بۇحارادا قازاقستان-وزبەكستان پارلامەنتارالىق كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى - ءو ز ا
بۇحارا قالاسىندا وزبەكستان رەسپۋبليكاسى وليي ماجليس زاڭ شىعارۋشى پالاتاسى مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ءماجىلىسى اراسىنداعى پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتتى.
بۇل تۋرالى وسى اپتادا «ءو ز ا» اقپارات اگەنتتىگى حابارلادى.
حابارلامادا ايتىلۋىنشا، جيىندا تاراپتار وتكەن جىلى الماتى قالاسىندا وتكەن كەزدەسۋدەن كەيىنگى اتقارىلعان جۇمىستاردى قورىتىندىلاپ، ەكى ەل اراسىنداعى ساياسي جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.
كەزدەسۋ بارىسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستار، اۋىل شارۋاشىلىعى، تسيفرلاندىرۋ، مادەني- گۋمانيتارلىق جانە تۋريزم سالالارىنداعى ارىپتەستىكتى دامىتۋ باعىتتارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.
وتىرىس قورىتىندىسىندا تاراپتار مەملەكەتتەر باسشىلارى دەڭگەيىندە قول جەتكىزىلگەن كەلىسىمدەردىڭ ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن پارلامەنتتىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە كەلىستى.
يران ورمۇز بۇعازىندا قىتاي يۋانىنىڭ ورنىنا ريال الۋعا مۇددەلى - Eurasia Today
يراننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە قاراستى ەكونوميكالىق ماسەلەلەر جونىندەگى بۇرىنعى ورىنباسار مەحدي سافاري ورمۋز بۇعازى ارقىلى وتەتىن كەمەلەردەن الىناتىن الىمداردى ەسەپتەۋ ۆاليۋتاسىن وزگەرتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، بۇل باعىتتا قىتاي يۋانىن قولدانۋ ەمەس، يران ريالىن ەنگىزۋ ءتيىمدى بولماق، دەپ حابارلايدى Eurasia Today اقپارات اگەنتتى.
اتالعان اقپارات اگەنتتىگىنىڭ دەرەگىنشە، سافاري قازىرگى گەوەكونوميكالىق جانە قاۋىپسىزدىك جاعدايلارىنا توقتالىپ، ستراتەگيالىق تەڭىز وتكەلدەرىندە ۇلتتىق ۆاليۋتانى قولدانۋ تاجىريبەسىن كەڭەيتۋدى ۇسىندى. ول بۇل ءتاسىل سىرتقى ۆاليۋتالارعا تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
بۇعان دەيىن رەسەيدىڭ تابيعي گازدى رۋبلمەن ساتۋ تاجىريبەسىن مىسالعا العان ول، ورمۋز بۇعازىنان وتەتىن كەمەلەر دە الىمدى ريالمەن تولەۋى ءتيىس ەكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا، كەمەلەر الدىن الا ريال ساتىپ الىپ، سول ۆاليۋتامەن ەسەپ ايىرىسا الادى.
ساراپشى مۇنداي قادام يران ريالىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءرولىن كۇشەيتىپ، ەلدىڭ ەكونوميكالىق ەگەمەندىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنىن ايتادى. سونىمەن قاتار، بۇل باستاما «پەتروريال» تۇجىرىمداماسىن جۇزەگە اسىرۋعا جول اشۋى مۇمكىن ەكەنى دە اتاپ ءوتىلدى.
سونداي-اق وسى اپتادا Eurasia Today باسىلىمىندا «قازاقستان ون ميلليون تونناعا جۋىق استىق پەن ۇن ەكسپورتتادى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جارىق كوردى.
2025 -جىلدىڭ قىركۇيەگى مەن 2026 -جىلدىڭ ناۋرىزى ارالىعىندا قازاقستاننان استىق پەن ۇن ەكسپورتى (استىق بالاماسىندا) 9,9 ميلليون توننانى قۇرادى. بۇل كورسەتكىش وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا (8,7 ميلليون توننا) ايتارلىقتاي ءوسىم كورسەتىپ وتىر.
«قازاقستان تەمىر جولى» ا ق مالىمەتىنشە، ەكسپورت كولەمىنىڭ ارتۋى سىرتقى نارىقتارداعى قازاقستاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنە دەگەن تۇراقتى سۇرانىستىڭ ساقتالعانىن بىلدىرەدى.
نەگىزگى باعىتتار بويىنشا جەتكىزىلىمدەردە ءوسىم بايقالدى. اتاپ ايتقاندا، وزبەكستانعا ەكسپورت 15 پايىزعا ارتىپ، 8,4 ميلليون تونناعا جەتسە، قىرعىزستان باعىتىنا جەتكىزىلىم 1,7 ەسەگە ءوسىپ، 393 مىڭ تونناعا جەتتى. سونداي- اق اۋعانستان مەن تۇرىكمەنستان باعىتتارىندا دا ايتارلىقتاي ءوسىم تىركەلدى.
جالپى العاندا، قازاقستان الەمدەگى جەتەكشى استىق ەكسپورتتاۋشىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. ەكسپورت گەوگرافياسىنىڭ كەڭەيۋى مەن لوگيستيكالىق مۇمكىندىكتەردىڭ جاقسارۋى سىرتقى ساۋدا كولەمىنىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتىپ وتىر.
قازاق بالاسىنىڭ ءوسۋى مەن تابيعاتتىڭ ۇيلەسىمى تۋرالى فيلم پروكاتقا شىعادى - «حالىق گازەتى»
قىتايلىق رەجيسسەر جين ي تۇسىرگەن «بوتانيك» فيلمى 14- ساۋىردە قىتاي كينوتەاترلارىندا كورسەتىلىمگە شىعادى، دەپ جازادى «حالىق گازەتى» .
قىتايلىق ب ا ق- تىڭ مالىمەتىنشە، تۋىندى قىتايدىڭ شىڭجاڭ ءوڭىرىنىڭ سولتۇستىگىندەگى شەكارالىق اۋىلدا ءومىر سۇرەتىن قازاق بالاسىنىڭ ءوسۋ جولىن باياندايدى. فيلمدە كەيىپكەر تابيعاتتاعى وسىمدىكتەردىڭ ءوسىپ-ءونۋى مەن سولۋى ارقىلى ءومىردىڭ ءمانىن، قوشتاسۋ مەن تامىر تارتۋدى تۇسىنەدى.
رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا، كارتينا قازاق حالقىنىڭ جىلقى، بۇركىت جانە وزگە دە جان- جانۋارلاردى كيەلى ساناۋىمەن استاسىپ، تابيعاتتىڭ ادام بولمىسى مەن دۇنيەتانىمىنا اسەرىن اشىپ كورسەتۋگە باعىتتالعان. بۇل - جين يدىڭ العاشقى تولىقمەتراجدى فيلمى.
فيلم حالىقارالىق دەڭگەيدە ءبىرقاتار ماراپاتتارعا يە بولدى. اتاپ ايتقاندا، بەرلين حالىقارالىق كينوفەستيۆالى اياسىندا «جاڭا بۋىن بالالار» بايقاۋىندا ۇزدىك تولىقمەتراجدى فيلم اتانسا، كاير حالىقارالىق كينوفەستيۆالى كەزىندە ارنايى اتالىم مەن NETPAC سىيلىعىن جەڭىپ الدى.
سونداي-اق شياڭگاڭ حالىقارالىق كينوفەستيۆالى بارىسىندا جين ي «جاڭا بۋىن» سەكسياسىندا ۇزدىك رەجيسسەر دەپ تانىلدى. ال باستى ءرولدى سومداعان ەسىل جاقسىلىق ۇلى بەيجىڭ حالىقارالىق كينوفەستيۆالى شەڭبەرىندە «نۇرلى بولاشاق» سەكسياسىندا ۇزدىك اكتەر اتاندى.
سونىمەن قاتار وسى اپتادا «حالىق گازەتى» باسىلىمىندا «شىڭجاڭ مەن الماتى وبلىسى جىلقى شارۋاشىلىعى بويىنشا كەلىسىمگە قول قويدى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جارىق كوردى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ دەرەگىنشە، قىتايدىڭ شىڭجاڭ جىلقى شارۋاشىلىعى قاۋىمداستىعى مەن الماتى وبلىسى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى.
قۇجات اياسىندا تاراپتار جىلقى تۇقىمىن تىركەۋ، ات جارىستارىن ۇيىمداستىرۋ، مادەنيەت پەن تۋريزمدى ۇشتاستىرۋ، سونداي- اق سالالىق ءوزارا بايلانىستى دامىتۋ باعىتتارىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيدى.
كەلىسىمگە سايكەس، ەكى تاراپ اسىل تۇقىمدى جىلقىلار مەن ساپالى ايعىرلار الماسۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل باستاما وڭىرلەردەگى جىلقى تۇقىمىن جاقسارتۋعا جانە سالانىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرمەك.
سونىمەن قاتار، تاراپتار ءوزارا ساپارلار ۇيىمداستىرۋ جونىندە ۋاعدالاستى. بيىل شىلدە ايىندا قازاقستاندىق دەلەگاتسيا شىڭجاڭعا بارىپ، كوكپار جارىسىنا قاتىسىپ، سالالىق كەلىسسوزدەر جۇرگىزەدى.
- سوڭعى جىلدارى شىڭجاڭ ءوڭىرى مەن ورتالىق ازيا ەلدەرى اراسىندا ات سپورتى باعىتىنداعى ىنتىماقتاستىق جاندانا تۇسكەن. اتاپ ايتقاندا، 2025 -جىلى شىڭجاڭنىڭ موڭعۇلكۇرە اۋدانى «جىبەك جولى - دوستىق كۋبوگى» كوكپار جارىسى وتكەن. سونداي- اق، 2026 -جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا شىڭجاڭ قاۋىمداستىعىنىڭ كوكپار كومانداسى وزبەكىستانعا بارىپ، حالىقارالىق جارىستارعا قاتىستى، دەپ دەپ جازادى قىتايلىق ب ا ق.
سونىمەن قاتار وسى اپتادا حالىق گازەتىندە «ورتالىق ازيادان كەلگەن زىعىر تۇقىمى ينچۋانعا جەتكىزىلدى» دەگەن تاقىرىپتاعى اقپارات جاريالاندى.
قىتايلىق ب ا ق- تىڭ دەرەگىنشە، قۇنى 8,5 ميلليون يۋانعا باعالانعان زىعىر تۇقىمى تيەلگەن پويىز قازاقستانداعى جاڭا ەسىل ستانسياسىنان جونەلتىلگەن. شىڭجاڭداعى قورعاس پورتى ارقىلى ەلگە كىرگەن سوڭ، ءبىر ايالدامادا كەدەندىك ءراسىمدى اياقتاپ، تولىعىمەن ستاندارتتالعان كونتەينەرلەردە تاسىمالدانعان جۇك تىكەلەي ينچۋانعا جونەلتىلدى.
بۇل ونىمدەردىڭ كەلۋى ينچۋاننىڭ قىتايدىڭ سولتۇستىك- باتىسىندا زىعىر تۇقىمىن ساقتاۋ، وڭدەۋ جانە تاراتۋ بويىنشا ايماقتىق حاب رەتىندەگى ءرولىن ارتتىرىپ، حالىقارالىق لوگيستيكاعا ءوز قولداۋىن كورسەتتى.
ا ق ش پەن يراننىڭ كەلىسىمىنەن كەيىن مۇناي باعاسى تومەندەپ، اكسيالار ارتتى - TRT
ا ق ش پەن يران اراسىنداعى كەلىسىم اياسىندا ورمۋز بۇعازى ارقىلى مۇناي مەن گاز تاسىمالىن ۋاقىتشا قاۋىپسىز تۇردە قايتا جانداندىرۋعا باعىتتالعان ەكى اپتالىق ءبىتىم جاسالدى. بۇل شەشىم جاھاندىق ەنەرگەتيكالىق نارىقتاعى شيەلەنىستى ازايتىپ، ينۆەستورلار كوڭىل-كۇيىنە وڭ اسەر ەتتى، دەپ جازادى تۇركيا راديو تەلەۆيزيا پورتالى.
اتالعان ب ا ق- تىڭ كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە سۇيەنسەك، اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانعا قارسى اسكەري ارەكەتتەردى ەكى اپتاعا توقتاتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا، وسى ۋاقىت ىشىندە تاراپتار ۇزاق مەرزىمدى بەيبىت كەلىسىمگە كەلۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرادى جانە ورمۋز بۇعازىنىڭ تولىق ءارى قاۋىپسىز اشىلۋى قامتاماسىز ەتىلۋى ءتيىس.
يران تاراپى الەمدىك مۇناي مەن گازدىڭ ەلەۋلى بولىگى وتەتىن ورمۋز بۇعازى ارقىلى حالىقارالىق تاسىمالدىڭ قاۋىپسىز وتۋىنە كەلىسىم بەرگەنىن حابارلادى. بۇل قادام ايماقتاعى گەوساياسي جاعدايدى ۋاقىتشا تۇراقتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەردى.
كەلىسىم جاريالانعاننان كەيىن مۇناي باعاسى ايتارلىقتاي تومەندەدى: Brent شامامەن 16 پايىزعا، West Texas Intermediate 20 پايىزعا ارزاندادى. ەنەرگيا جەتكىزىلىمىنە قاتىستى قاۋىپتىڭ ازايۋى نارىققا تىكەلەي اسەر ەتتى.
الەمدىك قور جانە ۆاليۋتا نارىقتارىندا ءوسىم بايقالدى. ازيا بيرجالارى 2- 6 پايىز ارالىعىندا كوتەرىلىپ، دوللار السىرەسە، ەۋرو مەن يەن نىعايدى. التىن مەن بيتكوين باعاسى دا قالپىنا كەلە باستادى.
قىتايدا ىشكى اۋە رەيستەرىندە بيلەت باعاسى قىمباتتايدى - التاي اقپاراتى
قىتايدىڭ ءبىرقاتار اۋە كومپانيالارى 2026 -جىلعى 5 -ساۋىردەن باستاپ ىشكى باعىتتار بويىنشا وتىنعا قوسىمشا اقى مولشەرىن جاڭارتتى، دەپ حابارلايدى قىتايدىڭ التاي اقپاراتى پورتالى.
اتالعان باسىلىمنىڭ دەرەگىنشە، جاڭا ەرەجەگە سايكەس، قاشىقتىعى 800 شاقىرىمعا دەيىنگى باعىتتار ءۇشىن ءار رەيس سەگمەنتىنە 60 يۋان، ال 800 شاقىرىمنان اساتىن باعىتتار ءۇشىن 120 يۋان كولەمىندە قوسىمشا اقى الىنادى.
نارەستەلەر بۇل تولەمنەن تولىق بوساتىلادى. ال بالالارعا، مۇگەدەك ارداگەرلەرگە جانە قىزمەت بابىندا مۇگەدەك بولعان پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنە 50 پايىز جەڭىلدىك قاراستىرىلعان. وسىعان سايكەس، 800 شاقىرىمعا دەيىنگى رەيستەردە قوسىمشا اقى 30 يۋان، ال 800 شاقىرىمنان اساتىن باعىتتاردا 60 يۋان بولادى.
سونىمەن قاتار، 2026 -جىلعى 4 -ساۋىرگە دەيىن ساتىپ الىنعان بيلەتتەرگە وزگەرىس ەنگىزىلگەن جاعدايدا، بۇرىن تولەنگەن وتىن قوسىمشا اقىسى قايتا ەسەپتەلمەيدى.
حالىقارالىق باعىتتار بويىنشا قوسىمشا اقى كولەمى اۋە كومپانيالارىنىڭ جۇيەلىك ەسەپتەۋلەرىنە سايكەس انىقتالادى.
اۆتور
بەيسەن سۇلتان