قارت ادامداردىڭ زات الماسۋىن جاقسارتاتىن قاراپايىم ادەت

فوتو: سۋرەت: istockphoto.com

استانا. قازاقپارات - ۋلتراوڭدەلگەن تاعامداردان باس تارتۋ ەگدە جاستاعى ادامداردىڭ زات الماسۋىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋى مۇمكىن. مۇنداي قورىتىندىعا امەريكالىق زەرتتەۋشىلەر كەلدى. بۇل تۋرالى The Conversation پورتالى جازدى.

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، ەگدە ادامدار كۇندەلىكتى راتسيونىن تۇبەگەيلى وزگەرتپەي-اق، دايىن ءارى قاتتى وڭدەلگەن ونىمدەردىڭ ۇلەسىن ازايتسا جەتكىلىكتى. ناتيجەسىندە تابەتكە، سالماققا جانە مەتابوليزمگە قاتىستى كورسەتكىشتەر جاقسارادى.

ۋلتراوڭدەلگەن تاعامدارعا وندىرىستىك جولمەن جاسالاتىن، ءۇي جاعدايىندا سيرەك قولدانىلاتىن قوسپالارى بار ونىمدەر جاتادى: دايىن تاعامدار، قاپتالعان سنەكتەر، شۇجىقتار، سوۋستار، ءتۇرلى ءدام كۇشەيتكىشتەرى مەن كونسەرۆانتتارى بار ازىق-تۇلىك. ا ق ش-تا مۇنداي ونىمدەر ورتاشا ادامنىڭ تاۋلىكتىك كالورياسىنىڭ جارتىسىنان كوبىن قۇرايدى جانە سەمىزدىك، ديابەت، جۇرەك- قان تامىر اۋرۋلارىمەن بايلانىستىرىلادى.

زەرتتەۋگە 65 جاستان اسقان 43 امەريكالىق قاتىسقان. ولاردىڭ كوپشىلىگىندە ارتىق سالماق، ينسۋلينگە توزىمدىلىك نەمەسە حولەستەرين دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋى سياقتى قاۋىپ فاكتورلارى بولعان. قاتىسۋشىلار كەزەكپەن ەكى ءتۇرلى ديەتانى ۇستاندى، ءبىرى مايى از ەتكە نەگىزدەلسە، ەكىنشىسى ءسۇت ونىمدەرى مەن جۇمىرتقاسى بار ۆەگەتارياندىق راتسيون بولدى.

ءار ديەتا سەگىز اپتاعا سوزىلدى، ال ولاردىڭ اراسىنداعى ەكى اپتادا قاتىسۋشىلار ادەتتەگى تاماقتانۋىنا قايتا ورالدى. ەكى جاعدايدا دا ۋلتراوڭدەلگەن تاعامداردىڭ ۇلەسى جالپى كالوريانىڭ  ىنان اسپاعان. قاتىسۋشىلارعا ادەيى ارىقتاۋ، كالوريانى ازايتۋ نەمەسە فيزيكالىق بەلسەندىلىكتى وزگەرتۋ مىندەتى قويىلماعان.

ناتيجەسىندە زەرتتەۋشىلەر كۇتپەگەن اسەردى بايقادى: ادامدار وزدىگىنەن از جەي باستاعان، سالماق تاستاعان جانە ىشكى ماي كولەمى ازايعان. سونىمەن قاتار ينسۋلينگە سەزىمتالدىق ارتقان، حولەستەرين كورسەتكىشتەرى جاقسارعان، قابىنۋ بەلگىلەرى تومەندەگەن. بۇل وزگەرىستەر ەتتى دە، ۆەگەتارياندىق ديەتادا دا بىردەي بايقالعان.

اۆتورلار باستى ءرولدى ناقتى ديەتا ەمەس، ءدال ۋلتراوڭدەلگەن ونىمدەردى ازايتۋ اتقارعانىن اتاپ وتەدى. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل - ەگدە جاستاعى ادامدار ءۇشىن كۇندەلىكتى ومىرگە وڭاي بەيىمدەلەتىن ءارى دەنساۋلىققا ناقتى پايدا اكەلەتىن ءتاسىل.