ۆەنەتسيانى كوشىرۋ قاجەت - عالىمدار دابىل قاعىپ جاتىر

فوتو: سۋرەت: istockphoto.com

استانا. قازاقپارات - يتالياداعى ۆەنەتسيا قالاسى بولاشاقتا تولىقتاي كوشىرىلۋى مۇمكىن. عالىمدار تەڭىز دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋى تاريحي قالانى سۋ باسۋ قاۋپىن كۇشەيتىپ وتىرعانىن ايتادى، دەپ حابارلايدى  Euronews.com.

IPCC دەرەكتەرىنە سۇيەنگەن جاڭا زەرتتەۋ Scientific Reports جۋرنالىندا جاريالاندى. وندا ۆەنەتسيانى قورعاۋدىڭ قازىرگى جانە ىقتيمال شارالارى تالدانعان. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، كەيىنگى 150 جىلدا قالادا سۋ تاسقىنى جيىلەپ كەتكەن. 2019 -جىلعى ءىرى سۋ باسۋ كەزىندە ادام شىعىنى تىركەلىپ، جۇزدەگەن ميلليون ەۋرو كولەمىندە شىعىن كەلگەن. اسىرەسە سان-ماركو بازيليكاسى قاتتى زارداپ شەككەن.

عالىمدار ءۇش نەگىزگى سەناريدى قاراستىرىپ وتىر. ەگەر تەڭىز دەڭگەيى 0,5 مەترگە دەيىن كوتەرىلسە، جاعالاۋعا بوگەتتەر سالۋ قاجەت بولادى. بۇل جوبانىڭ قۇنى 500 ميلليوننان 4,5 ميلليارد ەۋروعا دەيىن جەتۋى مۇمكىن. تاعى ءبىر نۇسقا - لاگۋنانى تولىق جاباتىن ءىرى قورعانىس دامباسىن سالۋ. مۇنداي جوبا قالانى ءتىپتى 10 مەترگە دەيىنگى سۋ كوتەرىلۋىنەن قورعاي الادى. الايدا ونىڭ قۇنى 30 ميلليارد ەۋرودان اسادى.

ەڭ شەكتى سەناري - تەڭىز دەڭگەيى 4,5 مەتردەن اسقاندا قالانى تولىق كوشىرۋ. بۇل شامامەن 2300 جىلدان كەيىن بولۋى مۇمكىن جانە شىعىنى 100 ميلليارد ەۋروعا دەيىن جەتەدى. روبەرت نيكوللسدىڭ ايتۋىنشا، ۆەنەتسيا ءۇشىن ءمىنسىز شەشىم جوق. كەز كەلگەن قادام تۇرعىنداردىڭ قاۋىپسىزدىگى، ەكونوميكا، ەكوجۇيە جانە مادەني مۇرا اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتى ەسكەرۋى ءتيىس. قالاعا قاۋىپ تەك تەڭىز دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىنەن عانا ەمەس. كوكتەمگى تاسقىندار، ادرياتيكا تەڭىزىنەن سوعاتىن جەلدەر جانە جەردىڭ جىلىنا شامامەن 1 م م-گە شوگۋى جاعدايدى ودان ءارى قيىنداتىپ وتىر.

عالىمدار بۇل ماسەلە تەك ۆەنەتسياعا عانا ءتان ەمەس ەكەنىن ەسكەرتەدى. بولاشاقتا وسىنداي قاۋىپ مالديۆ ارالدارى مەن نيدەرلاندى سياقتى تومەن ورنالاسقان ايماقتارعا دا ءتونۋى مۇمكىن.