بۇرىنعى ءبىلىم مودەلى نەگە جۇمىس ىستەمەي قالدى
اسحات ايماعامبەتوۆتىڭ ايتۋىنشا، ءبىز ونداعان جىل بويى ءبىر عانا لوگيكامەن ءومىر سۇردىك، ادام ءبىلىم السا، ول جۇمىس تابادى دەپ ەسەپتەلدى. ماماندىق نەعۇرلىم تار، نەعۇرلىم ناقتى بولسا، سوعۇرلىم سۇرانىس جوعارى بولادى دەگەن تۇسىنىك قالىپتاستى. زاڭگەر قۇقىقتى، اۋدارماشى ءتىلدى، بۋحگالتەر ەسەپتى جاقسى بىلسە، بۇل جەتكىلىكتى سانالدى.
بۇل جۇيە شىنىمەن دە ۇزاق ۋاقىت ءتيىمدى جۇمىس ىستەدى. ءبىراق جاساندى ينتەللەكت بۇل تەپە-تەڭدىكتى بۇزدى.
ال ج ي پايدا بولعاننان كەيىن بۇل لوگيكا جەتكىلىكسىز بولىپ قالدى. سەبەبى ءدال وسىنداي تاپسىرمالاردى ج ي ورتاشا مامانعا قاراعاندا تەزىرەك، دالىرەك جانە ءتيىمدى ورىندايدى، - دەدى دەپۋتات.
ياعني بۇرىن «مىقتى داعدى» سانالعان نارسەلەردىڭ ءوزى ەندى ارتىقشىلىق بولۋدان قالۋى مۇمكىن.
ءبىز بەس جىلدان كەيىن سۇرانىسقا يە بولاتىن مامانداردى دايىنداپ جاتىرمىز با؟ الدە ەسكىرگەن ەكونوميكا ءۇشىن ماماندار شىعىپ جاتىر ما؟، - دەدى اسحات ايماعامبەتوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، جەتىستىكتەر بار، بەلگىلى ءبىر جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. ءبىراق جۇيەلى ماسەلەلەردى اشىق ايتپاي، تەك «ءبارى جاقسى» دەۋ دۇرىس ەمەس.
بۇل سۇراق - تەك ءبىلىم سالاسىنا ەمەس، بۇكىل ەلدىڭ بولاشاعىنا قاتىستى ماسەلە.
ج ي الدىمەن «وفيس ەليتاسىنا» سوققى بەردى
اسحات ايماعامبەتوۆ ەرەكشە توقتالعان ماسەلەنىڭ ءبىرى - وزگەرىستىڭ باعىتى. بۇعان دەيىن تەحنولوگيا قاراپايىم جۇمىسشىلاردى الماستىرادى دەگەن تۇسىنىك بولعان. ءبىراق قازىر ءبارى كەرىسىنشە.
ەڭ قىزىعى، تاريحتا العاش رەت سوققى زاۋىتتاعى جۇمىسشىلارعا ەمەس، ءبىز «وفيس ەليتاسى» دەپ جۇرگەن ماماندارعا ءتيدى، - دەدى ول.
زاڭگەرلەر، اۋدارماشىلار، بۋحگالتەرلەر مەن تالداۋشىلار - تاۋەكەل ايماعىندا تۇرعان نەگىزگى توپ.
حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك، قازىردىڭ وزىندە الەمدەگى جۇمىس ورىندارىنىڭ شامامەن 40 پايىزى جاساندى ينتەللەكتتىڭ ىقپالىنا ۇشىراعان. ميلليونداعان جاڭا ماماندىق پايدا بولادى، ءبىراق ءدال سونشا جۇمىس ورنى جويىلۋى مۇمكىن.
ۋنيۆەرسيتەتتەر وزگەرىس قارقىنىنا ىلەسە الماي وتىر
دەپۋتاتتىڭ پىكىرىنشە، ەڭ ۇلكەن پروبلەما - ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ باياۋلىعى.
نارىقتىڭ وزگەرۋ جىلدامدىعى ءبىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەمىزدىڭ رەاكسياسىنان الدەقايدا جوعارى، - دەدى اسحات ايماعامبەتوۆ.
ول تاعى ءبىر ماڭىزدى دەرەكتى كەلتىردى.
بۇگىن ستۋدەنتتەرگە اۋديتوريادا ۇيرەتىپ جاتقان داعدىلاردىڭ 40 پايىزى 2030-جىلعا قاراي جاڭارتۋدى قاجەت ەتەتىن بولادى، - دەدى ول.
ياعني بۇگىن ۇيرەنگەن ءبىلىم ەرتەڭ وزەكتىلىگىن جوعالتۋى مۇمكىن. بۇل - قازىرگى جۇيەنىڭ نەگىزگى ءالسىز تۇسى.
ديپلومنىڭ قۇنى تومەندەپ بارا ما
اسحات ايماعامبەتوۆ ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءداستۇرلى مودەلىنىڭ دە وزگەرگەنىن ايتتى. بۇرىن وقىتۋشى ءبىلىم بەرەدى، ستۋدەنت ەمتيحان تاپسىرادى، ديپلوم الادى، كەيىن جۇمىسقا تۇرادى. قازىر بۇل جۇيە جەتكىلىكسىز.
بۇگىن ستۋدەنت ج ي- ءدىڭ كومەگىمەن ءۇش مينۋتتىڭ ىشىندە كەز كەلگەن ديپلومدىق جۇمىستان ارتىق بيزنەس-جوسپار نەمەسە تالداۋ جاساپ الادى، - دەدى دەپۋتات.
ياعني اقپاراتتىڭ ءوزى ەمەس، ونى ءتۇسىنۋ مەن قولدانۋ قابىلەتى ماڭىزدى بولىپ وتىر. بۇل جاعدايدا جاي عانا ديپلوم ەڭبەك نارىعىندا كەپىلدىك بولا المايدى.
گۋمانيتارلىق بىلىمگە سۇرانىس ارتىپ كەلەدى
ءماجىلىس دەپۋتاتى جاساندى ينتەللەكت داۋىرىندە گۋمانيتارلىق ءبىلىمنىڭ ماڭىزى كۇشەيەتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، ۋنيۆەرسيتەتتەر تەك تار ماماندىقتارعا باعىتتالىپ قالماۋى كەرەك، كەرىسىنشە ىرگەلى جانە گۋمانيتارلىق پاندەرگە باسىمدىق بەرگەنى ءجون.
ج ي داۋىرىندە ۋنيۆەرسيتەت تار ماماندىقتارعا قامالىپ قالماي، ىرگەلى جانە گۋمانيتارلىق باعىتتى كۇرت كۇشەيتۋىمىز كەرەك، - دەدى ول.
اسحات ايماعامبەتوۆ فيلوسوفيا، سوتسيولوگيا، تىلدەر، لوگيكا، ەتيكا سياقتى پاندەردىڭ سوڭعى جىلدارى ەكىنشى دەڭگەيلى رەتىندە قاراستىرىلىپ، وقۋ باعدارلامالارىنان قىسقارتىلىپ جاتقانىن سىنعا الدى.
ءبىز بۇل پاندەرگە «باللاست» رەتىندە قاراۋعا ۇيرەنىپ قالعانبىز. بۇل - ستراتەگيالىق قاتەلىك!، - دەدى ول.
ونىڭ سوزىنشە، جاساندى ينتەللەكت كەز كەلگەن تاپسىرمانى ورىنداي الادى، ءبىراق وعان دۇرىس ناتيجە الۋ ءۇشىن ناقتى ءارى ساپالى سۇراق قويۋ قاجەت. ال بۇل قابىلەت كەڭ ويلاۋ مەن سىني تالداۋدى تالاپ ەتەدى.
ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءرولى وزگەرۋى ءتيىس
اسحات ايماعامبەتوۆ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ميسسياسى دا وزگەرۋى كەرەك ەكەنىن ايتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، ۋنيۆەرسيتەتتىڭ نەگىزگى مىندەتى تەك مامان دايارلاۋ ەمەس، الەم وزگەرىستەرىنە بەيىمدەلە الاتىن تۇلعا قالىپتاستىرۋ بولۋى ءتيىس.
قازىرگى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەندىگى باستى مىندەتى - تەك جۇمىسقا دايىنداۋ ەمەس. ول ماماندىقتار تەز اۋىساتىن، كوپ دۇنيە اۆتوماتتاندىرىلعان الەمدە ءومىر سۇرۋگە دايىنداۋى ءتيىس، - دەدى دەپۋتات.
وسىلايشا، بولاشاقتا ەڭ ماڭىزدى داعدىلاردىڭ قاتارىندا بەيىمدەلۋ، قايتا ءبىلىم الۋ جانە ءوز بەتىنشە ويلاي ءبىلۋ قابىلەتى الدىڭعى ورىنعا شىعادى.