لوببيزم تۋرالى زاڭدى قابىلدايتىن ۋاقىت كەلگەن سياقتى - دەپۋتات

فوتو: فوتو: سولتان جەكسەنبەكوۆ / Kazinform

استانا. KAZINFORM - ءبىز پارتيالار وليگارحتاردىڭ ويىنشىعى بولعانىن قالامايمىز. ءماجىلىس دەپۋتاتى ايدوس سارىم «جاڭا كونستيتۋتسيا: سەنىم مەن دامۋدىڭ ارحيتەكتۋراسى» ساراپشىلار الاڭىندا ءدال وسىلاي دەپ پىكىر ءبىلدىردى.

- ءبىز كونستيتۋتسيا بويىنشا پارتيالاردى شەتەلدەن قارجىلاندىرۋعا تىيىم سالىپ وتىرمىز. ال ىشكى قارجىلاندىرۋ قانداي بولۋى كەرەك؟ مىسالى، مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ ىشىندە «امانات» پارتياسىنىڭ ناقتى تەتىگى بار - اي سايىن جارعىلىق تولەمدەردى جاساپ وتىرامىز. بولاشاقتا جەتى پارتيانىڭ دا سونداي مۇمكىندىگى بولۋى كەرەك سياقتى. قاي پارتيا ءوز مۇشەلەرىنىڭ سانالى، تولىققاندى تاڭداۋىنا سايكەس تولەم جاساۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرا الادى؟ پارتيا دەگەنىمىز - ساياسي ءارى ومىرلىك تاڭداۋ، - دەيدى ول.

ماجىلىسمەن پارتيالاردى مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرۋ دا ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

- ءبىز پارتيالاردىڭ بەلگىلى ءبىر الاياقتاردىڭ، قارجىلىق توپتاردىڭ، وليگارحتاردىڭ ويىنشىعىنا اينالعانىن قالامايمىز. قازىر بيۋدجەتتەن قارجى ماجىلىسكە وتكەن پارتيالارعا عانا تولەنەدى. ال اۋىل اكىمدەرىنىڭ، اۋداندىق ءماسليحاتتاردىڭ قىزمەتى از با؟ ەگەر بەلگىلى ءبىر كوەففيتسيەنتتەر ارقىلى ساياسي پارتيالاردى بارلىق دەڭگەيدەگى سايلانبالى ورىندارعا قاتىسقانى ءۇشىن مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قارجىلاندىرىپ وتىرسا، پارتيالاردىڭ ءار ورىنعا تالاسۋ مۇمكىندىگى ارتار ەدى. وعان قوسا، ءار پارتيا وبلىستا، اۋداندا، اۋىلدا «ءبىزدىڭ ازاماتىمىز بار» دەپ ساقاداي ساي وتىرۋى كەرەك، - دەيدى ايدوس سارىم.

دەپۋتات لوببيزم تۋرالى جاڭا زاڭ ەنگىزۋ كەرەكتىگىن ايتتى.

- تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە - لوببيزم تۋرالى زاڭ. بۇعان دەيىن ءتورت مارتە پارلامەنتكە ەنگىزىلىپ، كەيىن ۇكىمەت تاراپىنان كەرى شاقىرىلىپ الىندى. ەندى بۇل زاڭدى قابىلدايتىن ۋاقىت كەلگەن سياقتى. لوببيزممەن كىم اينالىسا الادى؟ ونىڭ زاڭدى شەڭبەرى، شارتتارى، ەرەجەسى قانداي؟ مۇنىڭ ءبارى بەكىتىلۋى كەرەك. سوندا پارتيالاردىڭ دەمەۋشىلەرى كىم، نە ءۇشىن اقشا بەرىپ وتىر دەگەن سۇراقتارعا ناقتى جاۋاپ بەرە الامىز، - دەيدى ماجىلىسمەن.

ايدوس سارىمنىڭ پىكىرىنشە، قازاقستاننىڭ بارلىق سالاسىندا باسەكەلەستىك تۋدىرۋ - پارتيانىڭ مىندەتى.

- مىسالى، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا كىم بەدەلدى؟ كىمنىڭ يدەياسى جاقسى؟ كىم تالاس-تارتىستا جەڭىپ جاتىر؟ وسىنداي اشىق باسەكە ارقىلى جاڭا ساياسي مادەنيەت قالىپتاسادى. ءبىز جابىق بولمەلەردە كەلىسسوز جۇرگىزگەننەن گورى، قوعام الدىنا شىعىپ، اشىق تالقىلاپ، مەموراندۋم دەڭگەيىندەگى قۇجاتتار جاساپ، بەكىتۋىمىز كەرەك. بۇل - جاڭا ساياسي مادەنيەت، - دەيدى ول.

سپيكەر پارتيالىق جۇيەگە دەگەن سەنىمنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.

- قازىر كەيبىر زاڭداردىڭ قابىلدانۋىندا سۋبەكتيۆتى فاكتورلار بار. «بۇل ادامنىڭ بەكگراۋندى مىناداي، ول بىلاي داۋىس بەرۋى مۇمكىن» دەگەن ەسەپتەر جاسالادى. ال شىن مانىندە ءبىز پارتيالىق جۇيەگە سەنۋىمىز كەرەك: فراكسيالىق، سوليدارلىق داۋىس بەرۋ، پرينتسيپتىك ۇستانىم. ماسەلە بىرەۋدى ساتىپ الدى نەمەسە بىرەۋدى بۇرىپ كەتتى دەگەندە ەمەس. ماسەلە - پارتيالاردىڭ يدەولوگيالىق جانە ساياسي ۇستانىمدارىنىڭ جيىنتىعىندا. ونى ەسەپتەيتىن پارلامەنت نە پرەزيدەنت اكىمشىلىگى ەمەس، قوعامنىڭ ءوزى سەزىنۋى ءتيىس. وسى ارقىلى كوپتەگەن ۇدەرىستەردى العا جىلجىتۋعا بولادى، - دەپ تۇيىندەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى.

ەسكە سالا كەتەيىك، بۇعان دەيىن سەنات تاراتىلعان سوڭ دەپۋتاتتار قانداي قىزمەتكە باراتىنى تۋرالى جازعان ەدىك.