قالتالىلار شىعاناق جەرىنە قارجى سالۋعا جۇرەكسىنىپ قالدى. بۇعان دەيىن مول تابىس اكەلىپ وتىرعان بيزنەستىڭ ءوزى تۇرالاپ قالۋى ابدەن مۇمكىن. ءبىر ءتاۋىرى دۋباي اسپانىندا ەرسىلى-قارسىلى ۇشقان زىمىراندار كوبەيگەنمەن، قورعانىس جۇيەسى مىقتى، قاعىپ تاستاپ جاتىر. سول سەبەپتى جۇرت كوشەدە ەركىن ءجۇر. الايدا اسپان تىنشىعانمەن، ەلگە بارىس-كەلىس ازايدى. مۇنىڭ ارتى قالاي بولماق؟ ساراپشىلار نە دەيدى؟
ارعىسى - يران، بەرگىسى اراب امىرلىكتەرى. شىعاناقتا شەكتەسەتىن قوس مەملەكەت قازىر سوعىس جاعدايىندا ءومىر ءسۇرىپ جاتىر. ا ق ش پەن يزرايلدىڭ يسلام مەملەكەتىنە قارسى اسكەري وپەراتسياسى تۇتاس ءوڭىردىڭ بۇيىرىنە اۋىر سوققى بولىپ ءتيدى. ءىرى بيزنەس قۇرىلىمدار ءبىراز قيىندىقپەن بەتپە-بەت كەلدى. جىلجىمايتىن مۇلىك نارىعىندا ساۋدا-ساتتىق باسەڭدەپ، ناقتى كەلىسىمدەر ازايدى. ەندى ەلدە تۇرعىن ءۇي قۇنى 15-20 پايىزعا دەيىن ارزاندايدى دەگەن بولجام بار. بۇل دەرەكتى «Fitch Ratings» اگەنتتىگى جاريالادى.
وسىنى ەسكەرگەن امىرلىكتەر قالتالىلاردىڭ سەنىمىن جوعالتپاي، قاۋىپسىز ءارى ينۆەستيتسيالىق تارتىمدى ەل اتىن ساقتاپ قالۋعا كۇش سالدى. بيلىك الەۋمەتتىك جەلى مەن حالىقارالىق باسىلىمداردا تارالعان قاۋەسەتتەردى جوققا شىعارىپ، جۇرتشىلىقتى الاڭداماۋعا شاقىردى.
ابدۋللا بين توۋك، ءال مارري ب ا ءا ەكونوميكا جانە تۋريزم ءمينيسترى:
- ەلدىڭ ستراتەگيالىق قورىندا نەگىزگى ازىق تۇلىك جەتكىلىكتى. نارىق قاجەتتىلىگىن 4-6 ايعا دەيىن وتەيدى. بارلىق ماڭىزدى سەكتور قالىپتى جۇمىس ىستەپ تۇر. جەتكىزۋ تىزبەگىن، نارىق باعاسىن جانە كوممەرتسيا بارىسىن كۇندەلىكتى قاداعالايمىز. تۇرعىندارعا تەك قاجەتتى تاۋاردى ساتىپ الۋدى، قور جيناماۋدى جانە كەز كەلگەن باعا اۋىتقۋى نەمەسە نارىق زاڭىن بۇزۋ دەرەكتەرى بايقالسا، بىزگە حابارلاۋدى ۇسىنامىز.
جالپى ەلدە احۋال ءبىرشاما تۇراقتى. دۇربەلەڭ باسىلىپ، قالا تۇرعىندارى قالىپتى تىرشىلىگىنە ورالعان. دەگەنمەن اۋە كەڭىستىگى تولىق اشىلعان جوق. كەلىم-كەتىم قوناق از. بۇل جايت تۋريزم سالاسىن تەجەپ تۇر. ساراپشىلار تاياۋ شىعىسقا ساياحاتتاۋشىلار اعىنى 20 پايىزعا تومەندەيدى دەپ بولجايدى. ەگەر جورامال راستالسا، قوناقۇي بيزنەسى مەن قىزمەت كورسەتۋ سالاسى مول تابىستان قاعىلادى. ال جەرگىلىكتى ساراپشىلار ەكونوميكالىق بەلسەندىلىك كوپ ۇزاماي قالپىنا كەلەدى دەگەن سەنىمدە.
ياس سەيدان، بيزنەس ساراپشى:
- بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ايماقتاعى باسقا ەلدەردەن باستى ايىرماشىلىعى - قاۋىپسىزدىك پەن تەحنولوگياعا اۋقىمدى ينۆەستيتسيا سالۋىندا. بيلىك ەلدىڭ قورعانىس جۇيەسىن كۇشەيتىپ، تۇراقتىلىقتى ساقتاۋعا باسىمدىق بەرەدى. قانداي جاعداي بولسىن امىرلىكتەردىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋى وتە ءتيىمدى. ازيا، افريكا جانە ەۋروپانى جالعايدى. دامىعان ينفراقۇرىلىم ورنىعىپ، قالىپتاسقان زاڭ جۇيەسى جانە رەتتەۋشى ورگانداردىڭ جەدەل ارەكەتى بيزنەسكە اركەز قولايلى ورتا قالىپتاستىرادى.
ءبىر ءتاۋىرى امىرلىكتىڭ اۋە شابۋىلدارىنا تويتارىس بەرۋ جۇيەسى بىرنەشە قاباتتى قورعانىس كەشەنىمەن قامتىلعان. زىمىران مەن درونداردى جەرگە جەتكىزبەي جويىپ، سىنىقتارىن قالادان تىس ايماقتارعا باعىتتايدى. ايتا كەتكەن ءجون، سوعىس باستالعالى يران ەڭ كوپ سوققىنى تاپ وسى ەلگە جاساعان. سونىڭ باسىم بولىگى ورتا جولدان تەجەلىپ، جويقىن جارىلىستارعا جول بەرىلمەدى.
24.kz