلىنىڭ سيفرلىق ورتاداعى قولدانىس اياسىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان.
كەزدەسۋدە قازاقستاننىڭ حالىق جازۋشىسى، مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى تولەن ابدىك ۇلتتىق ادەبي مۇرانىڭ رۋحاني سالماعى مەن ونى ساقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، ق ر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى روزا مۇقانوۆا ادەبيەت پەن جاڭا تەحنولوگيا اراسىنداعى بايلانىستىڭ ءمانى تۋرالى وي قوزعادى.
سونداي-اق الدان سمايىل، ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ، الىبەك اسقار، ەسبەرگەن الاۋحانوۆ، امانتاي ءشارىپ جانە وزگە دە قالامگەرلەر وي قوسىپ، ۇلتتىق ءتىل قورى، ادەبي مۇرا، كوركەم ماتىندەردىڭ سيفرلىق ورتاداعى ورنى تۋرالى مازمۇندى پىكىر ءبىلدىردى. قاتىسۋشىلار قازاق ءتىلىنىڭ جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندەگى بولاشاعى تەك تەحنولوگيالىق شەشىمدەرگە ەمەس، ساپالى ادەبي ماتىنگە، ءتىل مادەنيەتىنە جانە قالامگەرلىك جاۋاپكەرشىلىككە دە تىكەلەي بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
جيىن سوڭىندا ق ر جازۋشىلار وداعىنىڭ ءتوراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ قورىتىندى ءسوز سويلەپ، قازاق ءتىلىن سيفرلاندىرۋ باعىتىنداعى باستامالارعا قولداۋ ءبىلدىردى. ول ءتىل ماسەلەلەرىمەن جۇيەلى اينالىساتىن «ءتىل- قازىنا» سەكىلدى ورتالىقتاردىڭ جۇمىسى ۇلتتىق رۋحانيات ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتىپ، قازاق ءتىلىنىڭ جاڭا تەحنولوگيالىق كەڭىستىكتە دامۋىنا ق ر جازۋشىلار وداعى دا مۇددەلى ەكەنىن جانە بۇل باعىتتاعى جۇمىستارعا قولداۋ كورسەتۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
اشىق اڭگىمە، كاسىبي تالقىلاۋ جانە ەركىن وي الماسۋ فورماتىندا وتكەن باسقوسۋدا ادەبي مۇرانى سيفرلاندىرۋ، ۇلتتىق ءتىل قورىن دامىتۋ جانە قازاق ءتىلىنىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالار داۋىرىندەگى الەۋەتىن ارتتىرۋ ماسەلەلەرى كەڭىنەن ءسوز بولدى.
قاتىسۋشىلاردىڭ ورتاق پايىمىنشا، جاڭا كەزەڭدەگى باستى مىندەت - قازاق ءتىلىنىڭ تەحنولوگيالىق كەڭىستىكتە تابيعي، ساۋاتتى ءارى باسەكەگە قابىلەتتى ءتىل رەتىندە دامۋىنا جاعداي جاساۋ. وسى ويمەن تاعىلىمدى كەزدەسۋ قورىتىندىلاندى.
ايتا كەتەلىك «كەڭسە ءتىلى قازاقشا بولماي ءىس وڭبايدى»: قارين الەۋمەتتىك جەلىدەگى ۇراندارعا جاۋاپ بەرگەن ەدى.