كوپشىلىك ءۇشىن تۇسكەن جاپىراق - ۋاقىتىندا جينالۋى ءتيىس قوقىس. الايدا تابيعاتتا ونىڭ اتقاراتىن قىزمەتى الدەقايدا ماڭىزدى.
اعاشتان تۇسكەن جاپىراق ۋاقىت وتە ىدىراپ، قايتادان توپىراققا سىڭەدى. وسى تابيعي اينالىم ارقىلى جەر ورگانيكالىق زاتتارمەن تولىعىپ، ءتۇرلى جاندىك پەن ۇساق جانۋارعا تىرشىلىك ورتاسى قالىپتاسادى. سوندىقتان ەكولوگتەر ساياباق، ورماندى القاپ جانە اعاش ءتۇبى سەكىلدى جاسىل اۋماقتاردا جاپىراقتى تۇگەل جيناۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن ايتادى.
بۇل قالاداعى جاپىراقتى مۇلدە تازارتپاۋ كەرەك دەگەن ءسوز ەمەس. ىلعال جاپىراق تروتۋار مەن باسپالداقتى تايعاق ەتۋى، جولداعى قوزعالىسقا كەدەرگى كەلتىرۋى نەمەسە سۋ اعاتىن ارىقتار مەن كارىز جۇيەسىن بىتەپ قالۋى مۇمكىن. سوندىقتان ماسەلە - جاپىراقتى جيناۋ نەمەسە جيناماۋدا ەمەس، ونى قاي جەردە قالدىرۋعا بولاتىنىن دۇرىس انىقتاۋدا.
توپىراققا تابيعي تىڭايتقىش بولادى
تۇسكەن جاپىراقتىڭ ەڭ ۇلكەن پايداسىنىڭ ءبىرى - توپىراقتى ورگانيكالىق زاتتارمەن بايىتۋى. جاپىراق بىرتىندەپ ىدىراعان كەزدە ونىڭ قۇرامىنداعى قورەكتىك ەلەمەنتتەردىڭ ءبىر بولىگى قايتادان توپىراققا وتەدى. وسىلايشا تابيعاتتا ۇزدىكسىز زات اينالىمى جۇرەدى.
بۇل اسىرەسە قالاداعى جاسىل جەلەك ءۇشىن ماڭىزدى. ويتكەنى كولىك پەن ادام كوپ جۇرەتىن جەرلەردەگى توپىراق جيى تاپتالىپ، تىعىزدالادى. مۇنداي جاعدايدا اۋا مەن سۋدىڭ وسىمدىك تامىرىنا جەتۋى قيىندايدى.
ال شىرىندى توپىراق قۇرىلىمىن جاقسارتىپ، ونداعى ءتىرى اعزالاردىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرادى. سونىڭ ناتيجەسىندە اعاشتار مەن باسقا وسىمدىكتەردىڭ وسۋىنە قولايلى جاعداي قالىپتاسادى.
كەي قالالاردا جاپىراق قوقىس رەتىندە جويىلماي، قايتا وڭدەلەدى. ماسەلەن، ا ق ش- تىڭ يللينويس شتاتىنداعى نەيپەرۆيلل قالاسىندا جينالعان جاپىراقتىڭ ءبىر بولىگى اۋىل شارۋاشىلىعىندا توپىراقتىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن پايدالانىلادى.
توپىراقتاعى ىلعالدى ساقتاۋعا كومەكتەسەدى
جاپىراقتىڭ تاعى ءبىر قىزمەتى - تابيعي مۋلچا بولۋى. اعاش تۇبىندە قالعان جاپىراق جەردىڭ بەتىن جاۋىپ، ىلعالدىڭ تەز بۋلانۋىن تەجەيدى. سونىڭ ارقاسىندا توپىراق سۋدى ۇزاعىراق ساقتاي الادى.
بۇل جازدا عانا ەمەس، كۇز بەن قىستا دا ماڭىزدى. جاپىراق قاباتى اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ كۇرت وزگەرىسىنىڭ توپىراققا اسەرىن ازايتىپ، وسىمدىك تامىرلارىن سۋىقتان قورعايتىن تابيعي جابىن قىزمەتىن اتقارادى.
كوكتەم مەن جازدا مۇنداي توپىراق ىلعالدى جاقسىراق ساقتايتىندىقتان، جاسىل جەلەكتى جيى سۋارۋ قاجەتتىلىگى دە ازايۋى مۇمكىن. ياعني تابيعي جاپىراق قاباتىن دۇرىس پايدالانۋ قالانى كوگالداندىرۋ كەزىندە سۋ رەسۋرسىن ۇنەمدەۋگە دە كومەكتەسەدى.
قالاداعى جاندىكتەر مەن ۇساق جانۋارلارعا پانا بولادى
سارعايىپ جەردە جاتقان جاپىراق ادامعا قاجەتسىز قالدىق بولىپ كورىنۋى مۇمكىن. ءبىراق ونىڭ استىندا شاعىن ەكوجۇيە بار.
جاۋىنقۇرتتار مەن كوپتەگەن ۇساق اعزالار ءشىرىپ جاتقان وسىمدىك قالدىقتارىن ىدىراتۋعا قاتىسادى. جاۋىنقۇرتتار توپىراق ىشىندە قوزعالىپ، ونى قوپسىتادى. ناتيجەسىندە جەرگە اۋا مەن سۋدىڭ ءوتۋى جەڭىلدەيدى.
كەيبىر كوبەلەك، قوڭىز جانە باسقا جاندىك تۇرلەرى دە قىستى جاپىراق اراسىندا نەمەسە ونىڭ استىنداعى توپىراقتا وتكىزەدى. جەرگە ۇيا سالاتىن جابايى ارالار ءۇشىن دە توپىراقتىڭ تابيعي قۇرىلىمىنىڭ ساقتالۋى ماڭىزدى.
بۇل تەك جاندىكتەر ماسەلەسى ەمەس. قالاداعى تابيعي قورەكتىك تىزبەك ءبىر-بىرىمەن بايلانىستى. جاندىكتەرمەن قۇستار مەن باسقا جانۋارلار قورەكتەنەدى. سوندىقتان ولاردىڭ سانىنىڭ ازايۋى ەكوجۇيەنىڭ وزگە بولىكتەرىنە دە اسەر ەتۋى ىقتيمال.
بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋعا ىقپال ەتەدى
قالالار تەك ادامدار تۇراتىن ورتا ەمەس. مۇندا اعاشتار، شوپتەر، ساڭىراۋقۇلاقتار، قۇستار، جاندىكتەر جانە كوپتەگەن ميكرواعزا قاتار تىرشىلىك ەتەدى. وسىلاردىڭ جيىنتىعى قالانىڭ ەكوجۇيەسىن قۇرايدى.
جاپىراق قاباتى وسى جۇيەنىڭ تابيعي بولىگى سانالادى. ول ميكرواعزالاردىڭ تىرشىلىگىنە جاعداي جاساپ، ورگانيكالىق زاتتاردىڭ ىدىراۋىنا كومەكتەسەدى.
ال ساياباقتار مەن باسقا جاسىل اۋماقتاردى تابيعي قالپىنان شامادان تىس تازارتۋ كەيبىر تىرشىلىك يەلەرىنىڭ مەكەن ەتۋ ورتاسىن ازايتۋى مۇمكىن. سوندىقتان قازىرگى كوگالداندىرۋدا ساياباقتىڭ بارلىق بولىگىن بىردەي تازالاۋدىڭ ورنىنا، تابيعي ۋچاسكەلەردى ساقتاۋعا ءمان بەرىلەدى.
جاپىراق جينايتىن تەحنيكانى از قولدانۋعا بولادى
قالاداعى جاپىراقتىڭ ءبارىن جيناۋ ءۇشىن ەداۋىر رەسۋرس قاجەت. كوممۋنالدىق قىزمەتتەر ارنايى كولىك، اۋا ۇرلەگىش قۇرىلعىلار جانە باسقا تەحنيكا پايدالانادى.
ەگەر مۇنداي قۇرىلعىلار بەنزين نەمەسە ديزەلمەن جۇمىس ىستەسە، ولار اتموسفەراعا شىعارىندىلار بولەدى. بۇعان جينالعان جاپىراقتى تاسىمالدايتىن كولىكتەردى دە قوسۋعا بولادى.
سوندىقتان قاۋىپسىزدىككە كەدەرگى كەلتىرمەيتىن جاسىل اۋماقتاردا جاپىراقتىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىن قالدىرۋ مەحانيكالىق تازالاۋ كولەمىن ازايتادى. بۇل تەحنيكا مەن جانارمايعا جۇمسالاتىن رەسۋرستى دا ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ارتىق شۋدى ازايتادى
جاپىراق جينايتىن تەحنيكانىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى - قاتتى دىبىس شىعارۋى. اسىرەسە اۋا ۇرلەگىش قۇرىلعىلار تۇرعىن ۇيلەرگە جاقىن اۋماقتا پايدالانىلعان كەزدە اينالاعا ايتارلىقتاي شۋ تاراتادى.
قالاداعى تۇراقتى شۋ ادامنىڭ جايلىلىعىنا عانا ەمەس، قۇستار مەن باسقا جانۋارلاردىڭ تىرشىلىگىنە دە اسەر ەتۋى مۇمكىن. سوندىقتان مەحانيكالىق تازالاۋدى تەك قاجەت اۋماقتاردا جۇرگىزۋ قالانىڭ اكۋستيكالىق ورتاسىنا تۇسەتىن جۇكتەمەنى دە ازايتادى.
قالا بيۋجەتى مەن جۇمىس كۇشىن ۇنەمدەيدى
جاپىراقتى تازالاۋ - بىرنەشە كەزەڭنەن تۇراتىن جۇمىس. ونى جيناۋ، قاپتاۋ نەمەسە تەحنيكاعا تيەۋ، تاسىمالداۋ جانە كەيىن كادەگە جاراتۋ قاجەت. مۇنىڭ ءارقايسىسىنا ادام كۇشى، ۋاقىت، تەحنيكا جانە جانارماي جۇمسالادى.
ساياباقتىڭ تابيعي بولىكتەرىندە نەمەسە اعاش تۇبىندە جاپىراقتىڭ بەلگىلى ءبىر مولشەرىن قالدىرۋ تازالاۋ كولەمىن ازايتادى. ال جينالۋى ءتيىس جاپىراقتى تۇرمىستىق قالدىقپەن ارالاستىرماي، كومپوست جاساۋعا جىبەرۋگە بولادى.
كومپوستقا اينالعان ورگانيكالىق ماسسا كەيىن گۇلزارلارعا، ساياباقتارعا جانە باسقا جاسىل اۋماقتارعا پايدالانىلۋى مۇمكىن. وسىلايشا ءبىر ماۋسىمدا جينالعان تابيعي ماتەريال كەلەسى جىلى قايتادان كوگالداندىرۋعا قىزمەت ەتەدى.
جاپىراقتى قاي جەرلەردەن مىندەتتى تۇردە جيناعان دۇرىس؟
جاپىراق پايدالى بولعانىمەن، ونى قالانىڭ كەز كەلگەن جەرىندە قالدىرۋ دۇرىس ەمەس.
ەڭ الدىمەن تروتۋارلار، جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولى، باسپالداقتار مەن ۆەلوجولدار تازارتىلۋى قاجەت. جاڭبىر نەمەسە قار تۇسكەننەن كەيىن دىمقىل جاپىراق تايعاق بولىپ، ادامداردىڭ قۇلاۋ ءقاۋپىن ارتتىرادى.
اۆتوموبيل جولدارى مەن تۇراقتاردا دا جاپىراقتىڭ شامادان تىس جينالۋىنا جول بەرمەگەن ءجون. سونىمەن قاتار ول جاڭبىر سۋىن قابىلدايتىن تورلار مەن ارىقتاردى بىتەپ، سۋدىڭ قالىپتى اعۋىنا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن.
اۋرۋ نەمەسە زيانكەستەر زاقىمداعان اعاشتاردىڭ جاپىراعىنا دا بولەك قاراعان ءجون. كەيبىر وسىمدىك اۋرۋلارىنىڭ قوزدىرعىشتارى تۇسكەن جاپىراقتا ساقتالۋى مۇمكىن. مۇنداي جاعدايدا جاپىراقتى سول جەردە قالدىرۋ ەمەس، ماماندار ۇسىنعان تاسىلمەن جيناپ، كادەگە جاراتۋ ءتيىمدى.
جاپىراقتى ورتەگەن دۇرىس پا؟
جينالعان جاپىراقتى ورتەۋ - ودان قۇتىلۋدىڭ ەكولوگيالىق ءتيىمدى جولى ەمەس. وسىمدىك قالدىقتارى جانعان كەزدە ءتۇتىن مەن ۇساق بولشەكتەر اۋاعا تارايدى. اسىرەسە قالا ىشىندە مۇنداي ءتۇتىن اۋانىڭ ساپاسىن ناشارلاتادى.
ونىڭ ورنىنا تازا ءارى اۋرۋ بەلگىلەرى جوق جاپىراقتى كومپوست جاساۋعا نەمەسە اعاش پەن بۇتا تۇبىنە مۋلچا رەتىندە پايدالانۋعا بولادى.
جاپىراقتى مۋلچا رەتىندە قولدانعاندا ونى تىم قالىڭ ءۇيىپ تاستاماعان ءجون. اۋا مەن سۋدىڭ توپىراققا وتۋىنە مۇمكىندىك بەرەتىن قالىپتى قابات جەتكىلىكتى.
ەڭ ءتيىمدى ءتاسىل قانداي؟
قالاداعى جاپىراق ماسەلەسىندە «ءبارىن جيناۋ» نەمەسە «مۇلدە جيناماۋ» دەگەن ەكى شەشىمنىڭ ءبىرىن تاڭداۋ مىندەتتى ەمەس.
جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولى، جول جيەگى، بالالار الاڭى، باسپالداق، ارىق پەن باسقا ينفراقۇرىلىمدىق اۋماقتار قاۋىپسىزدىك ءۇشىن تازارتىلۋى ءتيىس. ال ساياباقتاردىڭ تابيعي بولىكتەرىندە، اعاش پەن بۇتا تۇبىندە، ادام كوپ جۇرمەيتىن جاسىل اۋماقتاردا ساۋ جاپىراقتىڭ ءبىر بولىگىن قالدىرۋعا بولادى.
وسىلايشا كۇزگى جاپىراقتى تەك قوقىس رەتىندە ەمەس، قالانىڭ تابيعي رەسۋرسى رەتىندە قاراستىرۋعا مۇمكىندىك بار. دۇرىس باسقارىلعان جاعدايدا ول توپىراقتى قورەكتەندىرەدى، ىلعالدى ساقتايدى، ءتىرى اعزالارعا مەكەن بولادى جانە كوگالداندىرۋعا جۇمسالاتىن رەسۋرستى ازايتۋعا كومەكتەسەدى.
el.kz