ۇلتتىق قۇرىلتاي - شەتەلدىك ب ا ق نازارىندا

فوتو: Фото:اقوردا

استانا. KAZINFORM - قازاقستان جاڭا ساياسي ترانسفورماتسيا كەزەڭىنە قادام باستى. بۇل تاقىرىپ بۇگىندە ەل ىشىندە عانا ەمەس، حالىقارالىق دەڭگەيدە دە كەڭىنەن تالقىلانىپ جاتىر. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ ۇلتتىق قۇرىلتايدا سويلەگەن ءسوزى الەمنىڭ جەتەكشى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ نازارىن اۋداردى.

قىزىلوردا قالاسىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ توراعالىعىمەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ V وتىرىسى ءوتتى. شەتەلدىك باسىلىمدار پرەزيدەنت ۇسىنعان رەفورمالاردى جان-جاقتى تالداپ، ولاردىڭ اۋقىمى مەن قازاقستاننىڭ ساياسي جۇيەسىنە ىقتيمال اسەرىن باعالاپ وتىر.

ا ق ش- تا شىعاتىن The Times of Central Asia باسىلىمى ەڭ الدىمەن ينستيتۋتسيونالدىق وزگەرىستەرگە نازار اۋدارعان. وندا ۆيتسە-پرەزيدەنت لاۋازىمىن ەنگىزۋ مۇمكىندىگى مەن ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋ باستاماسى اتاپ وتىلەدى. جۋرناليستەر بۇل رەفورمالار 2022-جىلعى كونستيتۋتسيالىق وزگەرىستەرگە نەگىزدەلىپ، پارلامەنتتىڭ ءرولىن كۇشەيتۋگە جانە بيلىك جۇيەسىن رەتتەۋگە باعىتتالعانىن جازادى.

ال امەريكالىق ورىس ءتىلدى ناستوياشەە ۆرەميا باسىلىمى پرەزيدەنتتىڭ نەكەنى ەر مەن ايەلدىڭ وداعى رەتىندە زاڭنامالىق تۇرعىدا بەكىتۋ تۋرالى باستاماسىنا، سونداي-اق ءداستۇرلى قۇندىلىقتار مەن مادەني باعدارلاردى قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالعان.

يتاليالىق Agencia Nova اگەنتتىگىنىڭ پىكىرىنشە، قازاقستان قازىرگى تاڭدا ساياسي جۇيەنى تەرەڭ جاڭعىرتۋ شەگىندە تۇر. ماتەريالدا كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا قۇرۋ باستاماسى نەگىزگى تاقىرىپ رەتىندە كورسەتىلىپ، ونىڭ ۇسىنىستاردى جۇيەلەپ، رەفەرەندۋمعا دايىندىق جۇرگىزۋدەگى ءرولى اتاپ وتىلەدى.

فراتسيانىڭ RFI راديوسى ءبىر پالاتالى پارلامەنتكە كوشۋ يدەياسىن ەگجەي-تەگجەيلى تالدايدى. جۋرناليستەر بولاشاق پارلامەنتتىڭ «قۇرىلتاي» دەپ اتالۋىنىڭ سيمۆولدىق مانىنە دە نازار اۋدارعان. ولاردىڭ پىكىرىنشە، بۇل تەك بيلىك قۇرىلىمىن وزگەرتۋ عانا ەمەس، زاماناۋي ساياسي ينستيتۋتتاردى تاريحي داستۇرمەن ۇشتاستىرۋعا ۇمتىلىس.

تۇركيانىڭ Anadolu اگەنتتىگى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ باستامالارىن قازاقستان سوڭعى جىلدارى قالىپتاستىرىپ كەلە جاتقان ساياسي مودەلدىڭ لوگيكالىق جالعاسى رەتىندە باعالايدى. ماتەريالدا پارلامەنت تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، پارتيالىق جۇيەنى كۇشەيتۋ جانە قوعامدىق ديالوگتىڭ جاڭا الاڭى رەتىندە حالىق كەڭەسىن قۇرۋ ماسەلەلەرى العا شىعارىلادى.

قىتايدىڭ شينحۋا اگەنتتىگى رەفورمالاردىڭ قوعام تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىرعانىنا نازار اۋدارادى. ماقالادا ءبىر پالاتالى پارلامەنت، كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا جانە حالىق كەڭەسىن قۇرۋ ۇسىنىستارى قازاقستاننىڭ ساياسي جاڭعىرۋىنىڭ ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگياسىنا ساي كەلەتىنى ايتىلعان.

ال رەسەيلىك ۆەدوموستي باسىلىمى بۇل وزگەرىستەردى باسقارۋ فورماسىن اۋىستىرۋ ەمەس، ساياسي ارحيتەكتۋرانى تەرەڭ قايتا قۇرۋ دەپ باعالايدى. ماتەريالدا رەفورمالار بيلىك يەرارحياسىن ناقتىلاپ، پارلامەنتتىڭ ءرولى مەن تيىمدىلىگىن ايتارلىقتاي كۇشەيتەتىنى ەرەكشە اتاپ وتىلەدى.

ءوزىنىڭ اناليتيكالىق ماتەريالىن Deutsche Welle اگەنتتىگى دە ۇسىندى. باسىلىمعا پارلامەنتتىك رەفورما جونىندەگى جۇمىس توبىنىڭ مۇشەسى كارلا جامانقۇلوۆا سۇحبات بەرگەن. ونىڭ ايتۋىنشا، ۇسىنىلعان باستامالار ناقتى دەموكراتيالىق دامۋعا، ياعني «ەستيتىن مەملەكەت» قاعيداتىنا قاراي جاسالعان قادام. سونداي- اق جۇمىس توبى ازىرلەگەن بارلىق ۇسىنىستار، دەپۋتاتتار سانىنا دەيىن، تولىق ەسكەرىلگەنى ايتىلدى.