ءدارى-دارمەكپەن تەگىن قامتاماسىز ەتۋگە تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمى (ت م ك ك ك) جانە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) جۇيەلەرى اياسىندا كەپىلدىك بەرىلەدى. الايدا مەملەكەت ەسەبىنەن ءدارىنى بارلىق ازامات جانە كەز كەلگەن اۋرۋ كەزىندە تەگىن الا المايدى. مۇنداي كومەكتى الۋ قۇقىعى دياگنوزعا، ناۋقاستىڭ ساناتىنا جانە مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەرگە بايلانىستى.
امبۋلاتوريالىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدى رەتتەيتىن نەگىزگى قۇجات - قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترىنىڭ 2021 -جىلعى 5-تامىزداعى ق ر د س م-75-بۇيرىعى. قۇجاتتا بەلگىلى ءبىر اۋرۋلارى بار ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتتا تەگىن نەمەسە جەڭىلدىكپەن بەرىلەتىن دارىلىك زاتتار مەن مەديتسينالىق بۇيىمداردىڭ تىزبەسى بەكىتىلگەن.
بۇل قۇجاتتان اۋرۋدىڭ ءتۇرىن، ناۋقاستاردىڭ ءتيىستى ساناتتارىن جانە ولارعا قاراستىرىلعان پرەپاراتتاردى تابۋعا بولادى. دەگەنمەن ءدارىنىڭ اتاۋىنا عانا ەمەس، ونى تاعايىنداۋ شارتتارىنا دا نازار اۋدارۋ قاجەت. كەيبىر پرەپاراتتارعا قاتىستى قوسىمشا شەكتەۋلەر بەلگىلەنگەن.
2026 -جىلى تىزبەنىڭ 2026 -جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ كۇشىنە ەنگەن وزگەرىستەرى ەسكەرىلگەن رەداكتسياسى قولدانىلادى. ال دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ 2026 -جىلعى 25-مامىرداعى №57-بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن كەلەسى وزگەرىستەر 2027 -جىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ كۇشىنە ەنەدى. سوندىقتان قولدانىستاعى تالاپتاردى تەكسەرگەندە تۇزەتۋلەردىڭ كۇشىنە ەنۋ مەرزىمىن ەسكەرۋ ماڭىزدى.
تىزبە سوزىلمالى، الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جانە سيرەك كەزدەسەتىن ءتۇرلى اۋرۋعا ارنالعان پرەپاراتتاردى قامتيدى. ولاردىڭ قاتارىندا جۇرەك-قان تامىرلارى، نيەۆرولوگيالىق، ونكولوگيالىق جانە گەماتولوگيالىق اۋرۋلاردى، سونداي-اق باۋىر مەن اس قورىتۋ اعزالارىنىڭ كەيبىر اۋرۋلارىن جانە باسقا دا دەرتتەردى ەمدەۋگە ارنالعان دارىلەر بار.
ماسەلەن، جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى بار ناۋقاستاردىڭ بەلگىلى ءبىر ساناتىنا كلوپيدوگرەل، اتسەتيلساليتسيل قىشقىلى، بيسوپرولول جانە املوديپين سياقتى پرەپاراتتار قاراستىرىلعان.
جۇيكە جۇيەسىنىڭ جەكەلەگەن اۋرۋلارى كەزىندە تىزبەگە كاربامازەپين، لاموتريدجين، توپيرامات جانە ليەۆەتيراتسەتام سياقتى ەپيلەپسياعا قارسى دارىلەر ەنگىزىلگەن.
كەيبىر ونكولوگيالىق جانە گەماتولوگيالىق اۋرۋلارى بار ناۋقاستارعا يماتينيب پەن ءدازاتينيبتى قوسا العاندا، ارنايى پرەپاراتتار قاراستىرىلعان. سونداي- اق سوزىلمالى ۆيرۋستىق گەپاتيتتەردى، ىشەكتىڭ قابىنۋ اۋرۋلارىن جانە سيرەك كەزدەسەتىن تۇقىم قۋالايتىن دەرتتەردى ەمدەۋگە ارنالعان دارىلىك تەراپيا سحەمالارى بار.
بۇل - قولدانىستاعى تىزبەدە كورسەتىلگەن بەلسەندى زاتتاردىڭ مىسالدارى عانا. ولار ءتيىستى دياگنوزى بار ءاربىر ناۋقاسقا مىندەتتى تۇردە بەرىلەتىن دارىلەردىڭ امبەباپ ءتىزىمى ەمەس. ناقتى پرەپاراتتى، ونىڭ دوزاسىن جانە ونى بەرۋ شارتتارىن رەسمي تىزبە مەن دارىگەردىڭ تاعايىنداۋى بويىنشا تەكسەرۋ قاجەت.
ءدارى- دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ بەكىتىلگەن تىزبەگە ەنگىزىلگەن اۋرۋلارى بار ازاماتتاردىڭ جەكەلەگەن ساناتىنا قاراستىرىلعان. سوزىلمالى اۋرۋدىڭ بولۋى ناۋقاسقا دارىلەر اۆتوماتتى تۇردە تەگىن بەرىلەدى دەگەندى بىلدىرمەيدى.
ماسەلەنى قاراۋ كەزىندە مىنا جايتتار ەسكەرىلەدى:
• دياگنوزى جانە مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەرى؛
• تىزبەدە كورسەتىلگەن ناۋقاس ساناتى؛
• قۇجاتتا بەلگىلەنگەن تاعايىنداۋ شارتتارى؛
• پرەپاراتتىڭ اتاۋى مەن دارىلىك ءتۇرى؛
• ت م ك ك ك نەمەسە م ءا م س اياسىندا دارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءتارتىبى.
بۇل جۇيەلەردە ءدارى- دارمەك بەرۋ شارتتارى مەديتسينالىق كومەكتىڭ تۇرىنە قاراي ەرەكشەلەنەدى. 2026- 2028 -جىلدارعا ارنالعان كەپىلدىكتەر باعدارلاماسى امبۋلاتوريالىق ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدى ق ر د س م 75-بۇيرىعىنا سايكەس قاراستىرادى.
تەگىن ءدارى-دارمەكتى قالاي الۋعا بولادى؟
الدىمەن ناۋقاس ءوزى تىركەلگەن ەمحاناعا جۇگىنۋى كەرەك. اۋرۋدىڭ تۇرىنە قاراي العاشقى مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك دارىگەرىنەن نەمەسە بەيىندى ماماننان كەڭەس الۋ قاجەت.
دارىگەر ناۋقاستىڭ جاعدايىن باعالاپ، مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەردى تەكسەرەدى جانە ءتيىستى نەگىزدەر بولعان جاعدايدا ەم تاعايىندايدى. ەگەر قاجەتتى پرەپارات ناقتى جاعداي بويىنشا بەكىتىلگەن تىزبەدە بولسا، ءتيىستى رەتسەپت راسىمدەلەدى.
ءدارىنى مەديتسينالىق ۇيىم بەلگىلەگەن تارتىپپەن الۋ كەرەك. تەك اتاۋى تىزبەدە بولعانى ءۇشىن پرەپاراتتى ءوز بەتىنشە تاڭداۋعا بولمايدى. ونى تاعايىنداۋ دياگنوزعا جانە ناۋقاستىڭ جاعدايىنا بايلانىستى.
ەگەر ناۋقاسقا تيەسىلى ءدارى ەمحانا جانىنداعى ءدارىحانادا بولماسا، الدىمەن مەديتسينالىق ۇيىمعا جۇگىنىپ، پرەپاراتتىڭ نە سەبەپتى جوق ەكەنىن جانە جەتكىزۋدىڭ بولجامدى مەرزىمىن انىقتاعان ءجون.
ءدارى-دارمەكتى ساتىپ الۋ مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ وتىنىمدەرى نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. بۇل وتىنىمدەردە قاجەتتى پرەپاراتتاردىڭ كولەمى، دوزالارى جانە جەتكىزۋ كەستەسى ەسكەرىلەدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2026 -جىلى ت م ك ك ك جانە م ءا م س اياسىندا ازاماتتاردى ءدارى-دارمەكپەن جانە مەديتسينالىق بۇيىمدارمەن قامتاماسىز ەتۋگە قاجەتتى جالپى قاراجات كولەمى 567 ميلليارد تەڭگەدەن اسادى. ساتىپ الۋ ناۋقانىنا 2 مىڭنان استام دارىلىك زات پەن مەديتسينالىق بۇيىم ەنگىزىلگەن. بۇل - 2025 -جىلمەن سالىستىرعاندا 7,2 پايىز كوپ.
ەگەر ماسەلەنى ەمحانا ارقىلى شەشۋ مۇمكىن بولماسا، ناۋقاس دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق جانە فارماتسيەۆتيكالىق باقىلاۋ كوميتەتىنىڭ وڭىرلىك دەپارتامەنتىنە نەمەسە الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا جۇگىنە الادى. وندا دارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءتارتىبى مەن ءوز قۇقىقتارىن قورعاۋ جولدارىن ناقتىلاۋعا بولادى.
بەلگىلى ءبىر پرەپاراتتى تەگىن الۋعا بولاتىنىن ءبىلۋ ءۇشىن «ادىلەت» اقپاراتتىق- قۇقىقتىق جۇيەسىندەگى رەسمي تىزبەنى اشىپ، ءوز دياگنوزى بويىنشا دارىمەن قامتاماسىز ەتۋ شارتتارىن تەكسەرۋ قاجەت.
ىزدەۋ كەزىندە ءدارىنىڭ بەلسەندى زاتىنىڭ اتاۋىمەن قاتار، ناۋقاستىڭ ساناتىنا، مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەرگە جانە قۇجاتتا كوزدەلگەن باسقا دا شەكتەۋلەرگە نازار اۋدارعان ءجون. وسىدان كەيىن ەمدەۋشى دارىگەردەن پرەپاراتتىڭ تاعايىندالۋى مەن ونى الۋ ءتارتىبىن ناقتىلاۋ كەرەك.
وسىلايشا، قازاقستاندا ءدارى-دارمەكپەن تەگىن قامتاماسىز ەتۋ بارلىق ازاماتقا ورتاق ءبىرىڭعاي ءتىزىم بويىنشا ەمەس، اۋرۋدىڭ تۇرىنە، ناۋقاستىڭ ساناتىنا جانە بەلگىلەنگەن مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەرگە سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. سوندىقتان پرەپاراتتىڭ رەسمي تىزبەدە بولۋى ونىڭ بارلىق جاعدايدا تەگىن بەرىلەتىنىنە كەپىلدىك بەرمەيدى.