جيىندى قۇرىلتايدىڭ قارجى جانە بيۋدجەت كوميتەتى ۇيىمداستىردى. باسقوسۋدا مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتىندەگى اشىقتىقتى ارتتىرۋ، مەملەكەت قاتىساتىن ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن باقىلاۋدى كۇشەيتۋ جانە «مەملەكەتتىك مۇلىك تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر ەنگىزۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
قۇرىلتاي دەپۋتاتى يليا تەرەنچەنكو مەملەكەتتىك جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورداعى اكتيۆتەردى ءتيىمدى باسقارۋ ەكونوميكانىڭ دامۋىنا، باسەكەلەستىكتىڭ قالىپتاسۋىنا جانە بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ ۇتىمدى جۇمسالۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنىن ايتتى.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، 2020- 2024 -جىلدارى 13 ءىرى الەۋمەتتىك- كاسىپكەرلىك كورپوراتسياعا جۇرگىزىلگەن اۋديت كەزىندە 137,9 ميلليارد تەڭگەگە قارجىلىق زاڭبۇزۋشىلىق انىقتالعان. بۇدان بولەك، 40 ميلليارد تەڭگەدەن استام ىقتيمال شىعىن مەن الىنباعان پايدا، سونداي-اق بيۋدجەت قاراجاتى مەن اكتيۆتەردى جوسپارلاۋ جانە پايدالانۋ كەزىندە 48 ميلليارد تەڭگەگە قاتىستى تيىمسىزدىك تىركەلگەن.
يليا تەرەنچەنكو مەملەكەتتىك كاسىپورىنداردى باسقارۋعا كاسىبي ماماندار تارتۋ، ولاردىڭ جۇمىسىنا ناقتى كورسەتكىشتەر بەلگىلەۋ، قارجىلىق ەسەپتىلىكتى اشىق جۇرگىزۋ جانە قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
جيىندا جەكەشەلەندىرۋ ماسەلەسىنە دە نازار اۋدارىلدى. كوممۋنالدىق مەنشىك نىساندارىن اۋكتسيونعا شىعارۋ كورسەتكىشى 2023 -جىلى 2179 بولسا، 2024 -جىلى 3672 گە، ال 2025 -جىلى 13760 قا جەتكەن. سونىڭ ىشىندە 13281 نىسان ساتىلىپ، 2025 -جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەرگە 14,2 ميلليارد تەڭگە تۇسكەن.
2025 -جىلعى 24-ماۋسىمدا زاڭناماعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر باسەكەسىز جەكەشەلەندىرۋ تەتىكتەرىن الىپ تاستاپ، مۇلىكتى باعالاۋ تالاپتارىن كۇشەيتتى. مەملەكەتتىك اكتيۆتەردى اشىق ەلەكتروندىق ساۋدا ارقىلى ساتۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار كومپانيا اكتسيالارىن IPO جانە SPO ارقىلى ورنالاستىرۋ باسقارۋ ساپاسى مەن اشىقتىقتى ارتتىرۋدىڭ ءبىر جولى رەتىندە قاراستىرىلىپ وتىر.
دوڭگەلەك ۇستەلدە الەۋمەتتىك- كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ كوممەرتسيالىق جوبالاردان ۋاقتىلى شىعۋى ءدا سوز بولدى. يليا تەرەنچەنكونىڭ پىكىرىنشە، جوبالار شىعىنىن وتەگەننەن كەيىن كورپوراتسيالار بيزنەستەن شىعىپ، اكتيۆتەردى اشىق اۋكتسيون نەمەسە IPO/SPO ارقىلى ساتۋى كەرەك.
كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىم نىساندارىنىڭ يەلىگىنە قاتىستى ماسەلە دە كوتەرىلدى. كەيبىر تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ اۋماعىندا قۇرىلىس سالۋشىلار ورناتقان قۇبىرلار مەن قوسالقى ستانتسيالار اكىمدىككە نەمەسە تابيعي مونوپوليا سۋبەكتىلەرىنىڭ بالانسىنا بەرىلمەي قالادى. سالدارىنان ولاردى كۇتىپ ۇستاۋعا جاۋاپتى ۇيىمدى انىقتاۋ قيىن.
- تۇرعىن ءۇي كەشەندەرىنىڭ اۋماعىندا سالىنعان كەيبىر ينجەنەرلىك جەلىلەر ءالى كۇنگە دەيىن ەشبىر ۇيىمنىڭ بالانسىنا بەرىلمەگەن. سونىڭ سالدارىنان ولاردى كۇتىپ ۇستاۋ مەن جوندەۋگە جاۋاپتى تاراپتى انىقتاۋ قيىن. سوندىقتان تەحنيكالىق اۋديت جۇرگىزىپ، كەمشىلىكتەردى جويعاننان كەيىن بۇل جەلىلەردى ءتيىستى ۇيىمداردىڭ بالانسىنا بەرۋ ءتارتىبىن جەڭىلدەتۋ قاجەت، - دەدى يليا تەرەنچەنكو.
دەپۋتات مەملەكەتتىك مۇلىكتى جالعا بەرۋ، ساتۋ جانە ينۆەستيتسيالىق جوبالاردان تۇسكەن قاراجاتتىڭ جۇمسالۋىنا قوعامدىق باقىلاۋ قاجەت ەكەنىن دە ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، بۇل قاراجات الەۋمەتتىك نىساندار سالۋعا، جۇمىس ورىندارىن اشۋعا جانە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا باعىتتالۋى ءتيىس.
بۇعان دەيىن دەپۋتاتتار تۋريزم سالاسىنداعى جوبالاردىڭ تيىمدىلىگىن تەكسەرۋدى تالاپ ەتكەنى تۋرالى جازعان ەدىك.