«كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ قورى» كورپوراتيۆتىك قورى ۇيىمداستىرعان جوبا ۇلتتىق قولونەردى ساقتاۋعا، ونى جاس ۇرپاق اراسىندا كەڭىنەن دارىپتەۋگە جانە ءداستۇرلى شەبەرلىك ساباقتاستىعىن جالعاستىرۋعا باعىتتالعان. وقۋ باعدارلاماسى زەرگەرلىك ونەر، كيىز باسۋ، كوركەم توقىما، شي توقۋ، قىش ونەرى، كەراميكا، سۇيەك ويۋ، تەرى جانە اعاش وڭدەۋ سەكىلدى ون باعىتتى قامتيدى.
ۇلتتىق قولونەردى جالعاستىراتىن جاڭا بۋىن قالىپتاستىرۋ
جوبانىڭ اشىلۋىندا «كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ قورى» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ باسقارۋشى كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى ەرلان كاناليموۆ ۇلتتىق قولونەردىڭ حالقىمىزدىڭ تۇرمىسىمەن، مادەنيەتىمەن جانە سالت-داستۇرىمەن تىعىز بايلانىستى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، اتا-بابالارىمىز كۇندەلىكتى ومىرگە قاجەتتى زاتتاردىڭ باسىم بولىگىن ءوز قولىمەن جاساعان. سوندىقتان قولونەردى تەك كونە زاماننان قالعان مۇرا رەتىندە ەمەس، ۇلتتىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىن، دۇنيەتانىمىن جانە شىعارماشىلىق قابىلەتىن تانىتاتىن ماڭىزدى سالا رەتىندە قاراستىرۋ قاجەت.
- اتا-انالارىمىز ەرتە كەزدەن كۇندەلىكتى تۇرمىسقا قاجەتتى بۇيىمداردىڭ بارلىعىن ءوز قولىمەن جاساپ وتىرعان. سوندىقتان ۇلتتىق قولونەردىڭ ىشىندە حالقىمىزدىڭ مادەنيەتى دە، سالت-ءداستۇرى دە، تۇرمىس-تىرشىلىگى دە بار. بۇگىن باستالىپ جاتقان جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى - حالىق اراسىندا سيرەك كەزدەسەتىن، بىرتىندەپ جوعالىپ بارا جاتقان ۇلتتىق قولونەر تۇرلەرىن قايتا جاڭعىرتىپ، ولاردى جاس ۇرپاققا ۇيرەتۋ، - دەدى قور ءتوراعاسى.
جوباعا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن 331 قولونەرشى ءوتىنىم بەرگەن. ىرىكتەۋ ناتيجەسىندە ون شەبەر تاڭدالىپ، ولار ءۇش اپتا بويى قاتىسۋشىلارعا تاجىريبەلىك ساباق وتكىزەدى.
- جوبانى باستاعان كەزدە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن 331 شەبەر ءوتىنىم بەردى. سولاردىڭ اراسىنان مۇمكىندىگىنشە سيرەك كەزدەسەتىن ۇلتتىق قولونەر تۇرلەرىن ساقتاپ جۇرگەن ون شەبەردى تاڭداپ الدىق. ولاردىڭ بارلىعى - ءوز سالاسىندا تانىلعان، قولونەردىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرگەن تاجىريبەلى ماماندار. ەندى ولار ءۇش اپتا بويى جينالعان بالالارعا ءدارىس بەرىپ، ءار بۇيىمنىڭ قالاي جاسالاتىنىن تاجىريبە جۇزىندە كورسەتەدى، - دەدى ەرلان كاناليموۆ.
ونىڭ سوزىنشە، جوباعا قاتىساتىن بالالاردى ىرىكتەۋ كەزىندە قاتاڭ شەكتەۋ قويىلماعان.
- بايقاۋ جاريالانعان كەزدە بالالارعا ايتارلىقتاي شەكتەۋ قويعان جوقپىز. جوباعا 450-دەن استام ءوتىنىم ءتۇستى. بۇگىن 200-دەن استام بالا وقۋىن باستادى. ءۇش اپتانىڭ ىشىندە ولار ءوزى تاڭداعان باعىت بويىنشا ۇلتتىق قولونەردىڭ نەگىزگى تاسىلدەرىن مەڭگەرىپ، ءوز قولىمەن ءبىر بۇيىم جاساپ شىعادى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز - قولونەردىڭ تۇرلەرىن بالالاردىڭ ساناسىنا ءسىڭىرىپ، ولاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ جانە بولاشاقتا وسى ونەردى جالعاستىراتىن جاستاردى تاربيەلەۋ، - دەدى ول.
ۇيىمداستىرۋشىلار «ۇلتتىق قولونەر مەكتەبىن» الداعى ۋاقىتتا جىل سايىن وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. سونداي-اق جوباعا ۇلتتىق قولونەردىڭ باسقا دا باعىتتارىن قوسىپ، ونى حالىقارالىق دەڭگەيدە تانىتۋ كوزدەلگەن.
- ۇلتتىق قولونەر مەكتەبى جىل سايىن وتەدى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. قازاقستاندا قولونەردىڭ ءتۇرى وتە كوپ. بولاشاقتا ولاردىڭ بارلىعىن بىرتىندەپ قامتىپ، دامىتقىمىز كەلەدى. سونىمەن قاتار باسقا ەلدەردە دە ءبىزدىڭ ۇلتتىق قولونەرىمىزدى تانىپ-بىلسە دەگەن ماقساتىمىز بار. ءۇش اپتالىق وقۋ اياقتالعان سوڭ قاتىسۋشىلارعا ارنايى سەرتيفيكات بەرىلەدى. بالالاردىڭ ءوز قولىمەن جاساعان بۇيىمدارى وسى جەردە وتەتىن كورمەگە قويىلادى. ونى ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى، وقۋشىلار مەن ولاردىڭ سىنىپتاستارى كەلىپ تاماشالاي الادى، - دەدى قور ءتوراعاسى.
ينكليۋزيۆتى قىش ونەرى دە وقىتىلادى
«ۇلتتىق قولونەر مەكتەبى» جوباسىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى تاڭشولپان جاۋىنبايدىڭ ايتۋىنشا، جوباعا بالالار مەن جاستار تاراپىنان قىزىعۋشىلىق جوعارى بولعان.
- ۇلتتىق قولونەر مەكتەبى - كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ قورىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان جوبا. ونىڭ باستى ماقساتى - اتا-بابادان ميراس بولعان ۇلتتىق قولونەر ءداستۇرىن جاس ۇرپاق اراسىندا كەڭىنەن دارىپتەۋ جانە بولاشاق قولونەرشىلەردىڭ جاڭا بۋىنىن قالىپتاستىرۋ. ساراپشىلار كەڭەسىنىڭ ىرىكتەۋى ناتيجەسىندە ون شەبەر تاڭدالدى. ولار 27 -شىلدە مەن 12 -تامىز ارالىعىندا استاناداعى Qazaq Creative Hub الاڭىندا ساباق وتكىزەدى. بارلىق ساباق تەگىن ۇيىمداستىرىلادى، - دەدى ول.
سونىمەن قاتار جوبا ۇيلەستىرۋشىسىنىڭ ايتۋىنشا، باعدارلاماعا ءداستۇرلى قولونەر تۇرلەرىمەن بىرگە ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالارعا بەيىمدەلگەن ينكليۋزيۆتى قىش ونەرى دە ەنگىزىلگەن.
- وقۋ سوڭىندا ءار قاتىسۋشى تاڭداعان باعىتى بويىنشا اۆتورلىق بۇيىم دايىندايدى. بالالاردىڭ جۇمىستارى 12 -تامىزدا Qazaq Creative Hub الاڭىندا وتەتىن قورىتىندى كورمەدە كوپشىلىككە ۇسىنىلادى. جوبا اياسىندا ءداستۇرلى قولونەرمەن قاتار ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالارعا بەيىمدەلگەن ينكليۋزيۆتى قىش ونەرى دە وقىتىلادى. قازىرگى ۋاقىتتا جوبا تەك استانا قالاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر، - دەدى
قىش ونەرى بالانىڭ سابىرلى ءارى جيناقى بولۋىنا كومەكتەسەدى
جوبا اياسىنداعى باعىتتاردىڭ ءبىرى - قىش ونەرى مەن كەراميكا. بۇل ساباقتاردى ورال قالاسىنان كەلگەن قىش ونەرىنىڭ شەبەرى نۇربول ءامىرجانوۆ جۇرگىزەدى.
ساباق بارىسىندا بالالار سازبالشىقتان قۇمىرا، كەسە، ءمۇسىن جانە باسقا دا بۇيىمدار جاساۋدى ۇيرەنەدى. شەبەردىڭ ايتۋىنشا، قىش ونەرى بالانىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتۋمەن قاتار، قول موتوريكاسىن جەتىلدىرۋگە، وزدىگىنەن جۇمىس ىستەۋگە جانە باستاعان ءىسىن سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋگە ۇيرەتەدى.
- بۇل ساباقتاردا بالالار سازبالشىقتان ءتۇرلى بۇيىمداردى جاساۋدى ۇيرەنەدى. نەگىزگى ماقساتىمىز - ولاردى قىش ونەرىنە باۋلۋ عانا ەمەس، قول موتوريكاسىن، ويلاۋ قابىلەتىن، شىعارماشىلىق الەۋەتىن جانە وزدىگىنەن جۇمىس ىستەۋ داعدىلارىن دامىتۋ. بالا ءبىر بۇيىمدى ءوز قولىمەن جاساپ شىققان كەزدە ونىڭ قىزىعۋشىلىعى مەن وزىنە دەگەن سەنىمى دە ارتا تۇسەدى، - دەدى نۇربول ءامىرجانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، سازبالشىقپەن جۇمىس ىستەۋدىڭ بالانىڭ كوڭىل كۇيىنە دە اسەرى بار.
- قىش ونەرى جاي عانا بۇيىم جاساۋمەن شەكتەلمەيدى. سازبالشىقتان ادام مەن جانۋارلاردىڭ مۇسىندەرىن، ءتۇرلى ساندىك بۇيىمداردى جاساۋعا بولادى. بۇل ونەردىڭ پسيحولوگيالىق پايداسى دا بار. مىسالى، تىنىمسىز، ءبىر ورىندا وتىرا المايتىن بالالار قىش دوڭگەلەگىمەن جۇمىس ىستەي باستاعاندا بىرتىندەپ سابىرلانىپ، جۇمىسىنا دەن قويادى. ال تۇيىق، كوپ سويلەمەيتىن بالالار كەرىسىنشە اشىلىپ، ەركىن ارالاسا باستايدى. اسىرەسە، ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار بالالاردىڭ كوڭىل كۇيىن كوتەرىپ، قول موتوريكاسىن دامىتۋعا وڭ اسەر ەتەدى، - دەدى شەبەر.
ماماننىڭ سوزىنشە، بۇيىم دايىن بولعانعا دەيىن بىرنەشە ەتاپتان وتەدى.
- قىش ونەرى بويىنشا ساباقتار ءۇش اپتا بويى اپتاسىنا ءۇش رەت وتەدى. ءار ساباققا ون وقۋشى قاتىسادى. بالالاردىڭ جاساعان بۇيىمدارى بىردەن دايىن بولمايدى. الدىمەن ولار كەپتىرىلىپ، ارنايى مۋفەل پەشىندە كۇيدىرىلەدى. كەيىن گلازۋر جاعىلىپ، ويۋ- ورنەكپەن بەزەندىرىلىپ، قايتادان پەشكە سالىنادى. وسى كەزەڭدەردىڭ بارلىعىنان وتكەن سوڭ عانا دايىن قىش بۇيىم شىعادى، - دەدى ول.
«قولونەر - مادەني مۇرا عانا ەمەس، اتا كاسىپ»
تەرى وڭدەۋ شەبەرى نۇرلان جاقىبايەۆ ۇلتتىق قولونەردىڭ مادەني ماڭىزىمەن قاتار، ونىڭ كاسىپكە اينالاتىن مۇمكىندىگىنە دە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا، قولونەر اتادان بالاعا جالعاسىپ كەلە جاتقان مۇرا بولعانىمەن، قازىرگى كەزدە ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە دە دامۋى كەرەك.
- قولونەر - تەك مادەني مۇرا ەمەس، ول اتا كاسىپ ءارى ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالاسى. دامىعان مەملەكەتتەردە قولونەر ەل ەكونوميكاسىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسادى. سوندىقتان بۇگىنگى ساباقتار بالالاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتىپ قانا قويماي، بولاشاقتا ءوز كاسىبىن قالىپتاستىرۋىنا دا نەگىز بولادى دەپ سەنەمىن، - دەدى ول.
شەبەر كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ قورىنىڭ ۇلتتىق قولونەردى دامىتۋعا قولداۋ كورسەتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە، بالالارعا قولونەردى ەرتە جاستان ۇيرەتۋ ولاردىڭ شىعارماشىلىق قابىلەتىن دامىتۋعا جانە بولاشاقتا ءوز ءىسىن باستاۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
اتادان بالاعا جالعاسقان كيىز ونەرى
جوبا اياسىندا كيىز باسۋ، كوركەم توقىما جانە شي توقۋ باعىتتارى بويىنشا دا ساباق وتكىزىلەدى. وسى ونەردىڭ قىر- سىرىن ۇيرەتەتىن شەبەرلەردىڭ ءبىرى - جۇپار بەيسەنوۆا.
ول ۇلتتىق قولونەردى زاماناۋي تۇرمىسپەن ۇشتاستىرىپ، ءداستۇرلى تاسىلدەر ارقىلى ءتۇرلى بۇيىمدار جاساپ كەلەدى. كوپ جىلدان بەرى وسى ونەردى شاكىرتتەرىنە ۇيرەتىپ، كيىز باسۋ، كوركەم توقىما جانە شي توقۋ ءداستۇرىنىڭ جالعاسۋىنا ۇلەس قوسىپ ءجۇر.
- بۇگىن ءبىز اتادان بالاعا ميراس بولىپ كەلە جاتقان ۇلتتىق قولونەردى جاڭعىرتىپ، ونى جاس ۇرپاققا ۇيرەتۋ ءۇشىن باس قوسىپ وتىرمىز. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز - بىلگەنىمىزدى بالالارعا ۇيرەتىپ، ۇلتتىق ونەردىڭ ساباقتاستىعىن جالعاستىرۋ. كيىز باسۋ، كوركەم توقىما مەن شي توقۋ - حالقىمىزدىڭ عاسىرلار بويى ساقتالىپ كەلگەن اسىل مۇراسى. وسى ونەردى جاستار مەڭگەرىپ، ءارى قاراي جالعاستىرسا، ەڭبەگىمىزدىڭ اقتالعانى، - دەدى جۇپار بەيسەنوۆا.
ءار قاتىسۋشى ءوز بۇيىمىن جاساپ شىعادى
ءۇش اپتالىق ساباق بارىسىندا بالالار تەك شەبەرلەردىڭ جۇمىسىن باقىلاپ وتىرمايدى. ولار تاڭداعان باعىتى بويىنشا ماتەريالدارمەن جۇمىس ىستەپ، ءار بۇيىمنىڭ جاسالۋ جولىن تاجىريبە جۇزىندە مەڭگەرەدى.
وقۋ سوڭىندا ءار قاتىسۋشى ءوز قولىمەن اۆتورلىق بۇيىم دايىندايدى. دايىن جۇمىستار 12 -تامىزدا وتەتىن قورىتىندى كورمەگە قويىلادى. سونداي-اق قاتىسۋشىلارعا «ۇلتتىق قولونەر مەكتەبىنىڭ» كۋرسىن اياقتاعانى تۋرالى سەرتيفيكات تابىستالادى.
ۇيىمداستىرۋشىلار بۇل جوبانى ۇلتتىق قولونەردى ۇيرەتەتىن ءبىر رەتتىك كۋرس رەتىندە عانا ەمەس، بالالاردىڭ ءداستۇرلى ونەرگە دەگەن قىزىعۋشىلىعىن وياتىپ، بولاشاقتا وسى سالانى جالعاستىرۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن باستاما رەتىندە قاراستىرىپ وتىر.