2026 -جىلعى 1-شىلدەدەن باستاپ كۇشىنە ەنگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ 32-بابىندا ازاماتتاردىڭ دەنساۋلىعىن قورعاۋعا جانە زاڭدا بەلگىلەنگەن جاعدايلاردا تەگىن مەديتسينالىق كومەك الۋعا قۇقىعى بەكىتىلگەن. بۇل كەپىلدىك تەرى اۋرۋلارى مەن جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن ينفەكسيالارعا مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋگە دە قولدانىلادى.
ق ر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە قاراستى قازاق دەرماتولوگيا جانە ينفەكسيالىق اۋرۋلار عىلىمي ورتالىعىنىڭ جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى جانە قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءسانيا وسپانوۆانىڭ ايتۋىنشا، تەرى اۋرۋلارى مەن ج ج ب ي كەزىندە تەگىن دياگنوستيكا مەن ەم كەپىلدەندىرىلگەن تەگىن مەديتسينالىق كومەك (ت م ك ك ك) جانە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ (م ءا م س) اياسىندا كورسەتىلەدى.
ەڭ الدىمەن، بۇل ەپيدەميولوگيالىق تۇرعىدان قاۋىپتى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جۇقپالى اۋرۋلارعا، ونىڭ ىشىندە مەرەزگە (سيفيليس)، سونداي-اق ارنايى ەمدەۋدى جانە تۇراقتى باقىلاۋدى قاجەت ەتەتىن كەيبىر اۋىر سوزىلمالى دەرماتوزدار مەن تۇقىم قۋالايتىن تەرى اۋرۋلارىنا قاتىستى.
ال باسقا تەرى اۋرۋلارى مەن جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن ينفەكسيالار بويىنشا تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كولەمى ءار پاتسيەنتكە جەكە ايقىندالادى. بۇل دياگنوزعا، مەديتسينالىق كورسەتىلىمگە، كورسەتىلەتىن كومەكتىڭ تۇرىنە، جولدامانىڭ بولۋىنا جانە پاتسيەنتتىڭ م ءا م س جۇيەسىندەگى مارتەبەسىنە بايلانىستى. ال شۇعىل مەديتسينالىق كومەك ساقتاندىرۋ مارتەبەسىنە قاراماستان كورسەتىلەدى.
- كوپ جاعدايدا بەيىندى ماماننىڭ قابىلداۋىنا العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك دارىگەرىنىڭ جولداماسىمەن بارادى. دەگەنمەن دەرماتوۆەنەرولوگيالىق اۋرۋلارى بار پاتسيەنتتەر جالپى پراكتيكا دارىگەرىنىڭ جولداماسىنسىز- اق دەرماتوۆەنەرولوگقا تىكەلەي جۇگىنە الادى. ءبىراق بۇل بارلىق تەكسەرۋ مەن ەم اۆتوماتتى تۇردە تەگىن كورسەتىلەدى دەگەندى بىلدىرمەيدى. قىزمەتتىڭ قارجىلاندىرىلۋى دياگنوزعا، مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەرگە، پاتسيەنتتىڭ ساقتاندىرۋ مارتەبەسىنە جانە قاجەتتى قىزمەتتىڭ ت م ك ك ك نەمەسە م ءا م س پاكەتىنە ەنۋىنە بايلانىستى شەشىلەدى، - دەيدى ءسانيا وسپانوۆا.
بۇگىندە قازاقستاندا دەرماتوۆەنەرولوگيالىق كومەك بىرنەشە دەڭگەيدە كورسەتىلەدى. الدىمەن اۋرۋ العاشقى مەديتسينالىق- سانيتارلىق كومەك دەڭگەيىندە انىقتالادى. قاجەت بولعان جاعدايدا پاتسيەنت اۋداندىق، وبلىستىق نەمەسە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق ۇيىمدارعا جىبەرىلەدى.
وڭىرلەردە كوپبەيىندى اۋرۋحانالار جانىنان دەرماتوۆەنەرولوگيالىق كابينەتتەر، بولىمشەلەر مەن مامانداندىرىلعان ورتالىقتار جۇمىس ىستەيدى. ال قازاق دەرماتولوگيا جانە ينفەكسيالىق اۋرۋلار عىلىمي ورتالىعى سالانىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق- ادىستەمەلىك جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ، ماماندار دايارلاۋمەن قاتار، پاتسيەنتتەرگە مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى.
اۋىل تۇرعىندارىنا العاشقى كومەك دارىگەرلىك امبۋلاتوريالاردا، فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك جانە مەديتسينالىق پۋنكتتەردە كورسەتىلەدى. قاجەت بولعان جاعدايدا ولار اۋداندىق نەمەسە وبلىستىق دەرماتوۆەنەرولوگتارعا جولدانادى.
مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن تەلەمەديتسينا ارقىلى كەڭەس بەرۋ، كوشپەلى قابىلداۋلار مەن جىلجىمالى مەديتسينالىق كەشەندەر كەڭىنەن پايدالانىلىپ كەلەدى. جاڭادان اشىلعان اۋىلدىق العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك نىساندارى دا تەلەمەديتسينالىق كەڭەس بەرۋگە قاجەتتى جابدىقتارمەن جابدىقتالعان.
سوعان قاراماستان، وڭىرلەردە مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى ءالى دە اركەلكى.
- تۇرعىلىقتى جەردە كەڭەس الىپ، العاشقى تەكسەرۋدەن ءوتىپ، باستاپقى ەم قابىلداۋ مۇمكىندىگى جىلدان- جىلعا ارتىپ كەلەدى. الايدا كۇردەلى زەرتحانالىق زەرتتەۋلەر، فوتوتەراپيا، اۋىر سوزىلمالى دەرماتوزداردى ەمدەۋ جانە ستاتسيونارلىق كومەك نەگىزىنەن وبلىستىق، قالالىق مەديتسينالىق ۇيىمدار مەن رەسپۋبليكالىق عىلىمي ورتالىقتا كورسەتىلەدى. سوندىقتان مۇنداي كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى وڭىردەگى بەيىندى مامانداردىڭ جەتكىلىكتىلىگىنە، مەديتسينالىق جابدىقتالۋىنا، كولىك قاتىناسىنا جانە پاتسيەنتتى ءتيىستى مەديتسينالىق ۇيىمعا دەر كەزىندە جىبەرۋ جۇيەسىنە تىكەلەي بايلانىستى، - دەيدى ءسانيا وسپانوۆا.
مەملەكەتتىك مەديتسينالىق ۇيىمداردا دەرماتوۆەنەرولوگيالىق كومەك كلينيكالىق حاتتامالار مەن قولدانىستاعى ستاندارتتارعا سايكەس كورسەتىلەدى. دياگنوزىنا قاراي پاتسيەنتتەرگە دەرماتوسكوپيا، زەرتحانالىق جانە ميكروسكوپيالىق زەرتتەۋلەر، باكتەريولوگيالىق سەبىندى، جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن ينفەكسيالارعا سەرولوگيالىق جانە پ ت ر زەرتتەۋلەرى، ال قاجەت بولعان جاعدايدا بيوپسيا ماتەريالىنا گيستولوگيالىق تالداۋ جاسالادى.
كوپتەگەن مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق ۇيىمدا UVA جانە 311 ن م UVB ساۋلەلەرىنە نەگىزدەلگەن زاماناۋي فوتوتەراپيا ءادىسى قولدانىلادى.
ەم امبۋلاتوريالىق جاعدايدا، كۇندىزگى نەمەسە تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەيتىن ستاتسيوناردا جۇرگىزىلەدى. وعان سىرتقا جاعىلاتىن جانە جۇيەلى دارىلىك تەراپيا، فيزيوتەراپيالىق ەم-شارالار، شاعىن مەديتسينالىق ارالاسۋلار مەن كەيىنگى ديسپانسەرلىك باقىلاۋ كىرەدى. دەگەنمەن كەيبىر ەمدەۋ تاسىلدەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگى قويىلعان دياگنوزعا، مەديتسينالىق كورسەتىلىمدەرگە، پاتسيەنتتىڭ ساقتاندىرۋ مارتەبەسىنە، مەديتسينالىق ۇيىمداعى قاجەتتى جابدىقتىڭ بولۋىنا جانە ونىڭ الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىمەن جاسالعان شارتىنا بايلانىستى.
دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا، سوڭعى جىلدارى پاتسيەنتتەردىڭ قانداي شاعىممەن جۇگىنەتىنى ايتارلىقتاي وزگەرگەن جوق.
- كوبىنە دەرماتيت، ەكزەما، پسورياز، بەزەۋ جانە روزاتسەا سياقتى تەرىنىڭ قابىنۋ جانە سوزىلمالى اۋرۋلارىنا شالدىققان ادامدار كەلەدى. سونداي-اق تەرى مەن تىرناقتىڭ ساڭىراۋقۇلاق جانە پارازيتتىك اۋرۋلارى، باس تەرىسىنىڭ اۋرۋلارى، مەڭدەر مەن باسقا دا تەرى تۇزىلىستەرىنە قاتىستى شاعىمدار ءجيى ايتىلادى. بۇدان بولەك، جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن ينفەكسيالارعا كۇدىك تۋعاننان كەيىن نەمەسە قورعانۋسىز جىنىستىق قاتىناستان سوڭ تەكسەرىلۋگە كەلەتىندەر دە از ەمەس. مۇنداي ينفەكسيالار كوپ جاعدايدا ۇزاق ۋاقىت ەشقانداي بەلگى بەرمەيتىندىكتەن، كوبىنە تەك مەديتسينالىق تەكسەرۋ كەزىندە انىقتالادى. سونىمەن بىرگە ۇزاق باقىلاۋدى، فوتوتەراپيانى، جۇيەلى نەمەسە بيولوگيالىق ەمدى قاجەت ەتەتىن اۋىر ءارى ءجيى قايتالاناتىن سوزىلمالى دەرماتوزدارى بار پاتسيەنتتەردىڭ سانى دا كوبەيىپ كەلەدى، - دەيدى ءسانيا وسپانوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاندا جىنىستىق جولمەن بەرىلەتىن ينفەكسيالاردىڭ الدىن الۋ مەن ولاردى ەرتە انىقتاۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. دەرماتوۆەنەرولوگيالىق كومەك كورسەتۋ ستاندارتى مۇنداي ينفەكسيالاردى انىقتاۋدى، ەسەپكە الۋدى، ناۋقاسپەن بايلانىستا بولعان ادامداردى تەكسەرۋدى جانە قاجەتتى ەمدەۋ- پروفيلاكتيكالىق شارالاردى جۇرگىزۋدى قامتيدى.
قازاقستاندا ا ي ت ۆ ينفەكسياسىنىڭ الدىن الۋ جۇيەسى اياسىندا قۇپيا تەستىلەۋ مەن كەڭەس بەرۋ قىزمەتتەرى قولجەتىمدى. سونداي-اق مەديتسينالىق كورسەتىلىم بولعان جاعدايدا بايلانىسقا دەيىنگى جانە بايلانىستان كەيىنگى پروفيلاكتيكا جۇرگىزىلەدى. بۇل شارالار پروفيلاكتيكالىق جانە مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋعا، قوعامداعى ستيگمانى ازايتۋعا ءارى ادامداردى اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋ ءۇشىن دەر كەزىندە مامانعا قارالۋعا ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان.