ۇلەسكەر بولۋ تاۋەكەلى ازايىپ، ۇلەسكەر تارتۋ تالابى كۇشەيدى - جاڭا زاڭ
استانا. قازاقپارات - 31-تامىزدا ەلىمىزدە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەسكەرلىك قاتىسۋعا قاتىستى جاڭا زاڭ كۇشىنە ەندى. بۇل نورمالار تۇرعىن ءۇي نارىعىنا جانە قۇرىلىس سالاسىنا قالاي اسەر ەتەدى؟ پاتەر باعاسىنا ىقپالىن تيگىزە مە؟ بۇرىن قولدانىستا بولعان قانداي كەلىسىم تۇرلەرىنە تىيىم سالىندى؟ ونى بۇزعاندارعا قانداي جازا بەلگىلەندى؟ قازاقپارات اگەنتتىگى وسى ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەپ كوردى.
30-ماۋسىمدا مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەستىك قاتىسۋ، اۆتوموبيل جولدارى جانە مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى تاسىمالداۋ جونىندەگى قىزمەتتەردى كورسەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى.
تۇزەتۋلەردىڭ ءبىرىنشى بلوگى ۇلەستىك قۇرىلىس پروتسەستەرىنىڭ زاڭدىلىعى مەن اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋگە، ۇلەسكەرلەردىڭ قۇقىقتارى مەن زاڭدى مۇددەلەرىن قورعاۋعا باعىتتالعان. زاڭ ازاماتتىق، قىلمىستىق، قىلمىستىق- پروتسەستىك، ازاماتتىق پروتسەستىك جانە الەۋمەتتىك كودەكستەرگە، سونداي-اق 14 زاڭعا تۇزەتۋلەر ەنگىزدى.
قانداي تىيىمدار ەنگىزىلدى؟
جاڭا زاڭ تۇرعىن ءۇي سالاسىنا قاتىستى ەنگىزگەن ەڭ نەگىزگى 2 وزگەرىس بار:
«قازاقستان تۇرعىن ءۇي كومپانياسى» ا ق (ءبىرىڭعاي وپەراتور - رەد. ) كەپىلدىگى نەمەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ (اكىمدىك - رەد. ) رۇقساتى جوق قۇرىلىس كومپانياسىنا ۇلەسكەر قارجىسىن تارتۋعا تىيىم سالىندى.
بۇدان بىلاي ۇلەسكەر قولما-قول اقشاعا پاتەر ساتىپ الا المايدى، قارجى قۇرىلىس كومپانياسىنا تەك ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر ارقىلى اۋدارىلادى.
زاڭگەر ارجان سادۋاقاستىڭ پىكىرىنشە، ءبىرىنشى وزگەرىس تۇرعىن ءۇي باعاسىنا ازداپ اسەر ەتە وتىرىپ، قۇرىلىس نارىعىن «تازالايدى».
- قىسقا مەرزىمدە باعانىڭ ءوسۋى نە ۇسىنىستىڭ ازايۋى مۇمكىن. سەبەبى ءبىرقاتار ۇساق كومپانيالار قولما-قول اقشاسىز جۇمىس ىستەي المايدى، وسىدان بارىپ باعا وسەتىن شىعار. ەندى ۇزاق مەرزىممەن الاتىن بولساق، نارىق ۇساق، قارجىلىق ماسەلەسى بار كومپانيالاردان تازارادى. تەك قارجىلىق تۇرعىدا تۇراقتى ءارى سەنىمدى كومپانيالار قالادى. ول تۇتىنۋشىنىڭ ساپالى ءارى زاڭدىق تۇرعىدان قورعالعان ۇيگە قول جەتكىزۋىنە جول اشادى، - دەيدى ول.
ال قولما-قول اقشاعا پاتەر ساتىپ الۋعا سالىنعان تىيىم اقشانى جىلىستاتۋ جولىن تەجەپ، زاڭسىز جولمەن تابىلعان قارجىنىڭ تۇرعىن ءۇي نارىعىنا «اعىنىن» توقتاتادى.
- بۇل وزگەرىستەر ەل ازاماتتارىنىڭ قارجىسىن قورعاۋ ءۇشىن جاسالعان. بۇرىن كوپتەگەن قۇرىلىس كومپانيالارى پاتەردى قولما- قول اقشاعا ساتامىز دەپ، الدىن الا قاراجاتتى جيناپ الادى دا، كەيىن ءۇيدى سالماي قويادى. وندايدى كوبىنەسە ۇلەسكەر تارتۋعا رۇقساتى جوق كومپانيالار جاسايدى. ودان بولەك، زاڭسىز اقشانىڭ ءىزىن جاسىرۋ دەگەن بار. كەيبىر ازاماتتار جەمقورلىق نە قىلمىستىق جولمەن تابىلعان قارجىنى زاڭداستىرۋ ماقساتىندا پاتەر ساتىپ الادى. ول كەزدە قۇرىلىس كومپانياسى بۇل اقشا قايدان پايدا بولدى دەپ سۇرامايدى. ال ەگەر پاتەر بانك ارقىلى الىنسا، ول جەردە قارجى مونيتورينگىسىنەن وتەدى. كەرەك بولعان جاعدايدا بۇل اقشانى قايدان تاپتىڭىز دەگەن سۇراق قويىلادى. وسى تۇرعىدان العاندا بۇل نورمانى سىبايلاس جەمقورلىققا دا قارسى قۇرال دەپ قابىلداۋعا بولادى، - دەيدى زاڭگەر.
سونداي- اق ارجان سادۋاقاس قولما-قول اقشاعا پاتەر ساتىپ الۋ ءارتۇرلى الاياقتىققا دا الىپ كەلەتىن وپەراتسيا ەكەنىن ەسكە سالدى. سوندا پاتەردىڭ قارجىسىن تەك بانك ارقىلى اۋدارۋ ءبىرىنشى سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الدىن السا، ەكىنشىدەن الاياقتارعا ۇرىنىپ قالۋدان دا قورعايتىن ءتاسىل دەۋگە بولادى.
ق ت ك كەپىلدىگى - ۇلەسكەر قارجىسىن قورعاۋ كەپىلى
ق ر ءو ق م قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتى ءتوراعاسى باقىتجان جۇنىسبەكوۆ قۇرىلىس كومپانيالارىنىڭ «قازاقستان تۇرعىن ءۇي كومپانياسى» ا ق كەپىلدىگىن الۋى پاتەر ساتىپ الۋشىلاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ مەحانيزمىن ايتارلىقتاي نىعايتاتىنىن ايتتى.
- قۇرىلىس سالۋشى مەن ۋاكىلەتتى كومپانيا كەپىلدىك الۋ ءۇشىن «قازاقستان تۇرعىن ءۇي كومپانياسى» ا ق-عا (ق ت ك) جۇگىنىپ، جوبانىڭ زاڭدىق تازالىعىن، ەكونوميكالىق ورىندىلىعىن جانە تاراپتاردىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعىن راستايتىن قاجەتتى قۇجاتتار پاكەتىن ۇسىنادى. ق ت ك جوباعا كەشەندى باعالاۋ جۇرگىزەدى، وعان تەحنيكالىق- ەكونوميكالىق، قارجىلىق جانە زاڭدىق ساراپتاما، سونداي-اق تاۋەكەلدەر مەن قارجىلاندىرۋ قۇرىلىمىن تالداۋ كىرەدى. كەپىلدىك بەرۋ تۋرالى شارتقا قول قويىلعانعا دەيىن ۋاكىلەتتى كومپانيا باس مەردىگەرمەن شارت جاساسۋعا جانە «ق ت ك» ا ق مەن ينجينيرينگتىك ۇيىممەن ءۇشجاقتى كەلىسىمگە قول قويۋعا مىندەتتى. ينجينيرينگتىك ۇيىم تەحنيكالىق قاداعالاۋدى، قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارىنىڭ مەرزىمى مەن كولەمىن باقىلاۋدى، سونداي-اق ۇلەسكەرلەردىڭ قاراجاتىن ماقساتتى پايدالانۋ مونيتورينگىن جۇزەگە اسىرادى، - دەدى ول و ك ق الاڭىنداعى باسپا ءسوز ءماسليحاتىندا.
سونداي-اق ول بارلىق الدىن الا راسىمدەر اياقتالعاننان كەيىن ق ت ك مەن ۋاكىلەتتى كومپانيا اراسىندا كەپىلدىك بەرۋ تۋرالى شارت جاسالىپ، وندا تاراپتاردىڭ مىندەتتەمەلەرى مەن كەپىلدىك جاعدايىن تانۋ شارتتارى بەكىتىلەتىنىن ايتتى.
- ءبىرىڭعاي وپەراتوردىڭ كەپىلدىگى ۇلەسكەرگە قوسىمشا مۇلىكتىك كەپىلزاتسىز-اق سالىنىپ جاتقان تۇرعىن ۇيگە يپوتەكالىق نەسيە راسىمدەۋگە، سونداي-اق «وتباسى بانكى» جۇيەسىنىڭ قۇرالدارى ارقىلى زەينەتاقى جيناقتارىن پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. وسىلايشا، كەپىلدىك تەتىگى ۇلەسكەرلەرگە سەنىمدى قۇقىقتىق قورعاۋدى، قۇرىلىس قارجىلاندىرۋىنىڭ اشىقتىعىن جانە قۇرىلىس سالۋشىدا قارجىلىق تاۋەكەلدەر تۋىنداعان جاعدايدا جوبانىڭ اياقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدى، - دەدى باقىتجان جۇنىسبەكوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، جاڭا مەحانيزمنىڭ نەگىزگى ساتىلارى مىنانداي:
قۇرىلىس سالۋشى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتامانى (ج س ق) ازىرلەيدى.
بانك قۇرىلىس سالۋشىنى تالدايدى (قارجىلىق جاعدايى، تاجىريبەسى، بەدەلى جانە ت. ب. ).
بانك ارنايى شوت اشادى.
قۇرىلىس سالۋشى قاراجاتقا كەزەڭ-كەزەڭىمەن قول جەتكىزەدى، بۇل بەلگىلى ءبىر قۇرىلىس جۇمىستارى ورىندالعانىن راستاعاننان كەيىن جۇزەگە اسادى.
بانكتىك كەلىسىمشارتقا قول قويىلعاننان كەيىن قۇرىلىس سالۋشىعا ۇلەسكەرلەردىڭ قاراجاتىن تارتۋعا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننان (ج ا و) رۇقسات بەرىلەدى.
ۇلەسكەرلەر قاراجاتتى قۇرىلىس سالۋشىعا تىكەلەي ەمەس، بانك شوتتارىنا اۋدارادى.
بانك قۇرىلىس كەزەڭدەرىنىڭ ورىندالۋىن تاۋەلسىز ساراپشىلار (تەحنيكالىق قاداعالاۋ ۇيىمدارى) ارقىلى باقىلايدى.
بانك قۇرىلىس سالۋشىعا قاراجاتتى بەلگىلى ءبىر كەزەڭدەر ورىندالعاننان كەيىن اۋدارادى (قاڭقانى تۇرعىزۋ، تەرەزەلەردى ورناتۋ، ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيالاردى جۇرگىزۋ جانە ت. ب. ).
بانك باقىلاۋ فۋنكتسيالارىن اياقتايدى.
ۇلەسكەرلەرگە مەنشىك قۇقىعى بەرىلەدى.
قۇرىلىس كومپانيالارىنا جەڭىلدىكتەر بار
ءبىر قاراعاندا، زاڭ تالابى كۇشەيىپ، ەندىگى جەردە قۇرىلىس سالۋشى كومپانيالاردىڭ تىنىسى تارىلاتىنداي كورىنۋى مۇمكىن. الايدا، ماماندار بۇنىڭ ءبارى قارجىنى زاڭدى اينالىمعا سالىپ، قارجىلىق اشىقتىقتى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن جاسالىپ جاتقانىن ايتادى. وسى ورايدا قۇرىلىس كومپانيالارىن قاراجاتتى زاڭدى جولمەن تارتۋعا ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا ءبىرىڭعاي وپەراتور كەپىلدىگىن الۋ تالاپتارى جەڭىلدەتىلدى.
- تاجىريبەگە قويىلاتىن تالاپ 3 جىلدان 2 جىلعا قىسقاردى، قۇرىلىس كولەمى بويىنشا تالاپ رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالار مەن استانادا - 18 مىڭ شارشى مەتردەن 10 مىڭ شارشى مەترگە، وڭىرلەردە - 9 مىڭ شارشى مەتردەن 5 مىڭ شارشى مەترگە دەيىن تومەندەتىلدى، - دەيدى باقىتجان جۇنىسبەكوۆ.
كوميتەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا، وسىعان دەيىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەستىك قاتىسۋ ءتاسىلى ءوزىن حالىقتى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگى رەتىندە كورسەتە العان. الايدا اعىمداعى سىن-قاتەرلەر، سونىڭ ىشىندە قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ جوسىقسىز تاجىريبەسى، رەتتەۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى جانە ايماقتىق قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ زاڭدى ۇلەستىك نارىققا قاتىسۋىنا نەگىزسىز كەدەرگىلەردىڭ بولۋى زاڭنامالىق بازانى جاڭارتۋعا الىپ كەلگەن. 31-تامىزدا كۇشىنە ەنگەن نورمالار نەگىزىنەن وسى تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى رەتتەۋ ءۇشىن ازىرلەنگەن.
اۆتور
ەربول جانات