زەرتتەۋدى كانادانىڭ بريتاندىق كولۋمبيا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، الەۋمەتتىك جانە مادەني پسيحولوگيا سالاسىنىڭ مامانى ستيۆەن حاين باسقارعان. عالىمدار مىڭداعان ادامنىڭ ۇيقى ادەتتەرى مەن دەنساۋلىعىن سالىستىرا وتىرىپ، ادامدار ءوز ەلىنىڭ ۇيقىعا قاتىستى نورمالارىنا ساي ءومىر سۇرگەندە وزدەرىن دەنى ساۋ سەزىنەتىنىن بايقاعان.
«مەن جاپونيادا بىرنەشە جىل ءومىر ءسۇردىم، جانە ول جاقتا ادامداردىڭ وتە از ۇيىقتايتىنى ءارقاشان تاڭقالدىراتىن. ءبىراق سوعان قاراماستان، جاپونيا - الەمدەگى ەڭ ۇزاق ءومىر سۇرەتىن ەلدەردىڭ ءبىرى. بۇل از ۇيقىنىڭ دەنساۋلىققا زيانى جوق پا دەگەن سۇراق تۋدىردى»، - دەيدى پروفەسسور حاين.
زەرتتەۋ ناتيجەسى - ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا مادەني ورتانىڭ ىقپالى زور ەكەنىن كورسەتەتىن كەزەكتى دالەل. عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، ۇيقىنىڭ «دۇرىس» ۇزاقتىعى ءار ەلدە ءارتۇرلى بولۋى مۇمكىن. سوندىقتان امبەباپ 8 ساعاتتىق نورما بارلىق ەل ءۇشىن بىردەي ءتيىمدى بولماۋى مۇمكىن.
قورىتىندى بىرەۋ: ۇيقىنىڭ مولشەرى - بيولوگيامەن عانا ەمەس، مادەنيەتپەن دە تىعىز بايلانىستى.