ەلدە جاستار ءسابي سۇيۋگە اسىقپايدى

استانا. قازاقپارات - ەلدە حالىق سانى وسكەنىمەن، تۋۋ كورسەتكىشى بويىنشا ءبىز دە ماقتانا المايمىز. بيىل 201 مىڭنان اسا ءسابي دۇنيە ەسىگىن اشقان. الايدا بۇل بىلتىرعى جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا شامامەن 9 پايىزعا از. مۇنىڭ باستى سەبەبى - جاستار وتاۋ قۇرۋعا اسىقپايدى.

Фото: Kazinform

 ەل كورىپ، جەر كورگىسى كەلەدى. قىزمەتتە ءوسىپ، ەشكىمگە ماسىل بولماي، ءوز بەتىنشە كۇن كورگەندى قالايدى. سول سەبەپتى بالالى بولۋدى دا كەيىنگە شەگەرەدى. بۇل دۇرىس پا، بۇرىس پا؟ ال ەكىنشى ءبىر وتباسى ءبىر پەرزەنت سۇيۋگە زار.

 بۇل ەسىكتىڭ ار جاعىندا كۇن سايىن جاڭا ءومىر باستالادى. مۇنداعى ءاربىر انا مەن ءسابي - ەلدەگى دەموگرافيالىق احۋالدىڭ ءبىر بولشەگى. ءبىر وتباسى ءۇشىن بۇل - كوپتەن كۇتكەن قۋانىش، ال ەل ءۇشىن - حالىق سانىنىڭ قالىپتاسۋىنا اسەر ەتەتىن ماڭىزدى فاكتور. ال بۇل كورسەتكىشكە الەۋمەتتىك جاعدايدان باستاپ، وتباسىنىڭ بالا سانىن جوسپارلاۋىنا دەيىنگى ءتۇرلى فاكتور ىقپال ەتەدى. تۋۋ كورسەتكىشىنىڭ تومەندەۋى - ءبىر عانا وتباسىنىڭ تاڭداۋى ەمەس، قوعامداعى وزگەرىستەرمەن ساباقتاس ءۇردىس. جاس انالاردىڭ پىكىرى دە وتباسى قۇندىلىعى مەن بالا تاربيەسىنە قاتىستى ۇستانىمداردىڭ وزگەرگەنىن اڭعارتادى.

№2 قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحانانىڭ پەرزەنتحاناسىندا بيىل 7,5 مىڭعا جۋىق ايەل بوسانعان. ولاردىڭ 30 پايىزى جۋىعى جاساندى ۇرىقتاندىرۋ جولىمەن انا اتانعاندار.

 سۇڭقار حانگەلدينا، №2 قالالىق كوپبەيىندى اۋرۋحانانىڭ ايەلدەر دەنساۋلىعى بولىمشەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى، جوعارى ساناتتاعى اكۋشەر-گينەكولوگ:

ءسىز 35 جاسقا دەيىن العاشقى جۇكتىلىكتى جوسپارلاپ، ءسابيىڭىزدى دۇنيەگە اكەلۋگە ۇلگەرۋىڭىز كەرەك. جالپى دەموگرافيانىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتەتىن كوپتەگەن فاكتور بار. سونىڭ ءبىرى - جاس جۇبايلاردىڭ باسپانا ماسەلەسى. بىزگە كەلەتىن پاسيەنتتەر دە: «جۇكتىلىكتى كەش جوسپارلادىق. الدىمەن بىرنەشە جىل جۇمىس ىستەپ، ءۇي الايىق دەدىك»، - دەپ جاتادى. ياعني ولار ەكونوميكالىق جانە قارجىلىق قيىندىقتارعا بايلانىستى بالا ءسۇيۋدى كەيىنگە قالدىرۋعا ءماجبۇر بولادى.

 كەش ۇيلەنۋدىڭ ءبىر قاۋپى سول ءسابي ءسۇيۋ مۇمكىندىگى قيىنداي تۇسەدى. الايدا تۇرمىسى ءتۇزۋ، ءتاۋىر جالاقىسى بار جاستا ادام ەل كورىپ، جەر كورگىسى كەلەدى. قىزمەت قۋىپ، اقشا جيامىن دەيتىندەردە ءسابي سۇيۋگە قۇلىقسىز. ال قىزمەتتە جۇرگەندەرىنىڭ بالا قاراۋعا ۋاقىتى جوق. دەگەنمەن جۇرتتىڭ ءبارى مانساپ قۋىپ جۇرگەن جوق. بۇل پەرزەنتحانادا تاۋلىگىنە وتىزدان استام نارەستە دۇنيەگە كەلەدى. ولاردىڭ قاتارىندا ەگىزدەر دە بار.

 «ۇرپاعىڭمەن مىڭ جاسا، تۇقىمىڭ ءوسسىن» دەگەن بابادان قالعان باتالى ءسوز بار. ءسابيدىڭ ىڭگالاعان ءۇنى شاڭىراقتىڭ شاتتىعى عانا ەمەس، ەلدىڭ ەرتەڭىن جالعايتىن ءۇن. الايدا بۇگىن سول قۋانىشتىڭ ءۇنى باسەڭدەپ، بەسىكتەگى بوبەكتىڭ سانى سيرەپ كەتپەي مە دەگەن دە الاڭ بار. ماسەلەن، 2018 -جىلى 397 مىڭنان استام ءسابي ومىرگە كەلسە، 2021 -جىلى 445 مىڭعا جەتتى. ال 2024 -جىلى كورسەتكىش كۇرت تومەندەپ، 366 مىڭعا تۇسكەن. ال بىلتىرعى كورسەتكىش - 335.

 24.kz