نەسيەنى قايتا قارجىلاندىرۋ قانداي جاعدايدا قارىز الۋشىعا ءتيىمدى بولادى

استانا. KAZINFORM - بانكتەر قايتا قارجىلاندىرۋ قىزمەتىن حالىققا ءجيى ۇسىنا باستادى. الايدا ول شىنىمەن بارىنە قاجەت پە جانە قارىز الۋشىلار ءۇشىن قانداي پايداسى بار ەكەنىن Kazinform ءتىلشىسى تالداپ كوردى.

مۇنداي حابارلامالار موبيلدى قوسىمشالار مەن SMS ارقىلى كەلەدى، بانك قىزمەتكەرلەرى كليەنتتەر بازاسىنا قوڭىراۋ شالادى نەمەسە بولىمشەدە كەڭەس بەرۋ كەزىندە وسى قىزمەتتى ەستەرىنە سالادى.

سونىمەن بىرگە، كوپتەگەن قارىز الۋشى «قايتا قارجىلاندىرۋ» ءسوزىن كورگەندە، بۇل ۇسىنىستىڭ ءمانى نەدە جانە ونىڭ نە ءۇشىن قاجەت ەكەنىن تولىق تۇسىنە بەرمەيدى. كوپشىلىك ءۇشىن بۇل كەزەكتى قاجەتسىز ءونىمدى تاڭۋ سياقتى كورىنەدى، الايدا ءىس جۇزىندە قايتا قارجىلاندىرۋ - بانككە دە، قارىز الۋشىنىڭ وزىنە دە ءتيىمدى بولۋى مۇمكىن قارجىلىق قۇرال.

جالپى العاندا قايتا قارجىلاندىرۋ - ءبىر نەسيەنى نەمەسە بىردەن بىرنەشە قارىزدى وتەۋ ءۇشىن جاڭا نەسيە راسىمدەۋ. بۇل رەتتە اقشا قولما- قول بەرىلمەيدى، بانك جاڭا قاراجاتتى تىكەلەي كرەديتورعا اۋدارىپ، ەسكى مىندەتتەمەلەردى جابادى. ناتيجەسىندە ادامنىڭ قولىندا ءبىر عانا جاڭا كرەديتتىك شارت قالادى، ءبىراق ول وزگە شارتتارمەن، پايىزدىق مولشەرلەمەمەن جانە مەرزىممەن راسىمدەلەدى.

قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا، قارىز الۋشى ەسكى نەسيەسىن جاڭاسىنا اۋىستىرادى، ءبىراق جاڭا شارتتار بۇرىنعىسىنان ءتيىمدى بولادى دەپ ۇمىتتەنەدى.

نەلىكتەن بانكتەر قايتا قارجىلاندىرۋدى ۇسىنادى

ءبىر قاراعاندا، بانك ءۇشىن كليەنتتىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسىن تومەندەتۋ نەمەسە تولەمدى جەڭىلدەتۋ ءتيىمدى ەمەس سياقتى كورىنۋى مۇمكىن. الايدا، شىندىعىندا مۇنداي ۇسىنىستاردىڭ ارتىندا قيسىندى ەكونوميكالىق ەسەپ تۇر.

بىرىنشىدەن، بانك جاڭا كليەنت تابادى. ەگەر قارىز الۋشى باسقا قارجى ۇيىمىنداعى نەسيەسىن قايتا قارجىلاندىرسا، ءىس جۇزىندە جاڭا بانككە اۋىسادى. سونىمەن بىرگە، ول جاڭا نەسيەنىڭ بۇكىل مەرزىمى بويىندا پايىزدىق كىرىس اكەلەدى.

ەكىنشىدەن، بانك ءۇشىن تولەمدەردىڭ بولجامدى بولۋى ماڭىزدى. اي سايىنعى تولەمى از كليەنتكە قارىزىن وتەۋ جەڭىلىرەك، دەمەك، مەرزىمىن وتكىزىپ الۋ قاۋپى ازايادى. قارجى ۇيىمى ءۇشىن تۇراقتى، ءتىپتى ۋاقىت بويىنشا ۇزارتىلعان كىرىس پروبلەمالىق نەسيەلەرگە قاراعاندا تيىمدىرەك بولادى.

ۇشىنشىدەن، قايتا قارجىلاندىرۋ ساقتاندىرۋ، كارتا، دەپوزيتتەر سەكىلدى قوسىمشا ونىمدەر مەن قوسىمشا قىزمەتتەردى ۇسىنۋعا مۇمكىندىك اشادى. بۇل دا قوسىمشا تابىس قالىپتاستىرادى.

ەڭ باستىسى، بانكتەر قارىز الۋشىلار ءۇشىن ءبىر- بىرىمەن باسەكەگە تۇسەدى. سوندىقتان قايتا قارجىلاندىرۋ بويىنشا ءتيىمدى شارتتار ۇسىنادى.

قايتا قارجىلاندىرۋ كليەنتكە نە ءۇشىن قاجەت

مۇنداعى ەڭ ماڭىزدى مۇددە - نەسيەنىڭ شارتتارىن كليەنتتىڭ وزىنە ءتيىمدى ەتىپ جاساۋ، ياعني پايىزدىق مولشەرلەمەنى تومەندەتۋ. مىسالى، بىرنەشە جىل بۇرىن قارىز جىلدىق #-25 ستاۆكامەن الىنعان بولسا، ال قازىر نارىقتا -18 ستاۆكامەن ۇسىنىستار بار بولسا، ايتارلىقتاي ايىرماشىلىق سەزىلەدى.

ەكىنشى ماڭىزدى تۇسى - اي سايىنعى تولەمدى ازايتۋ. بۇل ، اسىرەسە، تابىس ازايعاندا نەمەسە وتباسىلىق بيۋدجەتكە سالماق ارتقاندا وزەكتى. سوندىقتان قايتا قارجىلاندىرۋ - بۇرىن الىنعان نەسيەنى تولەي الماي وتىرعان ادامدارعا قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن نەگىزگى قۇرال بولىپ سانالادى.

ءۇشىنشى الەۋەتتى ارتىقشىلىق - بىرنەشە نەسيەنى بىرىكتىرۋ. مىسالى، ادامنىڭ تۇتىنۋشىلىق نەسيەسى، ءبولىپ تولەۋ جانە كرەديتتىك كارتاسى بولسا، قايتا قارجىلاندىرۋ ارقىلى بارلىق مىندەتتەمەنى ءبىر جاڭا قارىزعا بىرىكتىرىپ، ايىنا ءبىر رەت قانا تولەۋگە بولادى.

سونىمەن بىرگە، قايتا قارجىلاندىرۋ نەسيەنىڭ مەرزىمىن وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. مەرزىمدى قىسقارتىپ، قارىزدان تەزىرەك قۇتىلۋعا جانە قوسىمشا تولەمدى ازايتۋعا بولادى نەمەسە مەرزىمدى ۇزارتىپ، بيۋدجەتتىك جۇكتەمەنى تومەندەتۋگە بولادى.

وسىلايشا اي سايىنعى تولەمدى شامامەن ەكى ەسە ازايتۋعا بولادى. مىسالى، ادام 3 ميلليون تەڭگە كرەديتتى 3 جىلعا $ مولشەرلەمەمەن الۋى مۇمكىن. ونىڭ اي سايىنعى تولەمى شامامەن 118-120 مىڭ تەڭگە بولادى. ءبىر جىلدان كەيىن باسقا بانك  ستاۆكامەن 4 جىلدىق قايتا قارجىلاندىرۋ ۇسىنادى. ودان قارىزدى تولەۋ مەرزىمى ەكى ەسەگە ۇزارادى - قالعان 2 -جىل ورنىنا 4 -جىل تولەنەدى، ءبىراق تولەم 120 مىڭ ەمەس، 60-80 مىڭ تەڭگە بولادى.

قايتا قارجىلاندىرۋ قاي كەزدە ءتيىمدى

ماماندار نەسيە راسىمدەگەننەن كەيىن ۇزاق ۋاقىت وتسە نەمەسە نارىقتا تومەن ستاۆكالار پايدا بولسا، قايتا قارجىلاندىرۋعا جۇگىنۋگە كەڭەس بەرەدى. نەسيەسىن تولەي الماي جۇرگەن ازاماتتار دا تاريحىن جاقسارتقان سوڭ، قايتا قارجىلاندىرۋ ارقىلى قارىز شارتتارىن اناعۇرلىم ءتيىمدى ەتە الادى.

ەگەر اي سايىنعى تولەم سوماسى ازايماسا نەمەسە قارىزدى وتەۋ مەرزىمى قىسقارماسا، بارلىق نەسيەنى ءبىر تولەمگە بىرىكتىرۋدىڭ پايداسى جوق. الايدا، كەنەتتەن كۇتپەگەن قارجىلىق قيىندىقتار تۋىنداسا، قايتا قارجىلاندىرۋ كومەككە كەلەدى. بۇل جاعدايدا تولەمدەردى كەشىكتىرىپ، نەسيە تاريحىن بۇزعاننان گورى نەسيە مىندەتتەمەلەرىن ۇزارتىپ، تۇراقتى تۇردە تولەۋ الدەقايدا ءتيىمدى.

دەگەنمەن، قايتا قارجىلاندىرۋ قارىزدى كەشىرۋدى بىلدىرمەيتىنىن ەستە ساقتاعان ءجون. بۇل ءالى دە سول نەسيە، تەك باسقا شارتتارمەن بەرىلگەن جانە ونى تولەمەۋ سالدارى دا سول قالپى ساقتالادى.

ايتا كەتەيىك، قارجى نارىعىن رەتتەۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2025 -جىلى ەلىمىزدە نەسيە بەرۋ قارقىنى تومەندەگەن.

سونداي- اق، قازاقستاندا ميكروقارجى قىزمەتتەرىنە قويىلاتىن ءبىرىڭعاي تالاپتار ەنگىزىلەدى.

 

ايجان سەرىكجان قىزى