ياعني جۇزەگە اسىپ جاتقان ءىرى جوبالار جەمىسىن بەرەتىن شاق الىس ەمەس. ال ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق فورۋم اياسىندا قازاقستاننىڭ ورتالىق ازياداعى ترانزيتتىك حاب رەتىندەگى ءرولى ايقىندالدى. قازاقستان- ورتالىق ازياداعى گاز حابى تاسىمالداۋ جەلىسىن جاڭعىرتۋعا باسىمدىق بەرىلدى. بۇل رەسەيدەن كەلەتىن تابيعي گازدى وزبەكستان مەن قىرعىزستان نارىعىنا ترانزيتتەۋ مۇمكىندىگىن ارتتىردى. ءدال وسى كولىك ءدالىزى رەسەي فەدەراتسياسىنا كەرى باعىتتاعى گاز ترانزيتىن قامتاماسىز ەتىپ جاتىر. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى وسىنداي كوپۆەكتورلى باعىت وتاندىق قۇبىرلاردى قۇرلىقتاعى اسا ماڭىزدى ەنەرگەتيكالىق ارتەرياعا اينالدىرىپ جاتقانىن ايتادى.
تيمۋر ابدرەشوۆ، ق ر ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ باسپا ءسوز حاتشىسى:
- ەكى ەل اراسىنداعى تاعى ءبىر بايلانىس - گاز جانە تاۋارلىق گازدى وڭدەۋ سالاسى. قاراشىعاناق پەن ورىنبور گاز وڭدەۋ زاۋىتى اراسىنداعى كەلىسىم بۇرىننان بار. ياعني، وسى كەلىسىم اياسىندا قاراشىعاناقتان وندىرىلگەن گاز ورىنبور گاز وڭدەۋ زاۋىتىندا وڭدەلىپ، ءتيىستى جۇمىستار اتقارىلىپ كەلەدى.
جالپى گاز سالاسىنداعى مۇنداي بىرلەسكەن جۇمىس ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا، ورتالىق ازياداعى بايلانىستى نىعايتۋعا جانە مەملەكەتىمىزدىڭ وڭىرلىك گاز حابى رەتىندەگى ءرولىن كۇشەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جاڭا زاۋىت گاز يمپورتىن ازايتادى قاراشىعاناق كەن ورنىنان الىناتىن شيكى گاز رەسەيدەگى ورىنبور گاز وڭدەۋ زاۋىتىندا وڭدەلەدى. ول تالاي جىلعى سەرىكتەستىك اياسىندا ىسكە اسىپ جاتىر. دەگەنمەن ەلدە 2029 -جىلعا دەيىنگى گاز سالاسىن دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارى قابىلدانعان. وعان ساي قۋاتى 5 ميلليارد تەكشە مەتر بولاتىن قاراشىعاناق گاز وڭدەۋ زاۋىتىن سالۋ قاجەت. بۇل پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى. ماقسات - ىشكى نارىقتىڭ تاۋارلىق گازعا سۇرانىسىن وتەپ، ورىنبور گازىنە تاۋەلدى وڭدەۋ قۋاتتارىن ءارتاراپتاندىرۋ. بۇل يمپورتتى تومەندەتەدى.
قۇزىرلى مينيسترلىك جوبانىڭ ەكونوميكالىق تيىمدىلىگى راستالعانىن مالىمدەدى. ال بيىل جىلىنا ميلليارد تەكشە مەتر گاز وڭدەيتىن زاۋىت پايدالانۋعا بەرىلەدى. جوبا قاشاعان كەن ورنىندا جۇزەگە اسىپ جاتىر. العاشقى ناتيجەنى 2027 -جىلى كورەمىز. ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى جاڭاوزەندەگى گاز وڭدەۋ زاۋىتىن دا وسى كەزەڭدە ىسكە قوسپاق. بۇل نىسان جاڭعىرتۋدان ءوتىپ جاتىر. ءۇشىنشى زاۋىتتى دا حالىق اسىعا كۇتىپ وتىر. ول قاشاعاندا بوي كوتەرەدى. جىلدىق قۋاتى 2,5 ميلليارد تەكشە مەتر.
مۇناي-گاز نارىعىندا باسەكە كۇشتى ساراپشىلار دا مۇناي مەن گازدى ەل ىشىندە وڭدەۋ باستاماسىنا وڭ باعا بەرىپ وتىر. الايدا الەمدىك نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتى بولۋ وڭاي ەمەستىگىن دە ايتادى.
عالىم حۋساينوۆ، ەكونوميست:
- قازاقستاننىڭ باتىس وڭىرىندە مۇناي- حيميا كلاستەرى قۇرىلىپ جاتىر. وسىلايشا، وڭدەۋ دەڭگەيىن ارتتىرىپ، ەكسپورتقا شىعاراتىن جاڭا ءونىم تۇرلەرىن جاساعىمىز كەلەدى. الايدا ەسكەرەر تۇسىمىز كوپ. ويتكەنى ءبىز جارتىلاي دايىن ءونىم شىعارۋمەن شەكتەلسەك، ءتىپتى شيكى مۇنايدىڭ وزىنە دەس بەرۋىمىز مۇمكىن. مۇنايدى نارىققا جەتكىزۋ الدەقايدا وڭاي. ونىڭ جولى كوپ. ال مۇناي- حيميا ءونىمىن قۇبىرعا سالا المايمىز. دەمەك شيكىزات پەن دايىن ءونىم تاسىمالداۋدىڭ شىعىنى ءارتۇرلى. سوندىقتان بىزگە نە وندىرەتىنىمىزدى وتە مۇقيات تاڭداپ الۋ كەرەك. ءتىپتى وڭدەۋ دەڭگەيىن ودان ارى تەرەڭدەتىپ، كەلەسى ساتىعا قوسىلعان قۇنى جوعارى دايىن بۇيىمدار شىعارۋعا كوشۋىمىز قاجەت. سوندا عانا ءونىمنىڭ قۇنى تاسىمال شىعىنىن اقتاپ، الەمدىك نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتى بولادى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى: «ىشكى نارىقتاعى تۇراقتىلىق باستى نازاردا»، - دەيدى. دەمەك گاز، بەنزين جانە ديزەل وتىنىن ەكسپورتتاۋعا قويىلعان شەكتەۋلەر ازىرگە الىنبايدى. ايتكەنمەن، جانارماي باعاسى نارىقتىق رەتتەۋگە ءوتىپ جاتىر. مەملەكەت باعانىڭ كۇرت وسۋىنە جول بەرمەيدى، ارينە. بۇل ءۇشىن ارنايى جەدەل شتابتار قۇرىلعان. باسەكەلەستىكتى قورعاۋ اگەنتتىگى دە تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزەدى.
24.kz